Abdülhamit Döneminde Kitap ve Dergi Sansürü

Abdülhamit Döneminde Kitap ve Dergi Sansürü
Kitabevi Yayınları
Abdülhamit Döneminde Kitap ve Dergi Sansürü
Abdülhamit dönemi düşünüldüğünde basın ve yayın alanında akla ilk gelen husus şüphesiz sansür konusudur Toplumda bu mesele etrafında oluşan kanaat ise çoğu kere Abdülhamit döneminden sonra yazılan hatıratlara dayanmaktadır Dönemiyle birlikte Abdülhamit i eleştirmek adına kimi zaman komedi unsurlarıyla beslenen ve olumsuz Abdülhamit imgesini pekiştirmekte etkili olan bu kanaatin gerçeklik derecesinin sorgulanması icap etmektedir Sansür meselesinin adı geçen dönemle ilgili belgeler ve diğer kaynaklar esas alınarak değerlendirilmesi bu belge ve kaynakların tetkikinden sonra ulaşılacak bilgilerle mevcut bilgilerin mukayese edilmesi ayrılan ve birleşen tarafların ortaya çıkarılması ve nihayetinde kesin bir sonuca ulaşılması gerekmektedir Arşiv belgeleri ise bizi bu amaca ulaştıracak en güvenilir kaynaklar durumundadır Elinizdeki çalışma Abdülhamit döneminde yaşanan ve bizzat devlet tarafından soruşturulan bir olayla ilgili olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivi nde bulunan belgelerden hareketle kaleme alınmıştır Sansür memurlarının hareket tarzı kalem erbabının sansürle ilgili şikâyetleri ve soruşturma komisyonunun meseleye yaklaşımı hakkında çarpıcı bilgiler içeren bu çalışma sansür konusunda Abdülhamit sonrasında yazılan yazı ve hatıratlarla birlikte değerlendirildiğinde bütünü görmek adına önemli bir boşluğu dolduracak niteliktedir

Ark Kitapları
Gizli Notlar Osmanlı nın son döneminde uzun müddet Türkiye de bulunmuş Anadolu Kumpanyası ve Osmanlı bankası müdürlükleriyle Reji genel müdürlüğü gibi önemli görevler almış ve nihayet bu ülkede ölmüş 1919 İsviçreli Lui Ramber in 1895 1905 yılları arasında tuttuğu notlardan oluşmaktadır İbrahim Alaeddin Gövsa nın deyimiyle Sultan II Abdülhamid devrinin devlet ve hükümet işleri ve birçok makam sahiplerinin seciyeleri hakkında çok bilgili ve nüfuzlu bilgi ve gözlemleri içeren eser son dönem Osmanlı tarihi için kıymetli vesikalardan biridir Reji ve Osmanlı maliyesi konusunda birinci elden ve bir örneği daha bulunmayan bir kaynak olmasının yanısıra Osmanlı nın son dönemiyle ilgili ekonomik kültürel dinî etnik folklorik siyasi pek çok konuda kurumlar şahıslar olaylar ve Selanik ten Kudüs e Midilli den Kahire ye birçok şehir hakkında değerli bilgi gözlem ve tesbitler içermektedir Eserden çıkarılacak önemli bir ders de milletlerin harîm i ismetlerine dahil olmaları hasebiyle yabancı uzman çalıştırmanın mahzurdan hâlî olmadığı ve mecburiyet bulunmadıkça istihdam edilmemeleri gerçeğinin ve bazı kurumların idaresinin yabancı şirket ve müesseselerin temsilcilerine bırakılmasının acılığının ve sakıncalarının bir kez daha ortaya çıkmasıdır