Akit Dışı Borç İlişkilerinde Hukuk Seçme Serbestisi — Uğur Tütüncübaşı

Maddî hukuktaki irade serbestisi ilkesinin kanunlar ihtilafı alanındaki yansıması hukuk seçme serbestisi olarak ifade edilmektedir Hukuk seçme serbestisi başta sözleşmeler olmak üzere yabancılık unsuru taşıyan hukukî ilişkiye uygulanacak hukukun belirlenmesi konusunda tarafların sahip olduğu özgürlüğü ifade eder Son zamanlarda hem karşılaştırmalı hukukta hem de Türk hukukunda hazırlanan yeni kanun ve tasarılarda sadece sözleşmeler hukuku alanında değil aile ve miras hukuku ile akit dışı borç ilişkileri alanlarında da hukuk seçme serbestisine imkân tanınmaya başlandığını görmekteyiz Bu çalışmada da akit dışı borç ilişkileri alanındaki bu gelişmelerin ortaya konulması amaçlanmaktadır Bu bağlamda üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde hem hukuk seçme serbestisi kavramı hem de akit dışı borç ilişkileri hakkında ayrıntılı bilgi verilecektir Ardından Avrupa Birliği kanunlar ihtilafı hukuku alanında yürürlüğe giren Akit Dışı Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma II Tüzüğünde yer alan bağlama kuralları ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılacaktır Son olarak da Türk hukukunda konunun nasıl düzenlendiği Roma II Tüzüğü ile kıyaslanarak açıklanmaya ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmeye çalışılacaktır

Maddî hukuktaki irade serbestisi ilkesinin kanunlar ihtilafı alanındaki yansıması hukuk seçme serbestisi olarak ifade edilmektedir Hukuk seçme serbestisi başta sözleşmeler olmak üzere yabancılık unsuru taşıyan hukukî ilişkiye uygulanacak hukukun belirlenmesi konusunda tarafların sahip olduğu özgürlüğü ifade eder Son zamanlarda hem karşılaştırmalı hukukta hem de Türk hukukunda hazırlanan yeni kanun ve tasarılarda sadece sözleşmeler hukuku alanında değil aile ve miras hukuku ile akit dışı borç ilişkileri alanlarında da hukuk seçme serbestisine imkân tanınmaya başlandığını görmekteyiz Bu çalışmada da akit dışı borç ilişkileri alanındaki bu gelişmelerin ortaya konulması amaçlanmaktadır Bu bağlamda üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde hem hukuk seçme serbestisi kavramı hem de akit dışı borç ilişkileri hakkında ayrıntılı bilgi verilecektir Ardından Avrupa Birliği kanunlar ihtilafı hukuku alanında yürürlüğe giren Akit Dışı Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma II Tüzüğünde yer alan bağlama kuralları ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılacaktır Son olarak da Türk hukukunda konunun nasıl düzenlendiği Roma II Tüzüğü ile kıyaslanarak açıklanmaya ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmeye çalışılacaktır