Anayasa Hukuku Açısından Sağlık Hakkı — Sultan Tahmazoğlu Üzeltürk

ANAYASA HUKUKU AÇISINDAN SAĞLIK HAKKI Ulusal ve Uluslararası Boyutuyla Sultan TAHMAZOĞLU ÜZELTÜRK GİRİŞ 1 Genel Olarak 1 Sağlık Nedir 2 Sağlık Hakkı 5 Sosyal Haklar Hak mıdır 7 Pozitif Hakların Negatif Hakların Gerçekleşme Aracı Olması 11 Sağlık Hakkı Bir Hak mıdır 15 Sağlık Hakkı ve Kapsamı 17 Sağlık Hakkı Alanında Kaynaklar Nasıl Dağıtılacaktır 21 Sağlık Hakkının Öznesi Kimdir 28 Sağlık Hakkının Yükümlüleri 31 1 Üçüncü Kişilerin Yükümlülükleri 32 a Katlanma Borcu 33 b Olumlu Edim Borcu 33 c Sağlık Hizmetine Katılanların Yükümlülükleri Biyo etik Tıp Etiği 33 aa Etik teoriler 34 bb Etik hukuk ilişkisi 36 cc Etik ilkeler Özerklik 37 2 Devletin Yükümlülükleri 47 a Yasama Organının Sosyal Hakları Gerçekleştirme Yükümlülüğü 48 b Yasamanın Yükümlülüğünü Yerine Getirmemesi Sessiz kalması ve eksik düzenlemesi 49 c Devletin Yükümlülüklerini Yerine Getirmesinin Sınırı 50 3 Sağlık Hakkının Yüksek Mahkeme Kararları Aracılığıyla Somutlaştırılması 60 a Güney Afrika Örneği 60 aa Soobramoney Davası 61 bb Minister of Health v Treatment Action Campaign TAC Kararı 63 b Hindistan Örneği 67 c Kanada Örneği 69 I BÖLÜM SAĞLIK HAKKININ ULUSAL PLANDA KORUNMASI A TÜRK ANAYASALARINDA SOSYAL DEVLET 73 1 Sosyal Devlet ve Türk Anayasalarında Düzenlenmesi 73 2 1982 Anayasasında Sosyal Hakların Hukuki Rejimi 81 a Yasallık İlkesi 83 b 1982 Anayasasına Göre Devletin Sosyal ve Ekonomik Ödevlerinin Sınırı Mali Kaynaklarının Yeterliliği 85 aa Yasama organının ekonomik ve sosyal haklar alanındaki ödevlerini yerine getirmede geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu 86 bb Devletin belli bir ekonomik ve sosyal haklar alanındaki ödevini yerine getirirken eşitlik ilkesini ihlal etmemesi ve adil makul ölçülü biçimde yükümlülüklerini yerine getirmesi 87 cc Anayasa Mahkemesi kararlarında mali kaynakların yeterliliğine ilişkin testler 90 B 1982 ANAYASASINA GÖRE SAĞLIK HAKKI 103 1 Sağlık Hakkı ve Diğer Haklarla İlişkisi 103 a Yaşama Hakkı Sağlık Hakkı İlişkisi Anayasa Mahkemesinin Tam Gün Kararı 105 b Sağlık Hakkı Konut Hakkı İlişkisi 106 2 1982 Anayasası Madde 17 107 a Tıbbi Zorunluluk 110 b Kanunda Yazılı Haller 114 c Yaşama Hakkı ve Vücut Bütünlüğüne İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararları 117 aa Kolluğun silah kullanmasına ilişkin kararlar 117 bb Töre kararları 119 cc İdam Cezasına İlişkin Kararlar 120 dd Cezanın Hafifliği Yaşam Hakkına Aykırı mıdır 122 ee İşkence Kararı 124 3 1982 Anayasası ve Özel Hayatın Gizliliği Hakkı Madde 20 125 C 1982 ANAYASASI SAĞLIK HİZMETLERİ ve ÇEVRENİN KORUNMASI MADDE 56 134 1 Hakkın Hukuki Niteliği ve Rejimi 136 a Hakkın Öznesi ve Yükümlüleri 140 b Yasallık İlkesi 144 c Hakkın yükümlülerine ilişkin Anayasa Mahkemesi Kararları 151 aa Tütün Kanunu 151 bb Hemşirelik Kanunu 152 cc Konut Hakkı Bağlamında Devletin Yükümlülükleri 153 dd Bireyin yükümlülükleri bağlamında Zorunlu Hizmet Kararları 153 2 Anayasanın 56 Maddesinin Kapsamı 156 a Çevre Hakkı ve Anayasa Mahkemesinin Çevre Hakkına İlişkin Kararları 156 aa Çevre Hakkı 156 bb Anayasa Mahkemesinin Çevre Hakkına İlişkin Kararları 157 b Herkesin Hayatını Beden ve Ruh Sağlığı İçinde Sürdürmesini Sağlama Hakkı 164 ba Sağlık Hizmetinin Ücretlendirilmesi ve Katkı Payına İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararları 170 bb Sağlık Yardımlarının Süre ile Sınırlanması ve Anayasa Mahkemesi Kararları 176 c Sağlık Kuruluşlarını Tek Elden Planlayıp Hizmet Vermeye İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararları 179 d Genel Sağlık Sigortası ve Sosyal Güvenlik Konusunda Anayasa Mahkemesi Kararları 182 II BÖLÜM ULUSLARARASI HUKUKTA SAĞLIK HAKKI A AGİT SİSTEMİNDE KORUMA 190 B BİRLEŞMİŞ MİLLETLER 192 C AVRUPA KONSEYİ 197 1 İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 199 a Sağlık ve yaşam hakkı 201 aa Ötenazi 207 bb Ceninin yaşama hakkı var mı Kürtaj Bir Hak mı 208 b Sağlık Hakkı ve İşkence ve Kötü Muamele Yasağı 212 c Sağlık ve Bireyin Özgürlük ve Güvenlik Hakkı 225