Avrupa Birliği Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı ve Etkili Yargısal Denetim — Servet Alyanak

AB nin Münhasır Yetki Alanları AB ve Üye Devletlerin Paylaşılan Yetki Alanları AB nin Tamamlayıcı Koordine Edici Yetki Alanı Uluslararası Anlaşma Yapma Yetkisi Avrupa Birliği AB üye devletlerin egemen eşitliği üzerine değil ulusal egemenlik yetkilerinin bir kısmının AB organlarına devri ve bu yetkilerin belli bazı alanlarda tamamen AB organları tarafından bazı alanlarda üye devletlerle AB organları tarafından ortaklaşa kullanımı ve bazı alanlarda da AB organlarının koordine edici destekleyici ve tamamlayıcı yetki kullanımı üzerine kuruludur AB üye devletlerden devraldığı yetkileri kullanarak tüm üye devletleri doğrudan veya dolaylı olarak bağlayıcı hukuk normları koymaktadır İşte bu bağlamda üye devletler acaba hangi alanlarda AB ye münhasır veya paylaşılan ya da destekleyici yetki kullanma imkanını tanımışlardır AB ye münhasır yetki tanınan alanlarda üye devletlerin hukuki tasarrufta bulunmaları mümkün müdür AB nin paylaşılan yetki kullanımı tanınan alanlarda üye devletlerin hukuki konumu nedir AB nin hangi alanlarda tek başına uluslararası anlaşma imzalama yetkisi mevcuttur AB nin münhasır dış yetki sahibi olduğu alanlarda üye devletlerin tek başlarına üçüncü devletlerle uluslararası anlaşma yaparak bazı taahhüt ve sorumluluklar altına girebilirler mi Bu ve buna benzer soruları kitap akademik bir bakış altında yanıtlamaya çalışmaktadır Bu kitap AB hukukunda yetki sorununu Lizbon Antlaşması ile yapılan düzenlemeler ve Avrupa Birliği Adalet Divanının kararları çerçevesinde analiz etmektedir Kitabın ilk bölümü AB ile üye devletler arasındaki yetki dağılımını yetki türlerine göre kategorilendirerek incelemeye tabi tutmaktadır Kitabın ikinci bölümü de AB nin dış yetki kullanımı aynı şekilde kategorilere ayırarak analiz etmektedir Türkiye nin AB ye tam üye olması halinde Türkiye nin AB ye hangi alan ve konularda nasıl bir yetki devrettiği ve AB hukuk düzenine dahil olmasının egemenlik yetkilerinin kullanımı açısından ne gibi sonuçlar doğuracağının da bilinmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir Kitap bu haliyle AB ye tam üyelik başvurusu yapan ve bu konuda halihazırda katılım müzakereleri yürüten Türkiye deki akademik ve öğreti dünyası ile bürokrat ve siyasetçi kesime de hitap etmektedir

Kitap Avrupa Birliği AB ve Avrupa Konseyindeki adalete erişimin önemli temel bileşeni olan adil yargılanma hakkı ve etkili yargısal denetim hakkını AB Temel Haklar Şartı ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin AİHS sunduğu koruma bazında karşılaştırmaktadır Kitapta öncelikle AB Temel Haklar Şartının tarihçesi ile hukuki niteliği ve uygulama kapsamı kısaca ele alınmış akabinde Şartın 47 maddesi çerçevesinde adil yargılanma hakkı ile etkili yargısal denetim hakkı kapsam ve içerik olarak incelenmiş bu hakların asgari koruma standartları AİHS in 6 maddesiyle karşılaştırmalı olarak verilmiştir Kitap AB hukukunda cezai konularda adli işbirliğine yönelik ve adil yargılanma hakkı bakımından önem arz eden AB Direktifleri hakkında detaylı bilgiler vermekte bu Direktiflerin ulusal mevzuata aktarılması sonucu oluşacak durumları analiz etmekte ve aynı zamanda bu sürecin doğasında var olan potansiyel sorunlara da değinmektedir Bu doğrultuda adil yargılanma hakkı ve etkili denetim hakkı koruması kapsamında Temel Haklar Şartının rolü ve etkinliği ile AB Direktiflerindeki düzenlemeler ve standartlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHM içtihadı ile Avrupa Birliği Adalet Divanı ABAD kararları ışığı altında analiz edilmiştir AİHM ve ABAD kararları AİHS de ve Temel Haklar Şartı ile AB Direktiflerinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkına ilişkin normatif düzenlemelerin nasıl anlaşılması ve yorumlanması gerektiğine ilişkin katkı sunmakta böylelikle bu hakkın özellikle ulusal mahkemeler tarafından nasıl uygulanması gerektiğine açıklık getirmektedir Kitap bu açıdan AB hukuku bağlamında adil yargılanma hakkını bütün yönleriyle ele almaktadır Kitabın Konu Başlıkları Avrupa Birliğinde Temel Haklar Koruması ve AB Temel Haklar Şartı Adil Yargılanma Hakkının Kapsamı ve Unsurları Adil Yargılanma Hakkı Kapsamında Kabul Edilen AB Direktifleri Adil Yargılanma Hakkı Kapsamında Kabul Edilen Direktiflerin Uygulanması ve Etkili Yargısal Denetim

Kitap Avrupa Birliği AB ve Avrupa Konseyindeki adalete erişimin önemli temel bileşeni olan adil yargılanma hakkı ve etkili yargısal denetim hakkını AB Temel Haklar Şartı ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin AİHS sunduğu koruma bazında karşılaştırmaktadır Kitapta öncelikle AB Temel Haklar Şartının tarihçesi ile hukuki niteliği ve uygulama kapsamı kısaca ele alınmış akabinde Şartın 47 maddesi çerçevesinde adil yargılanma hakkı ile etkili yargısal denetim hakkı kapsam ve içerik olarak incelenmiş bu hakların asgari koruma standartları AİHS in 6 maddesiyle karşılaştırmalı olarak verilmiştir Kitap AB hukukunda cezai konularda adli işbirliğine yönelik ve adil yargılanma hakkı bakımından önem arz eden AB Direktifleri hakkında detaylı bilgiler vermekte bu Direktiflerin ulusal mevzuata aktarılması sonucu oluşacak durumları analiz etmekte ve aynı zamanda bu sürecin doğasında var olan potansiyel sorunlara da değinmektedir Bu doğrultuda adil yargılanma hakkı ve etkili denetim hakkı koruması kapsamında Temel Haklar Şartının rolü ve etkinliği ile AB Direktiflerindeki düzenlemeler ve standartlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHM içtihadı ile Avrupa Birliği Adalet Divanı ABAD kararları ışığı altında analiz edilmiştir AİHM ve ABAD kararları AİHS de ve Temel Haklar Şartı ile AB Direktiflerinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkına ilişkin normatif düzenlemelerin nasıl anlaşılması ve yorumlanması gerektiğine ilişkin katkı sunmakta böylelikle bu hakkın özellikle ulusal mahkemeler tarafından nasıl uygulanması gerektiğine açıklık getirmektedir Kitap bu açıdan AB hukuku bağlamında adil yargılanma hakkını bütün yönleriyle ele almaktadır