Arap İslam Edebiyatından Esma i Hüsna İle Manzum Münacatlar — Kenan Demirayak

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanlarının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediğimiz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış olup bağımsız bir şiir türü olarak varlığını ve gelişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yakarışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münacat dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dönemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkün olmakla birlikte bu çalışmada konu olarak seçtiğimiz Esmâ i hüsnâ ile manzum münacat tarzı daha sonraki dönemlere dayanmaktadır Esmâ i Hüsnâ ile münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münacat ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 eş Şeyh Ahmed Ebû Hureybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve şairlerce geliştirilen Esmâ i hüsnâ ile münâcât tarzının tahminen V XI Yüzyılda Ebû İmrân el Fâsî öl 430 1039 ile başladığını söyleyebiliriz Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve Allah ın isimleri anılarak yakarışta bulunulması gereken yerlerde yapılan mensur dua yakarış tevessül münâcât vb konular değil Allah a O nun Esmâ i hüsnâsını anarak manzum bir şekilde yakarışı konu alan kasideler ele alınmış kasideler tertip edilirken nazmedenlerinin vefat yılları göz önüne alınmış iki bölümden oluşturulan çalışmanın birinci bölümünde Esmâ i hüsnâ nın tanımı edebiyatta Esmâ i hüsnâ nın yeri ve Esmâ i hüsnâ anılarak nazmedilmiş münâcât şiirlerinin şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verilmiş ikinci bölümde ise konu ile ilgili olarak 14 mutasavvıf şair tarafından nazmedilmiş 14 Esmâ i hüsnâ ile manzum münâcât şiirinin Arapça metin ve Türkçe çevirileri sunulmuştur

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanla rının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediği miz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış ve bu şekilde varlığını ve ge lişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yaka rışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münâcât dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât yakarış türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dö nemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkündür Münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münâcât ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 Ahmed Ebû Hu reybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve aynı zamanda şair şahsiyetlerin yanı sıra tasavvuf ya da herhangi bir dini mahfil ile ilgisi bu lunmayan Zu r Rumme öl 117 735 Beşşâr b Burd öl 167 784 Ebû Nu vâs öl 198 813 Ebu l Atâhiye öl 210 825 Safiyyuddîn el Hıllî öl 752 1339 gibi şairlerin de münâcât şiirleri bulunmaktadır Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve yakarışta bulunulması gereken yerlerde ya da herhangi bir yerde her hangi bir nedenle yapılan yakarışı konu alan şiirler ele alınmış münâcât şiirlerinin tanımı tarihî seyri İslam edebiyatındaki durumu şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verildikten sonra konu ile ilgili olarak tespit edilen şiirler muhteva açısından incelenmiştir

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanla rının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediği miz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış ve bu şekilde varlığını ve ge lişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yaka rışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münâcât dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât yakarış türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dö nemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkündür Münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münâcât ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 Ahmed Ebû Hu reybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve aynı zamanda şair şahsiyetlerin yanı sıra tasavvuf ya da herhangi bir dini mahfil ile ilgisi bu lunmayan Zu r Rumme öl 117 735 Beşşâr b Burd öl 167 784 Ebû Nu vâs öl 198 813 Ebu l Atâhiye öl 210 825 Safiyyuddîn el Hıllî öl 752 1339 gibi şairlerin de münâcât şiirleri bulunmaktadır Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve yakarışta bulunulması gereken yerlerde ya da herhangi bir yerde her hangi bir nedenle yapılan yakarışı konu alan şiirler ele alınmış münâcât şiirlerinin tanımı tarihî seyri İslam edebiyatındaki durumu şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verildikten sonra konu ile ilgili olarak tespit edilen şiirler muhteva açısından incelenmiştir

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanlarının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediğimiz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış olup bağımsız bir şiir türü olarak varlığını ve gelişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yakarışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münacat dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dönemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkün olmakla birlikte bu çalışmada konu olarak seçtiğimiz Esmâ i hüsnâ ile manzum münacat tarzı daha sonraki dönemlere dayanmaktadır Esmâ i Hüsnâ ile münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münacat ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 eş Şeyh Ahmed Ebû Hureybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve şairlerce geliştirilen Esmâ i hüsnâ ile münâcât tarzının tahminen V XI Yüzyılda Ebû İmrân el Fâsî öl 430 1039 ile başladığını söyleyebiliriz Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve Allah ın isimleri anılarak yakarışta bulunulması gereken yerlerde yapılan mensur dua yakarış tevessül münâcât vb konular değil Allah a O nun Esmâ i hüsnâsını anarak manzum bir şekilde yakarışı konu alan kasideler ele alınmış kasideler tertip edilirken nazmedenlerinin vefat yılları göz önüne alınmış iki bölümden oluşturulan çalışmanın birinci bölümünde Esmâ i hüsnâ nın tanımı edebiyatta Esmâ i hüsnâ nın yeri ve Esmâ i hüsnâ anılarak nazmedilmiş münâcât şiirlerinin şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verilmiş ikinci bölümde ise konu ile ilgili olarak 14 mutasavvıf şair tarafından nazmedilmiş 14 Esmâ i hüsnâ ile manzum münâcât şiirinin Arapça metin ve Türkçe çevirileri sunulmuştur

Kenan Demirayak tarafından kaleme alınan Arap İslam Edebiyatı Manzum Münacatlarda Şekil ve Muhteva Fenomen Yayıncılık eseri olarak okurlarla buluşuyor Arap İslam Edebiyatı Manzum Münacatlarda Şekil ve Muhteva Kenan Demirayak Kitap Özeti Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanla rının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediği miz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış ve bu şekilde varlığını ve ge lişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yaka rışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münâcât dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât yakarış türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dö nemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkündür Münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münâcât ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 Ahmed Ebû Hu reybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve aynı zamanda şair şahsiyetlerin yanı sıra tasavvuf ya da herhangi bir dini mahfil ile ilgisi bu lunmayan Zu r Rumme öl 117 735 Beşşâr b Burd öl 167 784 Ebû Nu vâs öl 198 813 Ebu l Atâhiye öl 210 825 Safiyyuddîn el Hıllî öl 752 1339 gibi şairlerin de münâcât şiirleri bulunmaktadır Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve yakarışta bulunulması gereken yerlerde ya da herhangi bir yerde her hangi bir nedenle yapılan yakarışı konu alan şiirler ele alınmış münâcât şiirlerinin tanımı tarihî seyri İslam edebiyatındaki durumu şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verildikten sonra konu ile ilgili olarak tespit edilen şiirler muhteva açısından incelenmiştir Yayınevi Fenomen Yayıncılık Yazar Kenan Demirayak Sayfa 147 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 17 00x24 00 cm Basım Yılı Aralık 2018 Barkod 9786059474290 Kategori Diğer Ülke Edebiyatları

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanlarının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediğimiz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış olup bağımsız bir şiir türü olarak varlığını ve gelişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yakarışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münacat dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dönemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkün olmakla birlikte bu çalışmada konu olarak seçtiğimiz Esmâ i hüsnâ ile manzum münacat tarzı daha sonraki dönemlere dayanmaktadır Esmâ i Hüsnâ ile münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münacat ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 eş Şeyh Ahmed Ebû Hureybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve şairlerce geliştirilen Esmâ i hüsnâ ile münâcât tarzının tahminen V XI Yüzyılda Ebû İmrân el Fâsî öl 430 1039 ile başladığını söyleyebiliriz Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve Allah ın isimleri anılarak yakarışta bulunulması gereken yerlerde yapılan mensur dua yakarış tevessül münâcât vb konular değil Allah a O nun Esmâ i hüsnâsını anarak manzu

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanlarının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediğimiz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış olup bağımsız bir şiir türü olarak varlığını ve gelişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yakarışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münacat dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dönemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkün olmakla birlikte bu çalışmada konu olarak seçtiğimiz Esmâ i hüsnâ ile manzum münacat tarzı daha sonraki dönemlere dayanmaktadır Esmâ i Hüsnâ ile münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münacat ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 eş Şeyh Ahmed Ebû Hureybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve şairlerce geliştirilen Esmâ i hüsnâ ile münâcât tarzının tahminen V XI Yüzyılda Ebû İmrân el Fâsî öl 430 1039 ile başladığını söyleyebiliriz Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve Allah ın isimleri anılarak yakarışta bulunulması gereken yerlerde yapılan mensur dua yakarış tevessül münâcât vb konular değil Allah a O nun Esmâ i hüsnâsını anarak manzum bir şekilde yakarışı konu alan kasideler ele alınmış kasideler tertip edilirken nazmedenlerinin vefat yılları göz önüne alınmış iki bölümden oluşturulan çalışmanın birinci bölümünde Esmâ i hüsnâ nın tanımı edebiyatta Esmâ i hüsnâ nın yeri ve Esmâ i hüsnâ anılarak nazmedilmiş münâcât şiirlerinin şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verilmiş ikinci bölümde ise konu ile ilgili olarak 14 mutasavvıf şair tarafından nazmedilmiş 14 Esmâ i hüsnâ ile manzum münâcât şiirinin Arapça metin ve Türkçe çevirileri sunulmuştur

Arap Edebiyatında bir yandan geleneksel bir yandan da daha sonraki yüzyıllarda asrın ruhuna bağlı olarak icad edilmiş şiir türleri vardır Medih hiciv mersiye gazel fahr vb konular bu şiir türlerinden geleneksel olanla rının örnekleri iken daha sonraki dönemlerde ortaya konulan el Medâihu n nebeviyye el Bedî iyyât Zühd tasavvufî şiirler vb muhdes dönem dediği miz Abbasiler döneminden itibaren ortaya konan yeni türlerin örnekleri arasındadır Her ne kadar bu türlerin kökleri Abbasiler döneminden önceki dönemlerde mevcut olan şiir türlerine bağlı olsa da Abbasiler dönemi ile birlikte bu türler bağımsız bir tür halini almış ve bu şekilde varlığını ve ge lişmesini sürdürmüştür Bu yeni türler arasında insanın Rabbine olan yaka rışını manzum bir şekilde dile getirdiği ve adına münâcât dediğimiz bir şiir türü daha vardır Münâcât yakarış türü şiirlerin tarihini Sadru l İslam dö nemi dediğimiz Hz Peygamber ve dört halife dönemine kadar indirgemek mümkündür Münâcât bütün dini mahfillerde mensur olarak yaygındır Ancak manzum olarak münâcât ayrı bir özellik arzeder Abdulkâdir i Geylânî öl 561 1166 Şemsuddîn ed Dimyâtî öl 921 1515 Abdulganî en Nâblusî öl 1143 1731 Mustafa el Bekrî es Sıddîkî öl 1162 1749 Ahmed ed Derdîr öl 1201 1786 Muhammed b Budeyr öl 1220 1805 Ahmed Ebû Hu reybe öl 1268 1852 Muhammed Osman el Mîrganî öl 1268 1852 ve Ebu l Hudâ es Sayyâdî öl 1328 1909 gibi mutasavvıf ve aynı zamanda şair şahsiyetlerin yanı sıra tasavvuf ya da herhangi bir dini mahfil ile ilgisi bu lunmayan Zu r Rumme öl 117 735 Beşşâr b Burd öl 167 784 Ebû Nu vâs öl 198 813 Ebu l Atâhiye öl 210 825 Safiyyuddîn el Hıllî öl 752 1339 gibi şairlerin de münâcât şiirleri bulunmaktadır Bu çalışmada dergahlarda dini mahfillerde meclislerde dua edilmesi ve yakarışta bulunulması gereken yerlerde ya da herhangi bir yerde her hangi bir nedenle yapılan yakarışı konu alan şiirler ele alınmış münâcât şiirlerinin tanımı tarihî seyri İslam edebiyatındaki durumu şekil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verildikten sonra konu ile ilgili olarak tespit edilen şiirler muhteva açısından incelenmiştir