Atatürk Döneminde Türk Dış Politikası

TÜRK DIŞ POLİTİKASI NDA EN HASSAS MESELELER Ortadoğu Türkiye nin güneyinde çok geniş bir bölgeyi teşkil etmektedir ve bu bölgedeki kuvvet münasebetleri Türkiye nin kaderini daima yakından ilgilendirecektir Bin netice Türkiye nin bölgede barışın korunmasında tanzim edici role ve saldırganlığa karşı da caydırıcılığa sahip olması ve bütün bunları yapabilecek güçte bulunması daima Arap dünyasının menfaatine olacaktır Prof Dr Fahir Armaoğlu Siyasi tarih araştırmalarının duayeni ardından bıraktığı eserlerle yeni araştırma konuları için ilham veren Prof Dr Fahir Armaoğlu Türk Dış Politikası Tarihi nde yakın tarihimizin en önemli meselelerini aydınlatıyor Armaoğlu nun dış politikamıza dair araştırmalarını bir araya getiren bu kitap Cumhuriyet ten 1980 sonrasına dek çok kritik meselelere temas ediyor çarpıcı yorumlar sunuyor Atatürk ün dış politika prensiplerinin üzerine titizlikle eğilerek başlayan kitap Çanakkale Muharebeleri ve Milli Mücadele döneminde Rusya ile olan ilişkilerimizi analiz ediyor Ardından II Dünya Savaşı ndaki denge politikamız ve dönemin en çok konuşulan ülkelerinden Hitler Almanyası ile 1933 1941 yılları arasındaki ilişkilerimizi sorguluyor Türkiye nin geçmişten günümüze en yoğun ilişkilerinin olduğu Ortadoğu Armaoğlu nun bu eserinde büyük bir yer tutuyor Arap Dünyası nın geçmişi ve yakın dönemin İslâmî akımlarına kadar İran ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle olan irtibatımıza Armaoğlu çok önemli yorumlar getiriyor Dünüyle bugünüyle yarınıyla Türkiye ve Batı Dünyası arasındaki ilişkiye dair araştırmalarla süren kitap 1982 de Türk Dış Politikası Amerikan Rus Dosyası ve Avrupa politikasında Polonya ile son buluyor Türk Dış Politikası Tarihi siyasi tarih okumaları yapmayı seven herkese hitap eden bir referans kitap

Atatürk ün dışişleri bakanı Tevfik Rüştü Aras ın dış politika yazıları ve kendisiyle yapılan röportajlar Bir millet için dış politika haysiyet ve itibarın en çok mihenge vurulduğu bir çalışma alanıdır Olgun ve medenî milletler için askerî iktisadî malî psikolojik bütün kuvvetlerin göz önünde tutulduğu bu alanda büyük ideolojiler konuşulur Milletlerin hürriyet ve istiklali emniyet barış hep bu çerçeve içine giren ilahî anlamlardır Şimdi o devreye geliyoruz ki her millet iyiliğini ikbalini bütün milletlerin saadeti ortasında aramak ve bulmak yolunu tutacaktır Bir milletin felaketlerinden başkaları da ıstırap duyacaktır Milletler camiası içinde medenî milletleri temsil edenlerin baş kaygısı mensup olduğu milletin ikbali yanında diğer dünya milletlerinin saadeti dileği olmalıdır Memleketin dış politikası hizmetinde geçirdiğim uzun seneler içinde çalışmamıza ve düşüncelerimize hep böyle ölçüler hâkimdi Sovyetler in kolektif barış teşebbüslerini hep bu kanaatle alkışladım Balkan ve Sadabat bölgelerinde oturanlar arasında en iyi bir komşuluk ahenginin kurulması için elden gelen hiçbir emek esirgenmedi İdealist olmak insanı realiteleri görmekten alıkoymak şöyle dursun daima onlarla temasta tutar Dış politika realizm ile idealizmin en iyi bağdaştığı bir konudur

Yurtta sulh cihanda sulh ilkesini Cumhuriyet hükümetlerinin programlarına koyduran Atatürk takip edilecek dış politikada gerçekçi davranılmasını diyaloga daima açık olunmasını kendi gücünün bilincinde bir politika yürütülmesini ve gerektiği zaman şartlar müsait hale geldiğinde ittifaklara girilmesini tavsiye etmiştir Bu çalışmada Atatürk ün dış politika ilişkin temel görüş ve yaklaşımlarına yer verilmiştir

Prof Dr Kemal H Karpat ın kalemiyle günümüzde de hâlâ tüm sıcaklığıyla siyasi gündemi meşgul eden temel konulardan biri olup kökleri Osmanlı İmparatorluğu ndan Türkiye Cumhuriyeti ne kadar uzanan Türk dış politika tarihi üzerine muhteşem bir çalışma Kemal H Karpat Türk Dış Politikası Tarihi adlı bu kitabında Türkiye de hâlihazırda var olan Türk dış politika tarihini kendine has üslubuyla yaptığı dikkat çekici analizler eşliğinde anlatmayı tercih ediyor ve konuyu Osmanlı İmparatorluğu nun son döneminden başlatıp günümüze kadar getirerek her döneme ışık tutan en önemli olayların temellerine iniyor Avrupa da Osmanlı yönetim politikalarından Osmanlı İmparatorluğu nun Birinci Dünya Savaşı na girişi ve bunun ardından cereyan eden hadiselerin günümüze ulaşan etkilerine Cumhuriyet le beraber Türkiye nin Arap dünyası ve İsrail le ilişkilerinden Kıbrıs üzerinden Enosis trajedisine kadar pek çok konu ve Osmanlı nın son dönemlerinden AKP nin gerçekleştirdiği açılımlar Arap Baharı Kıbrıs ve AB gibi nokta atışı hususlar Kemal Karpat ın geniş tarihsel bilgi birikiminin süzgecinden geçiriliyor Dahası güncel yazı ve röportajlar içeren kitabın üçüncü bölümü gündemden hiç düşmeyen Ermeni meselesi ve bu konuya nasıl yaklaşmamız gerektiği hususu Türkiye nin AB ile olan ilişkileri ve uzun Avrupa yolculuğu ile ilgili Kemal Karpat tan mutlaka okunması gereken anekdotlar içeriyor