1703 İsyanı Osmanlı Siyasasının Yapısı — Rifa at Ali Abou el Haj

Rifa at Ali Abou El Haj ın klasikleşmiş bu çalışması Osmanlı devletinin erken modern kurgusunu açmak için sıra dışı yı sistemin kendini yeniden üretemediği yapıyı birarada tutan unsurlar arası dengelerin dağıldığı bir ânı seçiyor Makaleleri eleştiri yazıları ve magnum opus u Modern Devletin Doğası yla hakim paradigmaların ötesinde Osmanlı tarihinin yeniden ele alınıp düşlenmesine kapıları aralayan en önemli isimlerden Abou El Haj elinizdeki bu ilk kitabıyla Osmanlı siyasanın yapısı nı sorguluyor Kaynakların kuramsal ele alınışındaki önyargıları şarkiyatçı kabulleri ve ezberleri ömrü boyunca unufak etmeyi görev bilmiş bir büyük hocanın elinde isyan olayı tarihyazımının tevarüs edilmiş doğrularını tersyüz etmek için bir imkân oluveriyor Çalışmaları ve yetiştirdiği sayısız öğrencisiyle Abou El Haj Osmanlı tarihinin yazılış şeklini ilelebet değiştirenlerin başında geliyor BAKİ TEZCAN Rifa at Ali Abou El Haj 1703 İsyanı nda sultanın siyasi otoritesinin askeri sınıf ulema ve hanelerinde yetişen figürlerin giderek saraydan çıkan devşirmelerin yerini aldığı ekabir hanedanları gibi Osmanlı siyaset sahnesinin diğer bileşenleri tarafından nasıl sınırlandırıldığını gösterdi Ayrıca isyancıların ulema ile sıklıkla istişare edip eylemlerinin meşruiyetini güvence altına aldıklarını göstererek onların yaptıklarının meşruiyeti hususuna verdikleri önemin altını çizdi En önemlisiyse sultanın gücünün zayıflamasının gerileme anlamına gelmediğini aksine siyaset sahnesinde yapısal bir dönüşümün işareti olduğunu savundu

1703 İsyanı Osmanlı Siyasasının YapısıRifa at Ali Abou el HajRifa at Ali Abou El Haj ın klasikleşmiş bu çalışması Osmanlı devletinin erken modern kurgusunu açmak için sıra dışı yı sistemin kendini yeniden üretemediği yapıyı birarada tutan unsurlar arası dengelerin dağıldığı bir ânı seçiyor Makaleleri eleştiri yazıları ve magnum opus u Modern Devletin Doğası yla hakim paradigmaların ötesinde Osmanlı tarihinin yeniden ele alınıp düşlenmesine kapıları aralayan en önemli isimlerden Abou El Haj elinizdeki bu ilk kitabıyla Osmanlı siyasanın yapısı nı sorguluyor Kaynakların kuramsal ele alınışındaki önyargıları şarkiyatçı kabulleri ve ezberleri ömrü boyunca unufak etmeyi görev bilmiş bir büyük hocanın elinde isyan olayı tarihyazımının tevarüs edilmiş doğrularını tersyüz etmek için bir imkân oluveriyor Çalışmaları ve yetiştirdiği sayısız öğrencisiyle Abou El Haj Osmanlı tarihinin yazılış şeklini ilelebet değiştirenlerin başında geliyor BAKİ TEZCAN Rifa at Ali Abou El Haj 1703 İsyanı nda sultanın siyasi otoritesinin askeri sınıf ulema ve hanelerinde yetişen figürlerin giderek saraydan çıkan devşirmelerin yerini aldığı ekabir hanedanları gibi Osmanlı siyaset sahnesinin diğer bileşenleri tarafından nasıl sınırlandırıldığını gösterdi Ayrıca isyancıların ulema ile sıklıkla istişare edip eylemlerinin meşruiyetini güvence altına aldıklarını göstererek onların yaptıklarının meşruiyeti hususuna verdikleri önemin altını çizdi En önemlisiyse sultanın gücünün zayıflamasının gerileme anlamına gelmediğini aksine siyaset sahnesinde yapısal bir dönüşümün işareti olduğunu savundu

Rifa at Ali Abou El Haj ın klasikleşmiş anlatısı Osmanlı devletinin erken modern kurgusunu açmak için sıra dışı yı sistemin kendini yeniden üretemediği yapıyı birarada tutan unsurlar arası dengelerin dağıldığı bir ânı seçiyor Makaleleri eleştiri yazıları ve magnum opus u Modern Devletin Doğası yla hakim paradigmaların ötesinde Osmanlı tarihinin yeniden ele alınıp düşlenmesine kapıları aralayan en önemli isimlerden Abou El Haj elinizdeki bu ilk kitabıyla Osmanlı siyasanın yapısı nı sorguluyor Kaynakların kuramsal ele alınışındaki önyargıları şarkiyatçı kabulleri ve ezberleri ömrü boyunca unufak etmeyi görev bilmiş bir büyük hocanın elinde isyan olayı tarihyazımının tevarüs edilmiş doğrularını tersyüz etmek için bir imkân oluveriyor Çalışmaları ve yetiştirdiği sayısız öğrencisiyle Abou El Haj Osmanlı tarihinin yazılış şeklini ilelebet değiştirenlerin başında geliyor Prof Baki Tezcan a takrizi için müteşekkiriz

Makaleleri ve kitaplarıyla Osmanlı ve Orta Doğu Kuzey Afrika tarihyazımında hakim paradigmaların sarsılmasında önemli bir rol oynayan Abou El Haj ın bu paradigmaların ötesine geçme çabasındaki pek çok genç araştırmacı için de bir rehber olduğunu söylemek abartılı olmayacaktır Osmanlı tarihyazımına hakim olan Batı merkezci ve teleolojik yaklaşımlara yönelttiği sert eleştirileri ile tanınan Abou El Haj bu çalışmasında 1703 yılında yaşanan ve Edirne Vak ası olarak da bilinen isyandan yola çıkarak geliştirdiği alternatif yaklaşımın meyvelerini okuyucu ile paylaşıyor Osmanlı tarihinin karanlık çağları olarak kalmaya devam eden 17 ve 18 yüzyıllara yaptığı yolculukla yazar vezir ve paşa kapılarının hakimiyetinde evrim geçiren Osmanlı siyasasının yapısal dinamiklerini bir kriz anında tespit etmeye çalışıyor Yer yer psikinalitik tarihten de faydalanan bu çözümlemeye 1703 isyanının gün gün anlatısıyla II Mustafa döneminin önde gelen siyasi figürleri saray yaşantısı ulema yeniçeriler ve İstanbul halkı da eşlik ediyor Edirne Vak ası ve Osmanlı siyasi yapısına dair bu renkli anlatının ilgiyle okunacağını umuyoruz

Makaleleri ve kitaplarıyla Osmanlı ve Orta Doğu Kuzey Afrika tarihyazımında hakim paradigmaların sarsılmasında önemli bir rol oynayan Abou El Haj ın bu paradigmaların ötesine geçme çabasındaki pek çok genç araştırmacı için de bir rehber olduğunu söylemek abartılı olmayacaktır Osmanlı tarihyazımına hakim olan Batı merkezci ve teleolojik yaklaşımlara yönelttiği sert eleştirileri ile tanınan Abou El Haj bu çalışmasında 1703 yılında yaşanan ve Edirne Vak ası olarak da bilinen isyandan yola çıkarak geliştirdiği alternatif yaklaşımın meyvelerini okuyucu ile paylaşıyor