Allah Adamları ve Kutuplar Fütuhat ı Mekkiyye — Muhyiddin İbn Arabi

İbnü l Arabî nin bütün eserleri gibi Fütûhât ı Mekkiyye de soyut kavramlar ekseninde kurulmuş ve bir imkân veya ihtimalden söz eden bir kitap değildir Fütûhât ı Mekkiyye bir rical kitabıdır İbnü l Arabî eserinde her neyden söz ediyorsa gerçekleşmiş bir şeyden söz ediyordur Her makam ulaşılmış makamdır her hal yaşanmış haldir ve her mertebe ulaşılmış mertebedir Makamlar ve haller sahipleriyle kaimdir ve ortada boşluk söz konusu değildir Her makamın sahibi bir adam vardır ve makam o adamla bilinir Tasavvufu diğer nazari geleneklerden ayrıştıran en önemli hususlardan birisi haller makamlar ile rical arasında kurduğu bu zorunlu bağdır Fütûhât ı bir rical kitabı olarak okumamız İbnü l Arabî nin maksadıyla uyumlu bir okuma olarak kabul edilebilir İbnü l Arabî için âlemde boşluk yoktur demek sahipsiz makam ve hâl yoktur demektir