Anayasalcılık ve Demokrasi — Ergun Özbudun

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASALCILIK VE DEMOKRASİ7 BÖLÜM 1 SINIRLI ANAYASAL DEVLET DÜŞÜNCESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞMESİ KUVVETLER AYRILIĞI VE DENGE VE DENETİM SİSTEMLERİ İki Anayasalcılık Teorisi15 Demokratik Gelişme ve Anayasalcılık23 Anayasalcılık ve Demokrasi Çelişki mi İlişki mi 27 BÖLÜM 2 KATI ANAYASALAR VE ANAYASA YARGISI Kurucu İktidar Kurulmuş İktidar İlişkisi31 Anayasaya Aykırı Anayasa Değişiklikleri39 Yazılı ve Katı Anayasalar43 Anayasa Yargısının Doğuşu ve Gelişimi46 Anayasa Yargısının Demokratik Meşruluğu Sorunu57 BÖLÜM 3 HUKUK DEVLETİ VE YARGI BAĞIMSIZLIĞI Hukuk Devleti63 Yargı Denetimi ve Yargı Bağımsızlığı67 Yargının Bağımsızlığı70 Hâkimlik Teminatı71 Demokrasi Hukuk Devleti ve Yargı76 BÖLÜM 4 İKİ DEMOKRASİ TÜRÜ VE ANAYASALCILIK Demokrasinin Tanımı ve Demokrasi Teorileri81 Çoğunlukçu ve Oydaşmacı Demokrasiler84 Yatay Hesapverirlik Mekanizmaları88 İki Demokrasi Türü ve Anayasalcılık93 BÖLÜM 5 BÖLÜNMÜŞ TOPLUMLARDA ANAYASALCILIK VE DEMOKRASİ Bölünmüş Toplumlar97 Bölünmüş Toplumlarda Anayasa Yapımı100 Ortaklıkçı Demokrasi104 Bölünmüş Toplumlarda Anayasal Tercihler106 1 Parlâmento Seçimlerinde Nisbî Temsil106 2 Parlâmenter Hükûmet Sistemi108 3 Yürütme İçinde İktidar Paylaşımı109 4 Azınlık Vetosu ve Çakışan Çoğunluklar110 5 Grup Özerkliği112 Anayasalcılık ve Demokrasi112 BÖLÜM 6 TÜRKİYE DE ANAYASALCILIK VE DEMOKRASİ Tarihsel Gelişme Süreci115 2011 ve Sonrası Otoriterizme Doğru Gidiş120 2017 Anayasa Değişiklikleri Ve Otoriterizmin Güçlenmesi132 Bugünkü Türkiye Siyasal Rejiminin Niteliği136 Kaynakça147 Kavram Dizini163

İçindekiler Bölüm 1 Sınırlı Anayasal Devlet Düşüncesinin Doğuşu Ve Gelişmesi Kuvvetler Ayrılığı Ve Denge Ve Denetim Sistemleri Bölüm 2 Katı Anayasalar Ve Anayasa Yargısı Bölüm 3 Hukuk Devleti Ve Yargı Bağımsızlığı Bölüm 4 İki Demokrasi Türü Ve Anayasalcılık Bölüm 5 Bölünmüş Toplumlarda Anayasalcılık Ve Demokrasi Bölüm 6 Türkiye de Anayasalcılık Ve Demokrasi

Anayasalcılık ile demokrasi günümüzde en çok tartışılan aralarındaki ilişkiler bakımından çağdaş demokrasilerde teorik ve felsefi düzeyde gerilimlere yolaçabilen kavramlardır Ancak bu gerilimlere rağmen anayasal demokrasiler tarih boyunca bu iki kavramı bağdaştıracak mekanizmaları geliştirmiş çoğunluk iktidarını sınırlamış bireyi devlete karşı koruyan sistemleri oluşturabilmiştir Elbette ki bunların başında temel bir fikir olan kuvvetler ayrılığı gelmektedir Bu ilke zaman içinde farklı anlamlar kazanmış olsa da korumuş olduğu öz yargı organının siyasal organlar karşısında süregelen bağımsızlığıdır Türkiye de anayasa hukukunun önde gelen isimlerinden olan Prof Dr Ergun Özbudun Anayasalcılık ve Demokrasi adlı bu eserinde iki kavram arasındaki gerilimin tarihsel kökenini temel alarak karşıt ilkelerin dengelenebileceğini bunların da toplumların gelişimi ile bağdaştırılabileceğini ele alıyor Özbudun yaşadığımız toplumda da sürekli tartışılan hele günümüz Türkiyesi nin siyasal yaşamında adeta değişmez gündem maddesi olan konuyu incelerken ülkemizin hâlâ anayasalcılık ile demokrasi arasındaki makul ve ölçülü dengeyi sağlayacak mekanizmaları oluşturamamış olduğu sonucuna varıyor Gerçekten Türkiye de yakın zamanlara kadar anayasalcılık ve onun getirdiği yasal araçlar uzun yıllar askerî ve bürokratik yapılara seçilmişlerin iktidar organlarının hareketini sınırlama hakkı gibi görülmüş aynı zamanda geçmişte yaşanan askeri darbelerin gerekçesi olarak da gösterilebilmiştir Özbudun a göre bugün iki ilke arasında gidip gelen sarkacın ucu diğer yöne anayasal denge ve mekanizmaların görmezlikten gelindiği ve zayıflatıldığı tarafa doğru bilinçli olarak çevrilmiş bulunmaktadır Oysa sağlıklı ve sürdürülebilir çağdaş bir demokratik rejim ancak bu iki temel unsurun makul ve ölçülü dengesinden geçmelidir Yazarın bu özlü çalışması demokrasi içinde gelişecek vatandaşlık ve anayasa bilincine önemli bir katkı sunmaktadır