Adli Önleme Arama ve Elkoyma — Hüsnü Aldemir

Önleme Araması Olay Yeri İncelemesi Denetim İşlemleri Durdurma İşlemleri Kontrol İşlemleri Hukuka Aykırı Aramanın Sonuçları Muhafaza Altına Alma Elkoyma Hukuka Aykırı Elkoymanın Sonuçları Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla suçta kullanılan veya kullanılmak üzere hazırlanan ve ispat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesi ele geçirildikten sonra muhafaza altına alınması veya elkonulmasının hukuka uygun bir şekilde yapılması ceza muhakemesi bakımından hayati öneme sahip olduğu gerçeğinden hareketle hazırlanan işbu eserin 2012 yılında yayınlanan 1 Basıya ait metin gözden geçirilmiş mevzuatta yapılan değişiklikler ile güncel yargı içtihatları ilgili bölümlere işlenmek suretiyle güncenlenmiştir

Arama Kararı Olmadan Bulunan Delil Hukuka AykırıI 1 Yargıtay güvenlik güçlerinin şüphe üzerine gerçekleştirdikleri arama işlemlerine ilişkin kritik bir karara imza attı Mahkeme üzerinde 321 gram esrar ele geçirilen sanığı mahkûm eden yerel mahkemenin kararını bozarak Arama kararı olmadan bulunan deliller hukuka aykırıdır dedi İzmir de 2008 yılında İzmir Otogarı nda görevli polisler şüphelendikleri bir şahsı durdurarak arama yaptı L E adındaki şahsın üzerinde 321 gram esrar ele geçirildi Gözaltına alınan L E tutuklanarak cezaevine gönderildi İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı L E hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak bulundurmak suçlarından dava açtı İddianamede L E nin 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılması istendi İzmir 4 Ağır Ceza Mahkemesi nde hâkim karşısına çıkan L E suçlamaları reddederek İçiciyim üzerimde ele geçirilen esrar kendim içindir dedi Mahkeme bu beyana rağmen sanık L E nin cezalandırılmasına karar verdi Karar sanık L E tarafından temyiz edildi Temyiz istemini görüşen Yargıtay 20 Ceza Dairesi yerel mahkemenin kararını bozdu Sanık Beraat Ettirilmeli Adli arama kararı alınmadan sanık üzerinde arama yapıldığı belirtilen Yargıtay kararında şu ifadeler yer aldı Somut bir suçun işlendiği şüphesi varsa şüphelinin veya sanığın yakalanması ya da suç delillerinin elde edilmesi için adli arama yapılabilir Adli arama kararı alınmasını gerektiren olayda karar alınmadan arama yapılması hukuka aykırıdır Böyle bir arama sonucu bulunan ve suçun maddi konusunu oluşturan deliller hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş olacağından ikrar bulunsa bile bu deliller hükme esas alınarak mahkûmiyet kararı verilemeyeceği gözetilmelidir Kararda sanığın beraat ettirilmesi gerektiği de vurgulandı Kolluk güçlerince üst arama işlemi sonucu uyuşturucu madde ele geçirilmiş olmasına rağmen usulüne uygun bir adli arama kararı bulunmadan yapılan üst arama işleminin hukuka aykırı olduğuna ve bu şekilde ele geçirilen delilin hükme esas alınamacağına dair Yargıtay kararı haber konusu yapılarak kamuoyu ile paylaşılmıştır Söz konusu haber içeriği de gözetildiğinde maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla suçta kullanılan veya kullanılmak üzere hazırlanan ve ispat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesi ele geçirildikten sonra muhafaza altına alınması veya elkonulmasının hukuka uygun bir şekilde yapılmasının ceza muhakemesi bakımından hayati öneme sahip olduğu bir kez daha anlaşılmıştır Usulüne aykırı olarak yapılan adli arama ve elkoyma işlemi nedeniyle kolluk güçlerinin soruşturmayı yürütüp dava açan Cumhuriyet savcısının duruşmaları yapan mahkeme hakiminin Cumhuriyet savcılığı ve mahkeme personelinin özverili çalışmaları ile yargılama için yapılan masrafların boşa gittiğine şahit olunca bir hukukçu olarak çok üzüldüğümü ifade etmek isterim Arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygun bir şekilde yapılmasına olumlu katkıda bulunmak ve uygulamaya ışık tutumak amacıyla hazırlamaya çalıştığımız eserin 3 baskısı güncelleştirilirken yukarıda verilen haber içeriği gözetilerek hukuka aykırı arama ve elkoyma işleminin hukuki sonuçlarının işlendiği kısım özellikle gözden geçirilmiş mevzuatta yapılan değişiklikler ile güncel yargı içtihatları ilgili bölümlere işlenmiştir

İş bu eserin konusu soruşturma veya kovuşturma evresinde başvurulan ve delil toplamayı amaçlayan adli arama ve elkoyma kaoruma tedbirleri ile suç işlenmesini önlemek amacıyla başvurulan önleme aramasının uygulama esas ve usulleri oluşturmaktadır İlk basımdan yaklaşık dokuz yıl sonra eserin dördüncü basımı ancak sizlerin değerli eleştiri ve katkılarıyla gerçekleşmesiden dolayı herkese ayrı ayrı teşekkür eder şükranlarımı sunarım Büyükşehir veya her hangi bir küçük yerleşim yerinde uyulama şartları bakımından bir fark bulunmayan ve koruma tedbiri olarak kabul edilen arama ve elkoymaya ilişkin uygulama esas ve usulleri Anayasa Kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümleri olmak üzere AİHM Anayasa Mahkemesince verilen Bireysel Başvuru kararları ile Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkeme kararları ışığında incelenmeye çalışılmıştır Kıymetli okuyucularımızdan almış olduğun eleştiri ve öneriler dikkate alınmak suretiyle özellikle gizlenmiş bir şeyi bulmaya çalışma ve araştırma niteliğinde bulunmayan kontol amaçlı kaba üst araması halinde ele geçirilen suç unsuru teşkil eden eşyanın hukuki durumu ile suçüstü halinde ve önleme aramasına dayanılarak yapılacak arama ve elkoymanın usul ve esasları ile ilgili bölümler gözden geçirilerek yargı kararları ışığında güncelemeye çalışılmıştır

İş bu eserin konusu soruşturma veya kovuşturma evresinde başvurulan ve delil toplamayı amaçlayan adli arama ve elkoyma kaoruma tedbirleri ile suç işlenmesini önlemek amacıyla başvurulan önleme aramasının uygulama esas ve usulleri oluşturmaktadır İlk basımdan yaklaşık dokuz yıl sonra eserin dördüncü basımı ancak sizlerin değerli eleştiri ve katkılarıyla gerçekleşmesiden dolayı herkese ayrı ayrı teşekkür eder şükranlarımı sunarım Büyükşehir veya her hangi bir küçük yerleşim yerinde uyulama şartları bakımından bir fark bulunmayan ve koruma tedbiri olarak kabul edilen arama ve elkoymaya ilişkin uygulama esas ve usulleri Anayasa Kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümleri olmak üzere AİHM Anayasa Mahkemesince verilen Bireysel Başvuru kararları ile Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkeme kararları ışığında incelenmeye çalışılmıştır Kıymetli okuyucularımızdan almış olduğun eleştiri ve öneriler dikkate alınmak suretiyle özellikle gizlenmiş bir şeyi bulmaya çalışma ve araştırma niteliğinde bulunmayan kontol amaçlı kaba üst araması halinde ele geçirilen suç unsuru teşkil eden eşyanın hukuki durumu ile suçüstü halinde ve önleme aramasına dayanılarak yapılacak arama ve elkoymanın usul ve esasları ile ilgili bölümler gözden geçirilerek yargı kararları ışığında güncelemeye çalışılmıştır

Kitabın Açıklaması 24 12 2025 tarih ve 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 22 maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakeme Kanunu na eklenen Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve elkoyma başlıklı 128 A maddesi başta olmak üzere hakim ve savcıların havaalanlarında aranmasına ilişkin Danıştay 10 Dairesince verilen yürütmeyi durdurma kararı ile güncel Yargıtay kararları dikkate alınarak eser güncellenmiştir

24 12 2025 tarih ve 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 22 maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakeme Kanunu na eklenen Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve elkoyma başlıklı 128 A maddesi başta olmak üzere hakim ve savcıların havaalanlarında aranmasına ilişkin Danıştay 10 Dairesince verilen yürütmeyi durdurma kararı ile güncel Yargıtay kararları dikkate alınarak eser güncellenmiştir