15 16 Yüzyıllarda Osmanlı İktisat Zihniyeti 13 A 3 — Dr Şükrü Nişancı

XV Yüzyıl itibariyle Avrupa da filizlenen burjuva değerlerinin reddedilmesi Kapitalizm bilincinin Osmanlı da canlanmasına meydan vermiştir Sözü edilen zamanlarda dinamik bir zihniyetin motivasyonu ile Batı Avrupa da Orta Çağlaşma tarihe mal olurken aynı devirlerde Osmanlı İktisadi hayatta Orta Çağ değerlerini adeta devralmıştır Gerçekten gelenekçiliğin kuşattığı ilişki düzeinde rutin faaliyetlerin alışılmış seyri ahilik teşkilatının bir çeşit taritak ocak disiplini içindeki işleyiş tarzı tam bir Orta Çağ iş disiplinini yansıtmaktadır Çalışmada varılan en kesin ve iddiali diyebileceğimiz sonuç XV ve XVI Yüzyıllarda Osmanlının iktisadi hayatının maddeleşmediği gerçeğidir Maddeleşmemiş dünya görüşünün en belirgin şekilde görüldüğü loncalar kapalı durgun iş ahlakının katı kurallarının dışına çıkamamışlardır Kısaca XV Ve XVI yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu siyasi ve idari bakımdan tam bir dünya imparatorluğu olurken aynı dönemde İktisadi olarak çözülme sürecine girmiştir Etkilerini günümüzde dahi hissettiğimiz pasif ve durgun iktisat ahlakı zihniyeti toplumun her katmanında derinlemesine makes bulmuştur denilebilir