Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 2 — Fazıl Bayat

IRCICA nın Osmanlı Arşiv Belgeleri Işığında Arap Ülkeleri Tarihi serisinde yayınlanan bu eser Cezayir hakkında İstanbul daki Osmanlı Arşivi nden seçilmiş bir dizi tarihî belgeyi konuyla ilgilenen çalışma dili Arapça olan araştırmacılara ulaştırmaktadır Belgeler devletin çıkardığı kararları düzenlemeleri ve çeşitli raporları kapsamakta Osmanlı döneminde 16 asırda meydana gelen gelişmeleri yansıtmaktadır Böylece söz konusu dönemde ülkenin ve uluslararası ilişkilerinin çeşitli yönlerini ortaya koyan son derece değerli birincil kaynaklar olarak önem taşımaktadırlar Dr Fazıl Bayat IRCICA tarafından hazırlanan kitapta belgelerin görüntüleri Arapça tercümeleri ve konularıyla ilgili açıklayıcı bilgilerle beraber verilmiştir

Bu kitap IRCICA nın yayınladığı Osmanlı Arşiv Belgeleri Işığında Arap Ülkeleri Tarihi Serisinde yer almaktadır İki kısım olarak düzenlenmiştir ilk kısımda Endülüs Müslümanları ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkileri yansıtan belgeler ikincisinde ise 16 yüzyılda Fas İdaresi hakkındaki belgeler yer almaktadır Bu kapsamıyla bu cilt IRCICA nın bu yayınlar serisinin coğrafî alanını Batı ya doğru genişletmiştir 2010 2011 ve 2014 te yayınlanan ilk üç ciltte Osmanlı Sultanları I Selim 1512 1520 ve Kanuni Süleyman 1520 1566 dönemlerinde Arap ülkelerini ilgilendiren konulardaki belgeler yer almaktadır 2015 te yayınlanan dördüncü cilt Sultan II Selim 1566 1574 zamanında Haremeyn Mekke ve Medine ile ilgili belgeleri kapsamaktadır 2017 de basılan beşinci ve altıncı ciltlerde yine II Selim dönemine ait Irak ile ilgili belgeler bulunmaktadır Her ciltte seçilmiş belgelerin resimleri Arapça tercümeleri ve inceleme metinleri yer almaktadır Temel amaç çalışma dili Arapça olan tarihçilerin ve araştırmacıların bu asıl belgelere erişimini kolaylaştırmaktır Kitabın ilk kısmı üç bölümden meydana gelmiştir Şerif Muhammed el Şeyh ve Şerif Abdullah el Galib Dönemi Şerif Abdul Malik Dönemi ve Şerif Ahmed el Mansur Dönemi Belgelerde öne çıkan konulardan bazıları Osmanlı Devleti nin Gırnata nın düşüşünden sonra Endülüs Müslümanlarına verdiği önem onların kendi topraklarında yaşamaya devam etmelerini sağlayacak girişimlerde bulunmasını engelleyen faktörler ve bunlara rağmen farklı biçimlerde sağlamayı başardığı yardımlar özellikle gruplar halinde İspanya kıyılarından Osmanlı topraklarının çeşitli bölgelerine geçmeleri için sağladığı imkânlardır Yazara göre Osmanlılar Gırnata nın düşüşünden önce Endülüs e ulaşmayı başarsalardı tarihin akışı değişecek Endülüs Müslümanları Arap kültürel kimlikleriyle orada yaşamlarını sürdüreceklerdi Kitabın ikinci kısmı ise özellikle Saadi döneminde Fas ile Osmanlı Devleti nin ilişkilerine değinen belgeleri kapsamaktadır Bu kısım için seçilmiş belgeler özellikle bu ilişkilerin başka kaynaklarda bulunamayacak yönleri üzerinde yoğunlaşmıştır

IRCICA nın Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri başlıklı yayın dizisinde T C Osmanlı Arşivinden seçilmiş Arap ülkeleriyle ilgili belgeler yer almaktadır Bu belgeler tarihçiler için büyük önem taşıyan birincil kaynaklardır Dr Fazıl Bayat IRCICA tarafından yapılmış transkripsiyonları Arapça tercümeleri ve özetleriyle beraber konulara göre düzenlenmiş bölümlerde sunulmuştur İlk üç cilt 2010 2011 2014 Sultan I Selim 1512 1520 ve Kanuni Sultan Süleyman 1520 1566 dönemlerinden belgeler ihtiva etmektedir 4 cilt 2015 Sultan II Selim döneminde 1566 1574 Haremeyn Mekke el Mükerreme ve Medine el Münevvere ile ilgilidir 5 ve 6 ciltlerde 2017 Sultan II Selim döneminde 1566 1574 Irak vilayeti konu edilmektedir 7 cilt 2018 16 yüzyılda Körfez Bölgesi hakkında 8 cilt 2019 16 yüzyılda Cezayir hakkında belgeler içermektedir 9 cilt 2020 16 Yüzyılda Endülüs Müslümanları ve Fas Hükümeti başlığını taşımaktadır 10 cilt 2022 16 yüzyılda Tunus ile ilgilidir Belgelerde ele alınan ana konular arasında Osmanlı Devletinin Arap vilayetlerinde uyguladığı idarî ve malî politikalar vakıflar Hac ile ilgili düzenlemeler halkın devlete arz ettiği şikayetler yabancı tüccarların güvenliğini sağlamak için alınan tedbirler bulunmaktadır

IRCICA nın Arap ülkelerinin tarihini ilgilendiren T C Devlet Osmanlı Arşiviindeki İstanbul belgelerden derlediği kitaplar serisinin temel amacı çalışma dili Arapça olan araştırmacıların bu kaynakları kullanımına yardımcı olmaktır 2010 2011 ve 2014 te yayınlanan ilk üç ciltte Yavuz Sultan I Selim s 1512 1520 ve Kanuni Sultan II Süleyman s 1520 1566 devirlerine ait belgeler yer almaktadır Dördüncü cilt ise Sultan II Selim s 1566 1574 döneminde Harameyn Mekke el Mükerreme ve Medine el Münevvere ile ilgili belgeleri ihtiva etmektedir İlgili dönemden kalan belgelerin sayısı nispeten fazladır IRCICA uzmanlarından Dr Fazıl Bayat bu cildi de öncekilerle aynı metodu takip ederek hazırlamış belgelerin çeviriyazılarını çevirilerini ve incelemelerini vermiştir Kullanıcıların çalışmasını kolaylaştırmak için kitaba detaylı bir ideks eklenmiştir Bu ciltte incelenen belgeler Osmanlı Arşivindeki 7 26 no lu Mühimme Defterleri nin Hükm i Humayun bölümlerinden seçilmiştir Kitapta Harameyn ile ilgili belgeler 14 konu başlığı altında sınıflandırılmıştır Mekke deki inşaat ve hizmetler Medine deki inşaat ve hizmetler Arafatsu kanalıyla ilgili projeler Medine de Peygamber in Camiinin ziyaretçilerine su temini Harameyn de değişik hizmetlerde çalışanlar vakıflar ve din işleri Harameyn in bakım ve temizliği okullar vakıfların hizmetleri ve kaynakları bölge halkına zahire ve çorba temini Hac işleri ve hacılar Mekke nin önde gelenleri Harameyn de ekonomik işler ve muhtelif konular

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 4

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 3

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 7

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 8

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 6

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 5

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 10

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 9

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 2

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 10

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 9

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 8

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 7

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 6

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 5

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 4

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 3

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 6

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 8

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 10

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 4

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 3

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 9

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 5

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 7

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 2

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 3

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 5

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 4

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 6

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 8

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 7

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 9

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 10

v 1 Al nisf al awwal min al qarn 10 H 16 M v 2 Awasit al qarn al ashir al Hidjri al sadis ashar al Miladi v 3 Awahir ahd al Sultan Sulayman al Qanuni v 4 Al Haraman al Sharifan fi ahd al Sultan Salim al Thani 974 H 1566 M 982 H 1574 M v 5 6 Al Wilayat al Iraqiya fi ahd al Sultan Salim al Thani 1 974 982 H 1566 1584 M v 7 Mintiqa al Khalidj fi al qarn ashir al Hidjri al sadis ashar al Miladi v 8 Wilaya al Djazair fi al qarn al ashir al Hidjri al sadis ashar al Miladi V 10 Wilaya Tunis fi al qarn al ashir al Hidjri al sadis ashr al Miladi This book is the first volume of a series being prepared in the Arabic language to serve researchers in the history of the Ottoman period in this project documents relatingtothe Arablandson subjects such asadministrative history ruraldevelopmentefforts public works public health education science andscholarship pressandpublications arecompiledandtranslatedinto Arabicandpublishedtogether with theLatin script transcriptionsof thetexts in Ottoman Turkish This firstvolumecontains104documents in total selectedfrom the Muhimmeregistersof the15th and16th centuries Theoriginal text of each document is presented side by side with its Arabic translation where the reader can see the excellent loyalty of the latter to the former

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 2

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 3

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 4

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 6

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 5

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 7

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 8

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 9

Al Bilad al Arabiyya fi al wathaiq al Uthmaniyya Osmanlı Belgelerinde Arap Vilayetleri Cilt 10