Ahilik Kitabı — Yaşar Çalışkan

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem dinȋ hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ahȋ kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem din hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ah kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir Yaşar Çalışkan ın konu ile ilgili çalışmalarını bir bütünlüğe kavuşturan Ahîlik Kitabı aynı zamanda ahîlikle ilgili bir el kitabı vasfına da sahip bir eser Ahîliğin kısa tarihçesi prensipleri hayata topluma akseden uygulamaları yanında başta Ahî Evran olmak üzere ahîliğe tarih içinde hizmet edenler ahîliği anlatan kitaplar kurdukları vakıflar esnaf ve sanatkârlara ait nüktelerin edebiyata aksedişi ve ahîliğin çöküşü gibi konular yer almaktadır Ayrıca Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi nde bulunan yazma bir Fütüvvetname metninin sadeleştirilmiş ve okurlarımızın daha çok istifade edebilmeleri için açıklamalarla zenginleştirilmiş anlatımı yanında bu metin son bölümde çeviri yazı olarak yer almaktadır

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem din hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ah kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir Yaşar Çalışkan ın konu ile ilgili çalışmalarını bir bütünlüğe kavuşturan Ahîlik Kitabı aynı zamanda ahîlikle ilgili bir el kitabı vasfına da sahip bir eser Ahîliğin kısa tarihçesi prensipleri hayata topluma akseden uygulamaları yanında başta Ahî Evran olmak üzere ahîliğe tarih içinde hizmet edenler ahîliği anlatan kitaplar kurdukları vakıflar esnaf ve sanatkârlara ait nüktelerin edebiyata aksedişi ve ahîliğin çöküşü gibi konular yer almaktadır Ayrıca Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi nde bulunan yazma bir Fütüvvetname metninin sadeleştirilmiş ve okurlarımızın daha çok istifade edebilmeleri için açıklamalarla zenginleştirilmiş anlatımı yanında bu metin son bölümde çeviri yazı olarak yer almaktadır

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem dinȋ hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ahȋ kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir Yaşar Çalışkan ın konu ile ilgili çalışmalarını bir bütünlüğe kavuşturan Ahîlik Kitabı aynı zamanda ahîlikle ilgili bir el kitabı vasfına da sahip bir eser Ahîliğin kısa tarihçesi prensipleri hayata topluma akseden uygulamaları yanında başta Ahî Evran olmak üzere ahîliğe tarih içinde hizmet edenler ahîliği anlatan kitaplar kurdukları vakıflar esnaf ve sanatkârlara ait nüktelerin edebiyata aksedişi ve ahîliğin çöküşü gibi konular yer almaktadır Ayrıca Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi nde bulunan yazma bir Fütüvvetname metninin sadeleştirilmiş ve okurlarımızın daha çok istifade edebilmeleri için açıklamalarla zenginleştirilmiş anlatımı yanında bu metin son bölümde çeviri yazı olarak yer almaktadır

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem din hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ah kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir Yaşar Çalışkan ın konu ile ilgili çalışmalarını bir bütünlüğe kavuşturan Ahîlik Kitabı aynı zamanda ahîlikle ilgili bir el kitabı vasfına da sahip bir eser Ahîliğin kısa tarihçesi prensipleri hayata topluma akseden uygulamaları yanında başta Ahî Evran olmak üzere ahîliğe tarih içinde hizmet edenler ahîliği anlatan kitaplar kurdukları vakıflar esnaf ve sanatkârlara ait nüktelerin edebiyata aksedişi ve ahîliğin çöküşü gibi konular yer almaktadır Ayrıca Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi nde bulunan yazma bir Fütüvvetname metninin sadeleştirilmiş ve okurlarımızın daha çok istifade edebilmeleri için açıklamalarla zenginleştirilmiş anlatımı yanında bu metin son bölümde çeviri yazı olarak yer almaktadır

Sekizinci yüzyıldan başlayarak Anadolu da ortaya çıkan ve bir süre sonra Osmanlı Devleti nin kurulmasında önemli rol oynayan ahîlik hem dinȋ hem de toplumsal bir teşkilâttır Kardeşim anlamına gelen Arapça ahȋ kelimesinden geldiği kabul edilen bu ifadenin Türkçe deki akı cömert den türetildiği kabul edilir Temel kaideleri Kur an a ve Hz Peygamber in sünnetine dayandırılan Ahîlik teşkilâtının Anadolu da kurulmasında zamanla toplumsal iktisadî ve siyasî yapılanmaya dönüşen fütüvvet teşkilâtının büyük tesiri vardır İslâm ın ilk asrından itibaren görülmeye başlayan fütüvvet teşekkülleri içinde 9 yüzyıldan itibaren de esnaf birlikleri ortaya çıkmıştır Başka bölgelerde mensuplarına civanmerd ayyâr fetâ gibi isimler verilen fütüvvet ülküsünün İslâm ın yayılmasına paralel olarak Suriye Irak İran Türkistan Semerkant Endülüs Kuzey Afrika ve Mısır da esnaf ve sanatkârlar arasında yaygın olduğu bilinmektedir Türkler İslâmiyet i kabul etmeleri ve Anadolu ya yerleşmeleriyle birlikte fütüvvet ülküsünü benimseyip kendilerine has yiğitlik cömertlik ve kahramanlık vasıflarıyla süslemişlerdir Selçuklu asrında Anadolu da Ahîliğin kurucusu olarak kabul edilen Ahî Evran ın bu teşkilatın Anadolu ya kök salmasında ve gelişmesinde büyük rolü olmuştur Osmanlı nın kuruluşunda adı hemen akla gelen âlim ve mutasavvıf Şeyh Edebâli de ahî şeyhlerindendir Yaşar Çalışkan ın konu ile ilgili çalışmalarını bir bütünlüğe kavuşturan Ahîlik Kitabı aynı zamanda ahîlikle ilgili bir el kitabı vasfına da sahip bir eser Ahîliğin kısa tarihçesi prensipleri hayata topluma akseden uygulamaları yanında başta Ahî Evran olmak üzere ahîliğe tarih içinde hizmet edenler ahîliği anlatan kitaplar kurdukları vakıflar esnaf ve sanatkârlara ait nüktelerin edebiyata aksedişi ve ahîliğin çöküşü gibi konular yer almaktadır Ayrıca Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi nde bulunan yazma bir Fütüvvetname metninin sadeleştirilmiş ve okurlarımızın daha çok istifade edebilmeleri için açıklamalarla zenginleştirilmiş anlatımı yanında bu metin son bölümde çeviri yazı olarak yer almaktadır