Askeri Devrim

Şimdi hep ısrarla tekrarladığım gibi genç olmaktan vazgeçmemeniz ihtiyar insanlara dönüşmemeniz gençliğe özgü tazeliği heyecanı korumanız gerektiğini bir kez daha söylemeden geçemeyeceğim Che Guevara

Ben 40 50 yaşlarında işçiler hatırlıyorum ilişki kurduğumuz propaganda yapmak için gittiğimiz zaman o güne kadar hep gördüğü ve anlamadığı bir şeyi bu hareket içerisinde keşfettiği zaman nasıl bir neşeye nasıl bir sevince büründüğünü gördüm Bu atmosferi kuranın yalnızca öğrenci hareketinin etkileri onun duyguları olabildiğini düşünmem olanaksız Bütün Türkiye bir cümbüş yaşıyor gibiydi Ertuğrul Kürkçü Türkiye de radikal sol hareketin 1960 ların ortalarından 1980 e uzanan hızlı ve büyük gelişme dönemi elbette büyük kayıpların yanı sıra büyük siyasi iddialar stratejiler ideolojik arayışlar ve tartışmalarla bilinir O kitlesel seferberliği yaratan sadece rasyonel yönelimler zihinsel tasarımlar belirli talepler çıkarlar veya mağduriyetler acılar değildi aynı zamanda arzulardı Akıl ve iradenin zıddı ya da onlardan kopuk bir güç olmayan aksine onlarla iç içe hareket eden ve ettiren arzular Serhat Celâl Birdal 1960 1980 arası Türkiye sol hareketini Deleuze ve Guattari nin genişlettiği Spinozacı arzu kavramının ışığında inceliyor Özellikle 68 kuşağı bağlamında romantize edilen naif manzaranın arkasındaki dinamiği görmemizi sağlayan bir ışık bu Kısmen ideolojiye kaydolan fakat ondan taşan bir potansiyele işaret ediyor Kitap Türkiye solunun arzu politikası ile ilgili bir hatırlama ve muhasebe çağrısı aynı zamanda

Rejim ve Devrim Doğan Avcıoğlu adına düzenlenecek bir dizi etkinlik anma ve Avcıoğlu nu yeni kuşaklara tanıtma programı çerçevesinde Avcıoğlu nun Yön ve Devrim dergilerinde yayınlanan başyazılarından Doğan Yurdakul un seçtiklerini notlandırarak yayına hazırladığı bir ilk kitap Avcıoğlu nun 12 Eylül darbesinin neoliberal ideolojisi ortamında yetişenlere başka alternatif yok diyen tutucu güçleri 1961 Anayasası nın sağladığı toplumsal değişimin önüne kısa sürede örülen duvarları belgelediği Rejim ve Devrim aynı zamanda günümüzdeki siyasal mücadeleye kılavuzluk edecek nitelikte önemli bir başvuru kaynağı

Türkiye de karşı devrimin kök salmasına denk düşen yılları ve bu dönemdeki gelişmeleri kişiler irdelenerek kişilerin düşünceleri ve eylemleri temel alınarak incelemek bu kitabın olaylara ana yaklaşımı değildir Kişilerin Atatürk gibi çok ender ayrık durumlar dışında ne denli güçlü istenç sahibi ve ne denli olağanüstü olurlarsa olsunlar son çözümlemede nesnel koşuların belirlediği ortam içinde davranabildikleri bilimsel bir veridir Ancak şu da bir başka bilimsel veridir ki bu ortam içinde gelişen olaylara şu ya da bu ölçüde yön verebilmek de kişilere bağlıdır Daha ilk sayfada Türkiye de karşıdevrimin Atatürk ün ölümü ile başladığını ama araya savaş yılları girdiği için ve ilerde görüleceği üzere savaşın bizi ilgilendiren gelişmeleri ve nedenleri yüzünden 1945 te belirginleşmeye koyulduğunu söylemiş bulunduğuma göre şimdi çizdiğim kapsamda İsmet İnönü nün aldığı kararların tutumunun ve eylemlerinin bu açıdan irdeleneceği açıktır

Sürekli Devrim kadar tartışmalı bir tarihi olan kavram azdır İlk kez Marx tarafından formüle edilen Troçki tarafından 1917 Ekim proleter devriminin temel öngörüsü olan sürekli devrim 1905 Rus Devrimi sırasında yeniden ele alınmıştır Troçki 1928 den itibaren sürekli devrimi dünya çapında sömürge yarı sömürge ve bağımlı kapitalist ülkelerde toplumsal devrimin dinamiklerini açıklamayı amaçlayan bir teori olarak kurdu Elinizdeki kitap lar sürekli devrim kuramının iki evresini damgalayan eserleri kapsamaktadır 1928 de Sürekli devrim kitabının yayınlanmasıyla Troçki ilk kez sömürge ve yarı sömürge ülkelerde devrime dair görüşünü toplam tarihsel gelimelere uygulanabilir bir teori olarak evrensel bir geçerliliği ve anlamı olduğunu ileri sürerek sistematik tutarlı ve kesin bir biçimde açıkladı Sürekli devrim yirminci yüzyıl marksist siyasal düşüncesinin en önemli ve en özgün eserlerinden biridir Michael Löwy

Batı nın yükselişi konusundaki en önemli yanılgı bu yükselişin sadece bilim sanat ve düşünce alanında gerçekleşen bir dizi atılımın sonucu olduğu yargısıdır Oysa askerî devrimler anlaşılmadan Batı nın yükselişi daha doğrusu Batı nın üstünlüğü efsanesi anlaşılamaz Avrupa nın Batı dışı dünya üzerinde kurduğu bağımlılık ilişkisi bir döneme rengini veren sömürgecilik çağı ve etkisini bugünlerde farklı biçimde hissettiren üstünlük fikri büyük ölçüde askerî başarılarla ilgilidir Askerî Devrim Batı nın ekonomik ve askerî yükselişinin temelinde yatan en önemli unsur olarak askerî alanda gerçekleştirilen devrim niteliğinde bir dizi yenilik ve icat üzerine yoğunlaşmamızı sağlıyor 16 yüzyıldan itibaren Batı nın yükselişinde belirleyici olan askerî buluşların ve askerlik alanında vücut bulan bu yeniliklerin en az Sanayi Devrimi kadar belirleyici olduğunu çarpıcı örneklerle göz önüne seriyor Parker ın bir bilim adamı titizliğiyle ortaya koyduğu savaş sanatı alanındaki buluş ve yenilikler tarihsel süreci anlamamıza farklı ama ihmal edilemeyecek bir boyut kazandırıyor