Anadolu da Kan Davası Yaşamak İçin Öldürmek — Artun Ünsal

Kimi devletlerin güzel sözcüklerle bile gizlenemeyen çıkar çatışmaları sınıfsal etnik dinsel veya kabilesel şiddet dünyanın çeşitli yerlerini zaman zaman yokluyor Şiddet de globalleşiyor ve giderek daha korkunç boyutlar alacağının işaretlerini veriyor Anadolu daki geleneksel kan davaları günümüzde yaşanan global şiddetin yerel bir dışavurumu olarak ele alınabilir Aileler arasımda kışkasınçlık rekabet çıkar mavaşı aile namus ve şerefiyle güdülenen karışıklı öç almalar daha nereye kadar gidecek Kan davasını aile namus ve şerefinin korunmasına yönelik destansı bir alınyazısı olarak ele alan romantik yaklaşım yerine bu şiddete toplumsal bir olgu olarak eğilmek gerekiyor Siyasal bilimci ve hukuk sosyologu Artun Ünsal ın kan gütme suçlusu mahkumlar arasında gerçekleştirdiği alan araştırmasını bulguların değerlendirilmesini içeren ve önce Fransa da Fransızca olarak yayımlanan bu çalışması çok boyutlu bakış açısıyla Batı da da yankı uyandırmıştı Tadımlık İkinci Baskıya Önsöz Gibi Bu insanoğlu nerede duracağını bilmiyor Filistinden İsraile Afganistandan Çeçenyaya Hindistandan Pakistana Kolombiyadan Peruya Endonezyadan Srilankaya Kongodan Cezayire İspanyadan Türkiyeye Balkanlara New Yorktan Bağdata şiddet kan ve gözyaşı kolgeziyor Baş oyuncular kimi zaman devletler kimi zamansa dinsel etnik ya da ideolojik gruplar Büyük küçük ölçekli çıkar savaşlarıyla özgürlük ve eşitlik savaşları büyüğün küçüğü ezmesi veya küçüğün büyüğe başkaldırışı karşılıklı öç almalar birbirine karışıyor Akıllı bombalarla neşter operasyonları yapılırken bir yanda da kalaşnikoflar el bombaları sahipsiz intihar komandoları ise işsiz kalmıyor Nedenleri ne olursa olsun yerel ya da küresel hiçbir şiddet operasyonunu veya eylemini mazur görmek pek kolay olmasa gerek Gerçekten bu insanoğlu nerede duracağını bilmiyor bilemiyor Süpergüç olsun bölgesel güç olsun kimi devletlerin güzel sözcüklerle de olsa gizlenemeyen çıkar çatışmaları sınıfsal şiddet etnik dinsel kabinesel şiddet Asyayı Avrupayı Amerikaları ve Afrikayı yer yer zaman zaman yokluyor Şiddet de küreselleşiyor ve giderek korkunç boyutlar almaya aday olduğunu gösteriyor Çok daha sınırlı bir toplumsal şiddet ortamında karşımıza çıkan Anadoludaki geleneksel kan davaları günümüzde yaşanan küresel şiddetin ancak yerel bir dışavurumu olarak ele alınabilir Aileler arasında kıskançlık rekabet çıkar savaşı aile namusu ve şerefiyle güdülenen karşılıklı öç almalarla daha nereye kadar sürüp gidecek Aile üyeleri devletin adaletine sığınmak yerine kişisel adalet anlayışına daha ne kadar kurban olacaklar Vandan İstanbula Urfadan Sinopa ülkenin dört bir yanında görülen kan davalarının toplumdaki sosyo ekonomik kültürel ve siyasal gelişmeler sonucunda tümüyle ortadan kalkmasa bile en azından yerel bir sorun olmaktan çıkacağı öngörüsünü 1995te olduğu gibi bugün de koruyorum Ne var ki Anadoluda hatta İstanbul İzmir Adana gibi büyük metropollere yerleşen Anadolulu aileler arasında kan gütme cinayetlerinin hâlâ sürdüğü de bir gerçek Dahası kan davası nedeniyle işlenen cinayetlerin failleri için Türk Ceza Kanununda öngörülen idam cezasının 2002de kaldırılmasıyla bundan önce daha hafif ceza alacakları için genellikle ailenin 18 yaş altındaki üyelerinin yerine getirdikleri intikam görevine talip olacakların sayısının artması da beklenebilir Rastgele seçtiğimiz gazete haberlerinden birkaçına bakalım Adanada oto tamircisi çırağı olarak çalışan 12 yaşındaki çocuk bugün bile bir kan davası kurbanı olabiliyor Posta 17 Haziran 1998 İstanbul Kartal Adliyesinde yüzlerce kişi önünde kan davası nedeniyle çifte infaz gerçekleşebiliyor Hürriyet 18 Mart 1998 Gaziantepte babasının intikamını alan bir genç töre için öldürdüm diyebiliyor Hürriyet 17 Şubat 2002 Konyada bir babanın öyküsü cezaevinden salıverildi oğlu öldürüldü intikam yemini etti başlığıyla verilebiliyor Hürriyet 24 Aralık 2000 Kırşehirde cezaevinde cinayet tutuklusu bir yakınlarını ziya