Abbasi Dönemi nde Bir Dünya Tarihi Anlatısı Kurmak — Zeynep Kaya Ünal

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur

Abbasi döneminde hilafet merkezinin Şam dan Bağdat a nakledilmesi ve bu süreçte ilim merkezinin de değişmesiyle Irak Tarih Ekolü nün oluşum süreci hız kazanmış neticede 3 9 yüzyılda Irak bölgesinde Medâinî İbn Kuteybe Belâzürî Yâkûbî gibi önemli tarihçiler ortaya çıkmıştır Bu dönemde aynı zamanda Şuûbiye hareketinin etkisiyle mevaliye dair bilgiler tarih kitaplarında kendilerine daha çok yer bulmuş Arapça eserlerin Farsçaya çevrilmesiyle Farsça İslâm tarihlerinin ilk örnekleri yazılmıştır Yine Helenistik kültürün etkileri tarih kitaplarına bu dönemde girmeye başlamıştır Bu yüzyılın sonlarında Bağdat ta dünyaya gelen Mes ûdî eserlerini tüm bu izleri ve etkileri üzerinde taşıyan bir tarihçi olarak vermiştir Dünya coğrafyasını ve üzerindeki devletlerin tarihini anlatan Mes ûdî nin metinleri geniş bir mekânı ve zamanı kapsar Ayrıca seyahatleri vasıtasıyla da bu coğrafyanın büyük bir kısmını gezen müellifin gözlemleri tarih anlatısının önemli bir unsurudur Böylece coğrafya başta olmak üzere edebiyat kelam astronomi astroloji gibi pek çok ilmi ahbâr çatısı altında tarih sahası içine almış bu ilimleri kronolojik dünya tarihiyle birlikte kaydeden bir anlatı ortaya koymuştur Bu kitapta inceleme konusu edilen Mürûcu z zeheb ve et Tenbih adlı eserleri onun tarihi nasıl ele aldığını ve kapsamını nasıl belirlediğini anlamak için uygun bir zemin teşkil etmektedir Bu çalışmada Mes ûdî nin eserlerinde öne çıkan özellikler tespit edilerek tarihçiliğini açıklamak için kuramsal bir çerçeve çizilmesi hedeflenmektedir Bu bağlamda müellifin tarihçi kimliği eserlerindeki yazılı ve sözlü kaynaklar metodu tarihin konusu ve İslâm tarihindeki izdüşümleri incelenmiştir Böylelikle gerek İslâm tarih yazımında gerekse de bir dünya tarihi anlatısı kurmada köklerini ahbâr geleneğinden alan bir metodolojiden bahsetme imkânı doğmuştur Tanıtım Bülteninden