Aşina Yüzler — Samet Ağaoğlu

Aşina Yüzler de biri şair biri hikâyeci diğerleri politikacı yirmi iki kişiliğin tanınmış bir politikacı olduğu kadar usta bir hikâyeci de olan Samet Ağaoğlu nun kaleminden çıkan portreleri yer alıyor İsimleri anılmasa da bu portreler içinde Orhan Veli yi Sait Faik i Fuat Köprülü yü Nihat Erim i Kasım Gülek i ve daha başkalarını rahatlıkla tanıyabiliyoruz Bu portreler yalnız benim aşinalarım sayılmaz bakmasını bilen herkesin hatta Cumhuriyet ten bu yana yaşayanların aşinaları Bu bakımdan onlara Aşina Gölgeler de diyebilirdim

Samet Ağaoğlu yalnızca öykülerinde değil tüm ürünlerinde bir yalnızlık anıtı olarak davranıyor Öykülerine anılarına ya da anlatılanlarına sinen hava bu Aşina Yüzler de böyle işte Ama ayrıca yanı kahramanlarını bir dönemin insanlarından kalkarak yaratması Yazarın portre demesi anlattığı kişilerin adını vermemesi bunları dönüştürmesinden birer öykü kahramanı yapmasından kaynaklanıyor Bu nedenle Aşina Yüzler i bir tarih siyasa felsefesi hatta düpedüz felsefe uygarlık tarihinin minnacık bir noktasına düşürülmüş ışık konisi gibi okumak olanaklı Ama satır arasında toplumbilimin izlerini sürüp potrelerde kişilik çatışmalarının derin ruhsal karmaşaların tanıklığını yapıp tüm Türkiye nin yer aldığı bir öyküler demeti olarak okumak da olası Aşina Yüzler böyle bir güce sahip Bu gücü bir siyasa tarih anı kitabı olduğu için değil öykü olduğu için kazanıyor Aşina Yüzler in yerli yerine oturtulabilmesi için bu insanların ille bire bir tanınması gerekmiyor Ben bu portreleri kalıbını yansıtan şu ya da bu kişi gözüyle değil Anadolu harmanının ortaya çıkardığı tipler biçiminde düşünmeye çalıştım Bu daha doğruymuş gibi geliyor bana Bütün bunları üç kuşak boyunca acı çekmiş bir ailenin bu yeryüzüne bıraktığı son çığlık olarak da okuyabilirsiniz elbette Öteki büyük yazarların da şu zavallı yeryüzüne bıraktıkları bir koca çığlıktan başka ne olmuştur ki