Akreditif

Farklı ülkelerde yaşayan tacirler arasındaki ticarî ilişkilerde bir kısım problemler yaşanmaktadır İhracatçı için sattığı malın bedelini zamanında alması ithalatçı için ise bedelini ödediği malın zamanında ve sözleşmeye uygun olarak ifa edilmesi önemlidir Uluslararası ticaretin her geçen gün gelişmesi ve yaygınlaşmasına rağmen taraflar arasındaki güven bunalımı tam olarak bertaraf edilebilmiş değildir Güven bunalımının bertaraf edilmesinin şartlarından birisi ve belki de en önemlisi tarafların yükümlülüklerini aynı anda ve karşılıklı olarak ifa etmeleridir Ancak mesafeli satımlarda edimlerin karşılıklı olarak aynı anda ifa edilmesinde fiili imkânsızlık bulunmaktadır Tarafların edimlerini karşılıklı ve aynı anda ifa etmelerinin önündeki engellerin kaldırılmasının fiilen imkânsız olması milletlerarası ticaretle uğraşan tacirlerin oluşturduğu Milletlerarası Ticaret Odasını MTO çözüm arayışlarına sevk etmiştir Bu bağlamda ödeme yöntemlerinden hareketle özellikle akreditif ile bir çözüme ulaşılması akla gelmektedir Akreditifte satıcının gönderdiği malların sözleşmeye uygun olduğunu tevsik eden belgeler ilişkiye taraf olmayan bir banka veya özel finans kurumuna ibraz edilmekte banka da alıcının vekili sıfatı ile satıcıya satış bedelini ödemektedir Bu şekilde bir nevi edimler karşılıklı ve aynı zamanda ifa edilmiş olacağından taraflar arasındaki güven bunalımı da önemli ölçüde bertaraf edilmiş olmaktadır Akreditife ilişkin kurallar MTO tarafından Birörnek Kurallar şeklinde düzenlenmiş ve günümüzde hemen bütün ülke bankalarınca kabul görmüştür Pozitif geçerliliği olmayan bu kuralların uygulanma gerekçeleri hususunda doktrinde farklı yaklaşımlar bulunmaktadır Tabii ki MTO tarafından düzenlenen bu tür kuralların ilişkinin bütün boyutlarını nazara alan kapsamlı bir düzenleme olduğu söylenemez Düzenleme dışı bırakılan hususlarda kanunlar ihtilâfı kurallarından hareketle tespit edilecek yetkili hukuk uygulama alanı bulacaktır Bu sebeple MTO nun akreditife ilişkin düzenlemeleri yanında milletlerarası özel hukuk problemlerini de kapsamlı olarak ele alıp incelemeye çalışacağız MTO 2007 yılında 500 sayılı ABK yı yürürlükten kaldırıp 600 sayılı kuralları yayımlamıştır 2013 yılında 745 nolu Milletlerarası Standart Bankacılık Uygulaması nı ISBP yayımlamıştır Bu basıda 600 sayılı kurallar ve bu kurallar bağlamında MTO tarafından güncellenen tali kurallar ele alınacaktır Bu basıda da güncel yargı kararlarını ele alıp incelemeye çalıştık Bu vesile ile yayımlanmamış kararların temininde yardımlarını esirgemeyen değerli dostlarıma bir kez daha teşekkür ediyorum