AP Ordu İlişkileri Bir İkilemin Anatomisi — Ümit Cizre

Türkiye de siyasi hayata ve demokrasinin işleyişine veya işlemeyişine ilişkin sorunları Ordu etkenini hesaba katmaksızın ele almak mümkün değil 1950 den beri üç kez parlementer rejimi askıya alan olağan zamanlarda da önemli gördüğü kendini sorumlu saydığı bütün konularda ağırlık koyan Ordunun Türkiye nin siyasi hayatına karışması müdahale kavramının anlattığından çok daha derin ve sürekli Türk Ordusunun sistemdeki dahlini yerini ve işlevini gözlemlemek açısından belki en ilginç kesit 1960 1980 dönemi Türkiye de Anayasal parlamenter rejimin şimdiye dek en uzun süre olağan işleyişini sürdürebildiği olağan gidişi kesintiye uğratan 12 Mart 1971 rejiminin de Ordu müdahalesinin işlevi açısından 27 Mayıs 1960 tan önemli ölçüde farklılaştığı bir dönem Temel farklılık 12 Mart darbesinin yaptığı düzenlemelerin 27 Mayıs darbesinin hedef almış olduğu siyasi çizginin sürdürücüsü olan partinin örtük desteğine sahip olması 27 Mayis ta askeri rejim tarafından tasfiye edilen Demokrat Parti nin mirasçısı Adalet Partisi nin ve onun güçlü önderi Süleyman Demirel in Ordu ya ilişkin politikası sadece 12 Mart kavşağında değil 1960 80 dönemi boyunca aynı çelişkiyi taşıyor Bir yandan suyuna giderek yatıştırmaya hatta kimi zaman yararlanmaya çalışmak bir yandan sistemdeki etkinliğini sınırlandırmaya siyasi otoriteye tabi kılmaya çabalamak Sadece AP ye ve Demirel e özgü olmayan Türkiye de politik seçkinlerin çoğunluğunun yatkın olduğu bu çizgi 1980 den sonraki seçilmiş hükümetlerin Ordu politikalarına da damgasını vurdu vuruyor Ümit Sakallıoğlu nun incelemesi Türkiye de siyaset Ordu ilişkisinin çerçevesini çizegelen bu ikili politikanın ve ikili söylemin ayrıntılı bir tahlilini içeriyor Kitapta ayrıca 1980 sonrasında DYP başta olmak üzere sağ partilerin Ordu konusundaki tutumlarını konu edinen bir bölüm yeralıyor Yayınevi İletişim Yayınevi Yazar Ümit Cizre Sayfa 285 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 13 00x19 50 cm Basım Yılı 2002 Barkod 9789754703252 Kategori Kurumlar Örgütler Politik Akımlar Hareketler Türkiye Siyaseti ve Politikası Türkiye ve Cumhuriyet Tarihi Yakın Tarih

AP ve önderi Demirel Türkiyede ordu politika ilişkisinin en canlı yaşanıp tartışıldığı 1960 80 döneminin baş aktörleri arasında yeralıyor Demirelin orduyu bir yandan sınırlayıp hükümete tabi kılmaya bir yandan suyuna giderek yatıştırmaya yönelen ikili söylemi ordu politika ilişkisinin cereyan ediş biçiminde başlıbaşına önemli bir etken Bu ikili söylemi inceleyen kitapta APnin mirasını üstlenen partilerin 12 Eylülden sonraki ordu politikaları da kısaca ele alınıyor

Türkiye de siyasi hayata ve demokrasinin işleyişine veya işlemeyişine ilişkin sorunları Ordu etkenini hesaba katmaksızın ele almak mümkün değil 1950 den beri üç kez parlementer rejimi askıya alan olağan zamanlarda da önemli gördüğü kendini sorumlu saydığı bütün konularda ağırlık koyan Ordunun Türkiye nin siyasi hayatına karışması müdahale kavramının anlattığından çok daha derin ve sürekli Türk Ordusunun sistemdeki dahlini yerini ve işlevini gözlemlemek açısından belki en ilginç kesit 1960 1980 dönemi Türkiye de Anayasal parlamenter rejimin şimdiye dek en uzun süre olağan işleyişini sürdürebildiği olağan gidişi kesintiye uğratan 12 Mart 1971 rejiminin de Ordu müdahalesinin işlevi açısından 27 Mayıs 1960 tan önemli ölçüde farklılaştığı bir dönem Temel farklılık 12 Mart darbesinin yaptığı düzenlemelerin 27 Mayıs darbesinin hedef almış olduğu siyasi çizginin sürdürücüsü olan partinin örtük desteğine sahip olması 27 Mayis ta askeri rejim tarafından tasfiye edilen Demokrat Parti nin mirasçısı Adalet Partisi nin ve onun güçlü önderi Süleyman Demirel in Ordu ya ilişkin politikası sadece 12 Mart kavşağında değil 1960 80 dönemi boyunca aynı çelişkiyi taşıyor Bir yandan suyuna giderek yatıştırmaya hatta kimi zaman yararlanmaya çalışmak bir yandan sistemdeki etkinliğini sınırlandırmaya siyasi otoriteye tabi kılmaya çabalamak Sadece AP ye ve Demirel e özgü olmayan Türkiye de politik seçkinlerin çoğunluğunun yatkın olduğu bu çizgi 1980 den sonraki seçilmiş hükümetlerin Ordu politikalarına da damgasını vurdu vuruyor Ümit Sakallıoğlu nun incelemesi Türkiye de siyaset Ordu ilişkisinin çerçevesini çizegelen bu ikili politikanın ve ikili söylemin ayrıntılı bir tahlilini içeriyor Kitapta ayrıca 1980 sonrasında DYP başta olmak üzere sağ partilerin Ordu konusundaki tutumlarını konu edinen bir bölüm yeralıyor img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

AP ve önderi Demirel Türkiye de ordu politika ilişkisinin en canlı yaşanıp tartışıldığı 1960 80 döneminin baş aktörleri arasında yeralıyor Demirel in orduyu bir yandan sınırlayıp hükümete tabi kılmaya bir yandan suyuna giderek yatıştırmaya yönelen ikili söylemi ordu politika ilişkisinin cereyan ediş biçiminde başlıbaşına önemli bir etken Bu ikili söylemi inceleyen kitapta AP nin mirasını üstlenen partilerin 12 Eylül den sonraki ordu politikaları da kısaca ele alınıyor