Akıl İrade Hürriyet Son Dönem Osmanlı Dini Düşüncesinde İrade Meselesi — Özdinç Dergah

Bugün İslâm dünyası ve Osmanlı üzerinde tefekkür edenlerin modernleşme boyunca kabul edilen rükünler etrafında yaptıkları tahlil ve tenkitler şüphesiz geriye doğru İslâm dünyasının geçirmiş olduğu tecrübeyi esas almaktadır Acil ve pratik olarak vasıflandırılan bu çözüm ve usûlün aynı zamanda fayda fikri etrafında neşvünema bulması hem bu devrin klişelerini belirlemiş hem de geçmişin okunma ve kurgulanma biçimini tayin etmiştir Son dönem Osmanlı düşüncesinde irade meselesinin ele alınış biçimini konu ettiğimiz bu çalışma Tanzimat la girilen bu yolda yeni bir insan ve yeni bir ahlâk arayışı etrafında ortaya çıkan fikir ürünlerinden hareketle Osmanlı dünyasındaki arayışları II Meşrutiyet merkez olmak üzere ele almayı hedeflemektedir İrade meselesi ve etrafındaki kavramların modernleşme boyunca seyrini takip etmeyi ve Osmanlı ulemâ ve mütefekkirlerinin bu arayışlar esnasında İslâm a ve Allah insan ilişkilerine bakışlarında ifadesini bulan itikad siyaset tarih ve daha ötesinde Müslüman telakkisini tarif etme çabalarını tahlil etmeyi hedeflemektedir