Anadolu daki İç Kale Cami ve Mescidleri — Ali BORAN

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ KISALTMALAR 1 GİRİŞ 1 1 Konunun Niteliği ve Önemi 1 2 Kaynak ve Araştırmalar 1 3 Metod ve Düzen 2 KALENİN TANIMI VE ÖĞELERİ 2 1 Kalenin Tanımı 2 2 Kalenin Öğeleri 2 2 1 İç Kale 2 2 2 Dış Kale ve Şehristan 3 ANADOLU DAKİ İÇ KALE ÇEŞİTLERİ 3 1 Yerleşim Alanı İçindeki İç Kaleler 3 2 Yerleşim Alanı Dışındaki İç Kaleler 4 TARİHİ SÜREÇ İÇERİSİNDE İÇ KALE CAMİ VE MESCİDLERİ 4 1 Anadolu Dışındaki İç Kale Cami ve Mescidleri 5 KATALOG 5 1 Günümüzde Sağlam Olan İç Kale Cami ve Mescidleri 5 1 1 Harran İç Kale Mescidi 5 1 2 Erzurum İç Kale Mescidi 5 1 3 İspir İç Kale Mescidi 5 1 4 Konya İç Kale Alaaddin Ulu Camii 5 1 5 Diyarbakır İç Kale Hz Süleyman Nasırıyye Murtaza Paşa Tahiriyye Camii 5 1 6 Hasankeyf İç Kale Ulu Camii 5 1 7 Ravenda Râvandân Ravendân İç Kale Mescidi 5 1 8 Ankara İç Kale Alaaddin Muradiye Camii I 5 1 9 Divriği İç Kale Şahinşah Camii 5 1 10 Çorum İç Kale Alaaddin Mescidi 5 1 11 Kahta İç Kale Mescidi 5 1 12 Samsun İç Kale Mescidi 5 1 13 İzmit İç Kale Orhan Camii 5 1 14 Selçuk Ayasolug İç Kale Camii 5 1 15 Yarhisar İç Kale Orhan Gazi Camii 5 1 16 Araban İç Kale Camii 5 1 17 Kırşehir İç Kale Alaaddin Camii 5 1 18 Behramkale İç Kale Hüdavendigar Camii 5 1 19 Yanköy Sillyon İç Kale Mescidi 5 1 20 Yeşildere İbrala İç Kale Camii 5 1 21 Mardin İç Kale Camii 5 1 22 Germencik İç Kale Çerkez Musa Camii 5 1 23 Enez İç Kale Fatih Ayasofya Camii 5 1 24 Amasra İç Kale Kilise Mescidi 5 1 25 Çanakkale İç Kale Fatih Mescidi I 5 1 26 İstanbul Topkapı Sarayı İç Kale Ağalar Camii 5 1 27 Kayseri İç Kale Fatih Camii 5 1 28 Trabzon İç Kale Şirin Hatun Camii 5 1 29 Çeşme İç Kale Mescidi 5 1 30 Bodrum İç Kale Mescidi 5 1 31 Alanya İç Kale Süleymaniye Camii 5 1 32 Van İç Kale Süleyman Han Mescidi 5 1 33 Bor İç Kale Şeyh İlyas Camii 5 1 34 Ahlat İç Kale Yeni Kale İskender Paşa Camii I 5 1 35 Anamur Mamuriye İç Kale Camii 5 1 36 Kars İç Kale Mescidi 5 1 37 Sivas İç Kale Camii 5 1 38 Ahlat İç Kale Kadı Mahmud Camii II 5 1 39 Kuşadası İç Kale Öküz Mehmed Paşa Camii 5 1 40 Hoşap Güzelsu İç Kale Mescidi 5 1 41 Payas İç Kale Mescidi 5 1 42 Doğubayazıt İç Kale İshak Paşa Sarayı Camii 5 1 43 Giresun İç Kale Camii 5 1 44 Ankara İç Kale Misafir Fakih Mescidi II 5 1 45 Çanakkale İç Kale Sultan Abdülaziz Mescidi II 5 1 46 Felahiye İç Kale Camii 5 2 Yıkık Durumdaki İç Kale Cami ve Mescidleri 5 2 1 Konya İç Kale Eflatun Mescidi 5 2 2 Bayburt İç Kale Ebul Fetih Mescidi 5 2 3 Karaman İç Kale Mescidi 5 2 4 Anadolu Hisarı Namazgâh Mescidi 5 2 5 Mardin İç Kale Hızır Akkoyunlu Camii 5 2 6 Rumeli Hisarı Boğazkesen Mescidi 5 2 7 Yedi Kule Hisarı Mescidi 5 3 İç Kale Cami ve Mescidlerinin Kronolojik Tablosu 6 DEĞERLENDİRME 6 1 CAMİ VE MESCİDLERİN İÇ KALEDEKİ KONUMLARI 6 1 1 Burç İçinde veya Hareme Bitişik Durumdakiler 6 1 2 Sura Bitişik Durumdakiler 6 1 3 İç Kale İçinde Bağımsız Şekildekiler 6 1 4 Diğer Türk İslâm Ülkelerinde İç Kale Camilerinin Konumu 6 2 PLAN MEKÂN ANLAYIŞI VE ÖRTÜ SİSTEMİ 6 2 1 Kare Planlı Camiler 6 2 1 1 Kare Planlı Üzeri Düz Tavanla Örtülü Olanlar 6 2 1 2 Kare Planlı Üzeri Tek Kubbe ile Örtülü Olanlar 6 2 2 Enlemesine Gelişen Dikdörtgen Planlı Camiler 6 2 2 1 Enlemesine Üzeri Düz Tavanla Örtülü Olanlar 6 2 2 2 Enlemesine Mihrab Önü Kubbeli Olanlar 6 2 2 3 Enlemesine Çok Sahınlı Olanlar 6 2 2 4 Enlemesine Eyvan Biçiminde Olanlar 6 2 3 Derinlemesine Gelişen Dikdörtgen Planlı Olanlar 6 2 3 1 Derinlemesine Tek Bölümlü ve Üzeri Düz Tavanla Örtü Olanlar 6 2 3 2 Derinlemesine Mihrab Önü Kubbeli Olanlar 6 2 3 3 Derinlemesine Çok Bölümlü ve Üzeri Düz Damla Örtülü Olanlar 6 2 3 4 Derinlemesine Çok Bölümlü ve Üzeri Kubbe ile Örtü Olanlar 6 2 4 Kilise ve Şapelden Camiye Çevrilen Yapılar 6 2 5 Örtü Sistemi 6 2 5 1 Kubbeler 6 2 5 2 Tonozlar 6 3 MALZEME VE TEKNİK 6 3 1 Taş 231 6 3 2 Tuğla 232 6 3 3 Kerpiç 232 6 3 4 Ahşap 232 6 3 5 Alçı 232 6 3 6 Çini 233 6 3 7 Devşirme Malzeme 6 4 MİMARİ ELEMANLAR 6 4 1 Cepheler 6 4 2 Taçkapılar 6 4 3 Mihrablar 6 4 3 1 Yarım Daire Planlı Mihrablar 6 4 3 2 Dikdörtgen Planlı Mihrablar 6 4 3 3 Yarım Çokgen Planlı Mihrablar 6 4 4 Minberler 6 4 4 1 Malzemesine Göre 6 4 4 1 1 Ahşap Minberler 6 4 4 1 2 Mermer ve Taş Minberler 6 4 4 2 Büyüklüklerine Göre 6 4 4 2 1 Büyük Boy Minberler 6 4 4 2 2 Orta Boy Minberler 6 4 4 2 3 Küçük Boy Minberler 6 4 5 Minareler 6 4 5 1 Dörtgen Prizmal Kaideli ve Gövdeli Minareler 6 4 5 2 Çokgen Prizmal Kaideli ve Silindirik Gövdeli Minareler 6 4 5 3 Dörtgen Prizmal Kaideli ve Silindirik Gövdeli Minareler 6 4 5 4 Dörtgen Prizmal Kaideli ve Çokgen Gövdeli Minareler 6 4 5 5 Camilerin Beden Duvarları İçinde Yapılan Minareler 6 4 5 6 Silindirik Kaide ve Gövdeli Minareler 6 4 5 7 Minber Tipi Minareler 6 4 5 8 Balkon Tipi Minareler 6 4 6 Mahfiller 6 4 7 Destek ve Geçiş Elemanları 6 4 7 1 Paye Sütun ve Sütun Başlıkları 6 4 7 1 1 Sütun Başlıkları 6 4 7 1 2 Payeler 6 4 7 2 Kemerler 6 4 7 3 Geçiş Elemanları 6 4 7 3 1 Tromplar 6 4 7 3 2 Pandantifler 6 4 7 3 3 Türk Üçgenleri 6 4 7 3 4 Mukarnaslar 6 5 SÜSLEME 6 5 1 Bitkisel 6 5 2 Geometrik 6 6 YAZI 6 6 1 Yapılarda Kullanılan Yazı Türleri 6 6 1 1 Ma kıli 6 6 1 2 Kûfi 6 6 1 3 Celi Sülüs 6 6 1 4 Celi Ta lik 6 6 2 Yazılarda Malzeme Biçim ve Teknik 7 SONUÇ 8 SUMMARY 9 KAYNAKLAR 10 DİZİN ÇİZİMLER VE RESİMLER