Arap Aklının Yapısı — Muhammed Abid el Cabiri

Bu kitap Arap İslâm kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslâm Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap ola rak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefî bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya kon jonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüz den ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göster memiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleş tiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hakim görüşün yorumlarıyla sınırlanmamalıdır Dolayısıyla bu projenin kendini adadığı zor görev ilk olarak Arap İslâm kültür tarihine yeniden göz atmak sonra da Arap Aklı nın yapısı ve işleyiş mekanizması hakkında düşünmeye başlamaktır

Bu kitap Arap İslâm kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslâm Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap olarak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefî bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya konjonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüzden ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göstermemiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hâkim görüşü

Bu kitap Arap İslâm kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslâm Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap olarak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefî bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya konjonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüzden ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göstermemiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hâkim görüşü

Bu kitap Arap İslâm kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslâm Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap olarak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefî bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya konjonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüzden ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göstermemiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hâkim görüşü

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Bu kitap Arap İslam kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslam Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap olarak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefi bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya konjonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüzden ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göstermemiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslam kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Bu kitap Arap İslâm kültür tarihinin incelenmesine bir başlangıç ve yine Arap İslâm Aklı nın tabiatının ve işleyiş mekanizmalarının incelenmesine bir giriş teşkil etmesi arzusuyla yazılmıştır Başlangıçta iki kısımlık tek kitap olarak düşünülen sonra iki daha sonra da dört kitaplık bir seriye dönüşen Arap Aklının Eleştirisi serisinin ilk kitabı elinizdeki Arap Aklının Oluşumu dur Diğerleri sırayla Arap Aklının Yapısı Arap Siyasal Aklı ve Arap Ahlaki Aklı Aklın eleştirilmesi her yeniden yapılanma projesinin öncelikli ve ayrılmaz bir parçasını oluşturur İşleyiş biçimi kavramları genel tasavvurları ve dünya görüşü kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınmamış bir akılla bu yeniden yapılanmayı gerçekleştirmek mümkün değildir Geçen yüzyıl içinde çeşitli dallarıyla Arap kültürüne dair düşünce görüş ve teoriler temellendirilmiş bu kültürün tarihine dair belirli okuyuş biçimleri resmîleşmiştir Bu okuyuşlar ya oryantalistçedir ya selefî bir mantığa ya da ulusçu veya solcu bir yaklaşıma sahiptir ve hepsini yönlendiren temel saik ya geçmişteki numunelerdir veya konjonktürel ve ideolojik diyebileceğimiz panikten doğan işgüzarlıklardır Bu tür amaçlarla yapılan çalışmalar bu yüzden ya önceden belli bazı şeylerin keşfedilmesi ya da bunların kanıtlanabilmesi dışındaki hususlara ilgi göstermemiştir Bizim burada kastettiğimiz Arap Aklı bir yandan Arap kültürü içinde oluşan bir taraftan da bu kültürü bizzat üretmiş ve üretmekte olan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerini aşabilmeli çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hâkim görüşü

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyânı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültür lerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Cabiri nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Arap Aklının Eleştirisi serisinin ikincisi olan bu kitapta Cabiri Arap İslam kültüründeki bilgi sistemini Beyân Burhân ve İrfân olarak tasnif etmiş ve yıllar sonra da tercih ettiği bu yapısal tasnifin en isabetli tasnif olduğunu tekrar belirtmiş ve bunun gerekçelerini ise şu ifadelerle vurgulamıştır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyânî olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhân ile tasavvuf ve işrâkî felsefede ortaya çıkan irfân burada rahat ve verimli bir ortam bulmuş sonra da bu sistemler arasında etkileşim ve eşleşmeler meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfânı beyân temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrip ve Endülüs te ortaya çıkan ve beyân ı burhân temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır Bu kitap beyan burhan ve irfan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarını ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısını oluşturan karşılıklı ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır

Cabiri nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültürlerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Câbirî nin Arap Aklının Eleştirisi başlıklı araştırma serisinin dördüncü kitabı olan Arap Ahlaki Aklı ahlak alanında Arap İslam medeniyetinin kritik evresi olan tedvin dönemi ve sonrasında telif edilmiş ve etkisini günümüze kadar sürdürmüş temel kaynaklardan yola çıkarak Arap İslam kültüründeki değerler düzeninin eleştirel bir tahlilini içeriyor Bu eser İslam medeniyetinin ahlak alanındaki temel literatürüne yönelik tarih tahlil tenkit ve benzeri çalışmaların bu güne kadar yapılmayışının doğurduğu açığı giderme yolunda önemli bir adım niteliğindedir Arap İslam düşüncesindeki ahlaki aklın yapısı hangi beş kültüre dayanmaktadır Bu yapının oluşum süreci hangi kültür lerin çatışmasına sahne oldu Bu tarihsel süreçte hangi değerler baskın geldi ve günümüze kadar varlığını sürdürdü Hangi yabancı değerler İslamileştirildi Hangi değerler canlılığını koruyamadı Bunlara verilen cevapların yanı sıra ekolleşen farklı ahlaki eğilimlerin gelişimleri ihmal edilmiş ya da yanlış tanıtılmış önemli eserler epistemolojik çerçevede kavram analizleri dönemin entelektüel tartışmaları ahlak siyaset ilişkisi değer basamakları farklı kültürel mirasların merkezi değerleri ve bunların Arap İslam kültüründe yeniden temellendirilmesi gibi konular da kitabın içeriğindekilerden bir kısmını oluşturmaktadır

Arap Aklı Arap kültürü içinde oluşan aynı zamanda bu kültürün yeniden üretimini de bizzat kendisi sağlayan akıl olunca arzu edilen ya da en azından gerçekleşmesini bizim arzu ettiğimiz eleştiri hareketi yaygın ve egemen okuyuş biçimlerinden azade olmalı çeşitli şubeleriyle Arap İslâm kültürünün verilerine yeni bir gözle bakmalı hakim görüşün yorumlarıyla sınırlanmamalıdır

Kitapta tercih ettiğim yapısal tasnif beyan burhan ve irfan gözümde en isabetli tasnif olma özelliğini korumaktadır Bu durum sadece söz konusu tasnifin salt analitik açıdan Arap İslam kültürünün içinde bulunduğu gerçek durumu bilfiil ifade ediyor olmasından değil aynı zamanda bu kültürün genel gelişimi boyunca geçirdiği aşamaları da yansıtması dolayısıyladır Bu kültür önce Kur an Hadis ve bunlarla ilgili bilgi alanlarıyla başlangıçta beyani olarak başlamış sonra tercümelerle zenginleşerek diğer kültürlere açılmış bilim ve felsefe şeklinde karşımıza çıkan burhan ile tasavvuf ve İşraki felsefede ortaya çıkan irfan burada rahat ve meydana gelmiştir Bunun sonucunda ise iki temel akım oluşmuştur Birincisi özellikle Doğuda ortaya çıkan ve irfanı beyan temeli üzerine kurmaya çalışan akımdır İkincisi ise özellikle Mağrib ve Endülüste ortaya çıkan ve beyanı burhan temeli üzerine kurma yönünde hareket eden akımdır İşte bu kitap beyan irfan ve burhan adı verilen bu üç bilgi sisteminin analizini yapıp işleyiş mekanizmalarını kavramlarının ve barındırdıkları dünya görüşlerini irdelemek ve tedvin asrında oluşup günümüze kadar devam eden şekliyle Arap aklının iç yapısının oluşturan karşılıkla ilişkileri incelemek gayesiyle yazılmıştır