Antik Çağda Anadolu — Elmar Schwertheim

Anadolu Antik dünyanın politik ve kültürel bakımdan en önemli en hareketli bölgelerinden biri Ön Asya ve Uzakdoğu nun yüksek kültürleriyle Batı daki gelişen kültürler arasında tarih boyunca köprü olan bu bölgede kültürel ve etnik etkileşimler hiçbir dönemde engellenmemiş Ne Fırat nehri ne Anadolu nun yüksek ovaları ne de boğazlar Batı ile Doğu arasındaki etkileşime engel olabilmiş Tam tersine Anadolu Doğu ile Batı yı birleştirmiş ve böylece Akdeniz bölgesinin tarihi ve gelişimi için büyük önem taşıyan bir etken haline gelmiş Yunanistan ve Roma nın Mezopotamya ve İran Hint bölgelerinin tarihi ve kültürel yapısı Anadolu nun bu medeniyetler arasındaki aracı rolünü incelemeden açıklanamaz ve anlaşılamaz Bugün Anadolu dan veya Küçük Asya dan bahsederken antikçağda hangi bölgenin kastedildiğini çoğunlukla göz ardı ederiz Oysa antik literatürde bugünkü Türkiye nin doğuda Fırat a kadar uzanan bölümü Küçük Asya diye adlandırılmış Öte yandan Anadolu antikçağın hiçbir döneminde kendi içine kapalı olmadı veya tek bir güç tarafından yönetilmedi Bu olguyu yarımadanın değişken coğrafi ve jeolojik yapısına bağlayabiliriz Politik bakımdan Anadolu her dönemde ülkelerin imparatorlukların kavimlerin bir parçası oldu Bir yandan Hititler Persler veya Romalılar gibi imparatorluklar kavimler boylar veya kentler tarafından çağlar boyunca paylaşılmış bu güçler zaman zaman tüm Anadolu yu egemenlikleri altına almışlar Öte yandan çoğu kez farklı boylar ve güçler aynı zaman dilimi içinde yarımadaya hükmetmişler İonlar Aioller Lidyalılar Frigler Karyalılar ve Kilikyalılar gibi Batıdan gelen İonlar ve Aioller Anadolu nun denize açılan güzel verimli sahil bölgesine yerleşmişler Balkan kökenli Frigler Anadolu nun sert iklimli sıra dağlarla kaplı yaylalarında yaşamışlar Kilikyalılar ise Toroslar bölgesini tercih etmişler Bütün bu bilgileri Ön Asya kültürlerinin çiviyazılarından Mısır belgelerinden Hitit metinlerinden veya Homeros un İlyada sından öğreniyoruz Bu kitapta Anadolu nun MÖ 10 3 binyıl arasına tarihlenebilecek erken tarihindeki Asurlularla Hititliler klasik çağ öncesinin ve klasik çağın iki Anadolu uygarlığı olan Frigyalılarla Lidyalılar Yunan kolonileri döneminin kent devletleri Anadolu daki Pers egemenliği Büyük İskender in Anadolu yu istilasıyla başlayan Helenizm dönemi ve Anadolu daki Roma egemenliği dönemi inceleniyor