18 Yüzyılda Erzurum Kalesi — Uğur Demlikoğlu

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan Kılıç a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül Hüseyniklioğlu na teşekkür ederim

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan Kılıç a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül Hüseyniklioğlu na teşekkür ederim Tanıtım Bülteninden

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan Kılıç a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül Hüseyniklioğlu na teşekkür ederim Tanıtım Bülteninden

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan Kılıç a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül Hüseyniklioğlu na teşekkür ederim

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan KILIÇ a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül HÜSEYNİKLİOĞLU na teşekkür ederim

Erzurum jeopolitik konumu nedeniyle tarihi süreç içerisinde pek çok devletin siyasi ticari ve askeri mücadelesinin yaşandığı bir şehir olmuştur Anadolu nun şark hududunda bir serhat kalesi olan Erzurum Kalesi stratejik öneminden dolayı düşman istilalarına karşı sürekli tahkim edilmiş askeri ve lojistik gücü artırılmıştır Bu çalışmada ağırlıklı olarak mevacib defterlerinden istifade edilmiş ve 18 yüzyılda Erzurum Kalesi nin askeri yapılanması tespit edilmiştir Erzurum Kalesi nde görevli askeri sınıfların mevcudu ve yevmiyelerini Van Kars Trabzon Bağdat ve Ahıska kaleleriyle mukayese ederek ve Erzurum Kalesi nin önemi ortaya konulmuştur Erzurum Kalesi ndeki askeri hareketlilik savaş dönemlerinde oldukça fazladır Özellikle 18 yüzyılın ilk yarısında meydana gelen Osmanlı Safevi savaşlarında askeri sınıfların sayısında ve mevcudunda artışlar gözlenmiş ve bu sınıflara dağıtılan zahire miktarı tespit ediliştir Osmanlı Safevi savaşlarında Osmanlı ordusunun en önemli lojistik üssü Erzurum Kalesi olmuştur İstanbul dan Erzurum Kalesi ne nakledilen mühimmatın özelliklerine göre sınıflandırılması yapılmıştır İstanbul dan Erzurum üzeri Tebriz Revan Tiflis Kars Van ve Ahıska kalelerine nakledilen mühimmat hakkında bilgier verilmiştir Tamirat Defterlerinden istifade edilerek kalede yapılan onarımlar masraflar kullanılan inşaat malzemeleri tabyalar arasındaki uzaklıklar iç ve dış kale surları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur Erzurum da meydana gelen büyük bir depremin ardından tertip edilen 1785 ve 1787 yıllarına ait tamirat defterlerinden istifade edilerek kalenin fiziki yapısı ve yapılan masraflar ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır Araştırmalarımız sırasında arşiv vesikalarını ve diğer kaynakların bilimsel bir disiplin içerisinde değerlendirmem hususunda bana yardımcı olan kıymetli hocam Prof Dr Orhan Kılıç a tez çalışmamda emeği geçen Dr Öğretim Üyesi Ayşegül Hüseyniklioğlu na teşekkür ederim