Anadolu da Büyük İsyan 1591 1611 — William J Griswold

Kuyucu Murad Paşa nın Celali isyanlarını kanla bastırması ünlüdür Ancak Anadolu yu yıllarca derinden sarsan halkı yerinden edip büyük kaçgun a yol açan bu ayaklanmaların tarihi üzerine na yazık ki çok az çalışma vardır Tarihçi William J Griswold un bu eseri Celalilerin güçlenmesine yol açan Haçova meyden savaşıyla başlıyor ve o dönem için büyük Celali hareketinin bastırılmasını simgeleyen Sultan Ahmed Camii nin yapımına başlanmasıyla son buluyor Griswold Karayazıcı Deli Hasan Kalenderoğlu Mehmed gibi Celalilerin Osmanlı siyasi sistemini yokma ya da bu sistemden ayrılma amacında olmadıklarını tersine bu sistemin içinde yer almak istediklerini oysa Canbuladoğlu Ali Paşa nın farklı olarak Kuzey Suriye de ayrı bir devlet kurmak istediğini öne sürüyor

Tarihçi William J Griswold un bu eseri Anadolu yu kökten değiştiren Celalilerin güçlenmesine yol açan Haçova meydan savaşıyla başlıyor ve o dönem için büyük celali hareketinin bastırılmasını simgeleyen Sultan Ahmed Camii nin yapımına başlanmasıyla son buluyor Osmanlı İmparatorluğu dini açıdan toprakları üzerinde yaşayan uluslara ve değişik dinlere gösterdiği toleransı aynı mezhepten olan Türklerden esirgediği için on altıncı yüzyılın ilk yarısında Türk ve Müslüman vatandaşlar baskı ekonomik zorluklar ve uğranılan haksızlıklar nedeniyle zaman zaman ayaklanmışlardır Griswold bu ayaklanmalarla ilgili olarak Kuzey Suriye de Osmanlı dan ayrı bir devlet kurmak isteyen Canbudaloğlu dışında Karayazıcı Deli Hasan Kalenderoğlu Mehmet gibi Celalilerin Osmanlı siyasi sistemini yıkma ya da bu sistemden ayrılma amacında olmadıklarını tersine bu sistemin içinde yer almak istediklerini ileri sürüyor