Ademoğlunun İlk Mezhebi İslam ve Şiddet Üzerine — Cevdet Said

Cevdet Said 1931 yılında Suriye nin Golan bölgesindeki Bi ri Acem köyünde doğdu Ezher Üniversitesi nin orta bölümünü okudu Ardından aynı üniversitenin Arap Dili ve Edebiyatı Fakültesi nden mezun oldu Sürekli fikrî meselelerle meşgul olmakta 50 li yılların sonlarından itibaren başlattığı yazma araştırma inceleme ve konferans verme faaliyetlerini sürdürmektedir Düşüncelerinde özellikle İslâmâ şuurun yeniden tashîh edilmesi düzeltilmesi şiddetin reddi değişim kavramı âfâkî ve enfüsî âyetlerin araştırılması diyalog anlaşma uzmanlaşma birlikte yaşam gibi konular üzerinde yoğunlaşmasının yanı sıra çağdaş Arap ve İslâm âleminin yaşadığı düşünsel sorunlar üzerinde çalışmaktadır Çağdaş düşünce özgürlüğünün en başta gelen savunucularındandır İslâm olgusunu okuma konusunda engin tecrübe sahibidir

Cevdet Said in 1966 da kaleme aldığı Adlemoğlunun ilk Mezhebi kitabı şiddeti anlamaya dönük olarak biri minimalist diğeri de daha geniş ve kapsamlı ihlal ve ihmal olarak şiddet olmak üzere iki anlayışı bir arada sunmaktadır Şiddetin bu iki hâli arasındaki geçişliliğin her zaman Ademoğulları örneği üzerinden ele alınmış olması onun meseleyi kökten kavrama isteğinin göstergesidir Said in İslâm ve şiddet konusunda söyledikleri 1960 lı yıllarda İslâmi hareketler içerisinde yaşanan ayrışmalardan ve silahlı mücadele doğrultusunda karar kılan oluşumlardan bağımsız olarak ele alınamaz Bu yüzden ademdemoğlu nun İlk Mezhebi bir haykırış olarak kaleme alınmıştır Ona göre gücün yanlış ya da orantısız kullanımından ziyade fiziksel zor içeren her eylem şiddettir Müslümanların kuvvet ve şiddet yoluyla değişim gerçekleştirmelerinin yanlışlığını peygamberler tarihinden örneklerle açıklayan yazar mesele hakkında çağdaş İslâm düşünürlerinin görüşlerini de nakleder İslami toplumun yapılanmasına veya ıslahına çalışanlarla İslami ilkelere göre biçimlenen toplumu temsil eden siyasi otoritenin görevlerinin aynı olmadığını belirtmesi kaydedilmesi gereken bir ayrımdır Cevdet Said in konu üzerinde ısrarla durmuş olması hatta gelecek birkaç on yılda meselenin daha da önemli hâle geleceğini ifade etmiş olması seksenli doksanlı ve iki binli yıllar dikkate alındığında öngörülü bir dikkatinin olduğunu söylemeyi mümkün kılmaktadır Şiddetin ötesinde bir İslâmi imkânın var olduğunıı oluşturulabileceğini savunan kitabın önemi her geçen gün daha da artmaktadır