1871 Paris Komünü nün Tarihçesi
1871 Paris Komünü nün Tarihçesi
Yordam Kitap
1871 Paris Komünü nün Tarihçesi
Paris halkı 18 Mart 1871 de bu şehrin yönetimini üstlenerek Paris Komünü nü kurdu ve geleceğe bir kapı açtı Yetmiş iki gün boyunca kendi kaderlerini kendi ellerinde tutan işçiler toplumsal kurtuluş mücadelelerini yeni bir aşamaya taşıdı Ancak karşıdevrim güçleri toparlandı şehre saldırdı ve 28 Mayıs ta Komün ü yenilgiye uğrattılar Karl Marx iki gün sonra Uluslararası İşçi Birliği Genel Konseyi üyelerine Fransa da İç Savaş başlığıyla yayımlanacak olan metni yüksek sesle okudu ve bu metin oybirliğiyle onaylandı Yarım yüzyıl sonra Ekim Devrimi nin hemen öncesinde Lenin Devlet ve Devrim adlı eserinde mevcut devlet mekanizmasının nasıl parçalanacağını ve yerine nelerin koyulacağını Komün deneyiminden ve Marx ın metninden yararlanarak ele aldı Elinizdeki kitap Fransa da İç Savaş ın Lenin in Devlet ve Devrim adlı eserinin Komün hakkındaki bölümünün ve Bertolt Brecht in Komün Günleri adlı oyunundaki bir şiirin yanı sıra Komün le ilgili iki yazıyı ve bir manifestoyu içeriyor Paris Komünü işçi sınıfının kendi devletini kurmaya yönelik ilk büyük tarihsel girişimiydi Sosyalizm mücadelesi geçmişteki zaferlerden olduğu kadar yenilgilerden de öğrenerek ilerletiliyor Komüncüleri selamlıyor ve onların deneyiminden dersler çıkarmaya devam ediyoruz
Notabene Yayınları
çev. Şule Ünsaldı
Paris Komünü Üzerine Bir Klasik Paris Komünü üzerinden yola çıkan değerlendirmelere çokça rastlanır Özellikle dünyada ve Türkiye de son yıllarda başlayan arkasının kesilmeyeceği de anlaşılan isyan dalgasıyla beraber bu tür değerlendirmeleri daha çok duyacağımız da kesin Ancak bu denli yoğun atıf yapılan Komün de tarihsel olarak neler yaşandığı ülkemizde çok az bilinir Paris Komünü nasıl ortaya çıktı Gün gün neler yaşandı Hangi tarihsel deneyimler nasıl oluştu Komün nasıl bastırıldı Sonrasında neler oldu Komüncüler anılarını mektuplarda nasıl yansıttılar Bu soruların cevabını veren bir tek kaynak var Lissagaray ın kitabı Marks ın Komün üzerine yazılmış en önemli eser olarak değerlendirdiği bu kitap Komün üzerine yorum yapan ustalar dahil herkes için kaynak olmuştur Bizzat Komün deneyiminin içinde bulunan yazarın sonraki beş yıl boyunca yüzlerce kişiyle tek tek görüşerek ortaya çıkardığı bu klasik eser bir belgesel roman tadında okunabiliyor Lissagaray ın 1871 de Brüksel deki sürgün günlerinde kaleme aldığı Mayıs ta barikatlar arkasında sekiz gün Huites journées de mai derrière des barricades ve 1873 de kaleme aldığı Versailles in vizyonu Vision des Versailles adlı çalışmalarının ürünü olan eser Komün gibi son derece kompleks bir görüngünün nesnel bir incelemesidir Sosyalist niteliklerinden çok insancıllığı ve idealist cumhuriyetçiliğiyle öne çıkan yazar anlattığı olayların hem aktörü hem de izleyicisidir Öyküdeki öncelikli rol Parislilerindir Arka planda Nisan ve Mayıs çatışmalarında inanılmaz özveri gösteren halk vardır Eser yalnızca baskılara karşı gerçekleştirilen bir direnişin öyküsü değildir Aynı zamanda dönemin tüm toplumsal düşünce akımlarının ve Komün içerisindeki çelişki ve çatışmaların geniş bir panaromasını içermektedir Önemi ekonomik olmaktan çok toplumsaldır Marksist bir çizgiden çok ansiklopedist bir gelenekten gelen yazar yirmi beş aylık çalışması boyunca o dönemde Londra da İsviçre de sürgünde bulunan herkesin tanıklığına başvurmuş döneme ait eline geçirebildiği tüm belgeleri incelemiştir Eser bu yönleriyle uluslararası literatürde Paris Komünü ile ilgili artık bir klasik olarak değerlendirilen temel başvuru kaynağı olarak ele alınmaktadır
