ABD nin Orta Asya Politikaları — Dr Şatlık Amanov

Siyasî askerî ekonomik ve stratejik açıdan yeniden yapılanma sürecinde olan beş yeni bağımsız devletin Kazakistan Kırgızistan Tacikistan Türkmenisten ve Özbekistan ortaya çıkması uluslararası ilişkiler sisteminde orta asya alt sisteminin oluşumunu başlatmıştır Diğer taraftan bu bölge Türkiye Rusya Çin İran Pakistan gibi komşu ülkelerin yanı sıra bölge dışı güçlerin de çıkarlarının kesiştiği ve nüfuz mücadelesinin yaşandığı bir yer haline gelmiştir Sovyetler Birliği nin dağılmasından sonra ABD nin bir bütün olarak Orta Asya bölgesi ve buradaki ülkelere ilişkin izlediği politikalar çalışmanın konusunu oluştururken bu politikaların oluşumuna etki eden faktörler ile ABD ve bölge ülkeleri arasındaki işbirliğine yansıyan temel eğilimler de bu çerçevede ele alınmaktır Bu eser ABD nin Orta Asya daki dış politika hedeflerini Afganistan daki operasyonlarını sürdürmek için askeri varlığını artırmanın yanı sıra diplomasi ikili ilişkiler ve dış yardım gibi bileşenleri uygulayarak gerçekleştirdiğini ve Orta Asya ya yönelik ABD güvenlik politikasının dönüşümünün Amerikan ulusal güvenlik stratejisinin kilit unsuru olacağını ifade etmektedir

Siyasî askerî ekonomik ve stratejik açıdan yeniden yapılanma sürecinde olan beş yeni bağımsız devletin Kazakistan Kırgızistan Tacikistan Türkmenisten ve Özbekistan ortaya çıkması uluslararası ilişkiler sisteminde orta asya alt sisteminin oluşumunu başlatmıştır Diğer taraftan bu bölge Türkiye Rusya Çin İran Pakistan gibi komşu ülkelerin yanı sıra bölge dışı güçlerin de çıkarlarının kesiştiği ve nüfuz mücadelesinin yaşandığı bir yer haline gelmiştir Sovyetler Birliği nin dağılmasından sonra ABD nin bir bütün olarak Orta Asya bölgesi ve buradaki ülkelere ilişkin izlediği politikalar çalışmanın konusunu oluştururken bu politikaların oluşumuna etki eden faktörler ile ABD ve bölge ülkeleri arasındaki işbirliğine yansıyan temel eğilimler de bu çerçevede ele alınmaktır Bu eser ABD nin Orta Asya daki dış politika hedeflerini Afganistan daki operasyonlarını sürdürmek için askeri varlığını artırmanın yanı sıra diplomasi ikili ilişkiler ve dış yardım gibi bileşenleri uygulayarak gerçekleştirdiğini ve Orta Asya ya yönelik ABD güvenlik politikasının dönüşümünün Amerikan ulusal güvenlik stratejisinin kilit unsuru olacağını ifade etmektedir