Açıklamalı İçtihatlı Karşılaştırmalı Ulusalüstü İnsan Hakları Usul Hukuku Mevzuatı 1 Kitap Açıklamalı Karşılaştırmalı Birleşmiş Milletler Belgeleri — Mehmet Semih Gemalmaz

ULUSALÜSTÜ İNSAN HAKLARI USUL HUKUKU MEVZUATI 1 KİTAP BİRLEŞMİŞ MİLLETLER BELGELERİ Sözleşmeler Protokoller Komite Usul Kuralları Genel Yorumlar Genel Tavsiyeler Rapor Sunmaya İlişkin Rehber Kurallar ESKHKne ilişkin BM EKOSOK Kararları başlıklı bu derlemede sadece BM belgeleri bulunmaktadır Bu derlemede BM insan hakları sözleşmeleriyle kurulan ve denetim işlevini gören Komitelerce hazırlanan Usul Kurallarının başka deyişle İçtüzüklerinin Türkçe çevirileri ve İngilizce metinleri verilerek bunlar içinde de her bir Kuralın altındaki Açıklama kısmında o normla ilgili karşılaştırmalı değerlendirmeler yer almaktadır Komitelerin Usul Kuralları bu kitabın okura ulaştırmak istediği asıl mevzuattır Okurun Usul Kurallarının dayanağını teşkil eden Sözleşmelere ve varsa yine usulle ilgili olan Protokollere başka bir kaynağa başvurmaksızın kolayca ulaşabilmesini temin amacıyla ilgili Sözleşmelerin Protokollerin Türkçe çevirileri de ayrıca derlemeye konulmuştur Öte yanda yine bu derlemede BM insan hakları sözleşmeleriyle kurulan Komitelerin Genel Yorum Genel Tavsiye Taraf Devletlerin sunacakları Raporların biçim ve içeriğine ilişkin Rehber Kurallar gibi başlıklar altında ürettikleri mevzuat da ilk kez Türkçe çevrileri yapılarak ve İngilizce orijinal metinleri de verilerek bu çalışmada yayımlanmaktadır Komitelerce Genel Yorum ve Genel Tavsiye başlığı altında üretilen mevzuat iki boyutludur Bunların bir kısmı sözleşmelerdeki haklara ilişkin iken diğer bir bölümü de usullere özellikle denetim usullerine ilişkindir Bu derlemenin konusuna ikinci gruptakiler girdiğinden seçilerek metinleri verilen ilgili belgeler de belirtilen usule dair olanlardır Rehber Kurallar ise sözleşmelerin öngördüğü Rapor denetim usulünün Taraf Devletlerce yerine getirilmesini kolaylaştırmaya ve belli bir standarda kavuşturarak tüm Taraf Devletlere eşit şekilde uygulanan yeknesak bir rapor sunma rejimi oluşturmaya yönelik mevzuattır Nihayet yine bu kitapta yer verdiğimiz BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi bu Sözleşme organı olan Komite Usul Kurallarını özelliği nedeniyle ayrıca belirtmek uygun olacaktır Bu Sözleşme ile BM Ekonomik ve Sosyal Konsey EKOSOK arasında BMnin diğer insan hakları sözleşmeleriyle kurulan Komitelerden farklı özel ve koparılmaz bir bağlantı vardır Bu durumda Ekonomik Haklar Komitesinin Usul Kurallarına bakmak yeterli olmamakta EKOSOKnin konuyu ilgilendiren temel Kararlarını Resolutions da göz önünde bulundurmak gerekmektedir İşte bu sebeple kitap içinde EKOSOKun ilgili Kararlarının Türkçe çevirilerine ve bunların İngilizce metinlerine de yer verdik Bunların da tümü ilk kez Türkçeye çevrilmiş olmaktadır Genel Yorum ve Genel Tavsiye ve Rehber Kurallar başlıkları altında üretilen mevzuat Usul Kuralları metinlerinde de ya yer almayan ya da ayrıntıları gösterilmeyen unsurları içeren nitelikte belgelerdir Bu nedenle anılan alt derece mevzuat Usul Kurallarını tamamlayan ve Sözleşmesel yükümlülükleri yerine getirmelerinde Taraf Devletlere yol çizen özellik taşımaktadır Kitap içindeki tüm belgelere üretilme tarihleri esas alınarak kronolojik sırasıyla yer verilmiştir Kitaptan Konu Başlıkları Sözleşmeler Protokoller Komite Usul Kuralları Genel Yorumlar Genel Tavsiyeler Rapor Sunmaya İlişkin Rehber Kurallar ESKHKne ilişkin BM EKOSOK Kararları