Aşkın Doğusu ve Batısı — Sacide Akcan

Fuzûlî nin Leylâ ve Mecnûn mesnevisiyle Shakespeare in Romeo ve Juliet trajedisini karşılaştırmalı olarak ele aldığımız bu çalışmada iki hikâyenin kökenleri ve kurguları arasındaki ilişkiler incelenmiştir Sonuçta bu hikâyelerin kurguları arasındaki benzerliklerin tesadüfle veya benzer başka eserleri de kapsayan geniş etkilerle açıklanamayacağı tespit edilmiştir Bilindiği üzere Binbir Gece Masalları gibi pek çok Doğulu edebiyat ürünü hem Endülüs Emevileri döneminde hem Haçlı Seferleri sırasında Batı ya taşınmış Avrupa edebiyatının oluşum ve gelişim aşamalarında yaratıcı bir enerji uyandırarak derin bir tesir bırakmıştır Leylâ ve Mecnûn da bu yolla Batı ya taşınan hikâyelerden biridir Çeşitli versiyonları incelendiğinde her iki hikâyenin de kaynağının antik Babil Babylon kenti olduğu görülmektedir Bu kentin merkezi günümüzde Irak ın Hille şehridir Romeo ve Juliet hikâyesi de Leylâ ve Mecnûn hikâyesi kadar Orta Doğu folklorunun ürünüdür Hikâyenin ortaya çıktığı ilk zamanların üzerinden geçen asırlar hikâyenin gezdiği coğrafyalar hikâyeye kendi rengini veren farklı kültürler onu başkalaştırmış değişerek ve zenginleşerek işlendiği kültürlerin ürünü haline gelmiştir Fuzûlî nin ve Shakespeare in versiyonlarını esas aldığımız bu çalışmada farklı kılığa bürünen fakat aynı folklorun ürünü olan bu iki hikâyenin kurguları duyarlılıkları topluma isyanları insanlığa verdikleri mesajlar gibi ortak özelliklerinin hâlâ belirgin olduğu görülmektedir