Avrupa Birliğinde İnsan Hakları

Avrupa Birliği ile ilgili literatür 2000 li yıllara kadar AB15 şeklinde ele alınmaktaydı Türkçe literatürde ise Avrupa Birliği nin ilk dört genişleme dalgası sonucunda oluşan AB15 hakkında bir çalışma olmadığı bu nedenle AB nin temellerine ilişkin bir eksiklik olduğu görülmektedir Kitapta AB15 ülkeleri incelenerek bu eksiklik kapatılmaya çalışılmıştır Bu doğrultuda Fransa Almanya İtalya Belçika Hollanda Lüksemburg İngiltere İrlanda Danimarka Yunanistan İspanya Portekiz Avusturya Finlandiya İsveç in Avrupa Birliği ile ilişkileri ayrı bölümler şeklinde incelenmiştir Kitaptaki bölümler hem büyük ölçüde ilk defa yazılması hem de çoğu ülkenin kendi dilindeki kaynakların kullanılması bakımından Türkçe literatür için önemlidir Böylece üye devletlerin Avrupa Birliği ile ilişkileri üzerinden Avrupa Birliği tarihini okumak da mümkündür

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa nın iktisadi siyasi ve askeri açıdan bütünleşme çabaları iktisadi anlamda başarıya ulaşmış siyasi ve askeri anlamdaki bütünleşme gayreti ise ancak Soğuk Savaş sonrasında ivme kazanabilmiştir Soğuk Savaş ın sona ermesi ile beraber Amerika Birleşik Devletleri nin tek başına dünya düzenini belirleyen dev bir güç olarak ortaya çıkması Avrupa Birliği nin çok taraflı bir dünya oluşturma gayreti içine girmesine ve Avrupa bütünleşmesinin özellikle siyasi ve askeri manada da gelişmesinin bir öncelik olarak belirlenmesine yol açmıştır Bu çerçevede önce siyasi birliğin sağlanması için faaliyetlerde bulunmuş buna paralel olarak siyasi iradeyi destekleyebilecek bir askeri gücün oluşturulması için çaba sarf edilmiştir Bu çabaların bir sonucu olarak Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası AGSP adı altında Avrupa Birliği nin siyasi kararlarını destekleyebilecek nitelikte bir askeri gücün oluşturulmasına başlanmıştır Bu çalışma Avrupa birliği nin bu çabasını tarihi gelişmesini incelemeye gayret etmek üzere hazırlanmıştır Bu kapsamda Avrupa Birliği nin ortak güvenlik savunma politikasının oluşum süreci derinlemesine irdelenmiş ve bu sürecin başta dünya güvenliği olmak üzere Türkiye nin dış politikası ve güvenliği ile Türkiye AB ilişkilerine etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır

Bu çalışma uzun bir okuma ve düşünme süreci sonunda ortaya çıktı Avrupa Birliği de insan haklarının korunması da daha önce üzerinde yazdığım konular değildi Ancak A Ü Siyasal Bilgiler Fakültesi nde verdiğim Uluslararası Hukuk II dersi çerçevesinde her iki konuyu da uzun yıllardır anlatıyorum Bu ders çerçevesinde oluşturduğum temeller insan haklarının korunması ile Avrupa Birliği nin kesiştiği bu konuda derinleşme isteği yarattı Elinizdeki çalışmanın gerisinde yatan süreç budur Avrupa Birliği nin kurumsal yapısı genişleme aşamaları ve Türkiye nin adaylık süreci Türkiye de oldukça iyi çalışılmış konulardır Aynı biçimde insan haklarının korunması da özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde iyi çalışılmış bir konudur Benim amacım Türk literatüründe iyi gelişmiş olan bu konuları tekrar üretmek değil Avrupa Birliği nin bugün geldiği aşamada insan haklarının korunması açısından gerek örgüt çerçevesinde gerek küresel düzeyde hangi noktada olduğunu ortaya koymaktı Dolayısıyla örgütün kurumsal yapısı ve Türkiye nin adaylık süreci konuları kitabın kapsamında kalsa da bunları sadece insan haklarının korunması çerçevesinde ele aldım Önceden Avrupa Birliği ve insan haklarının uluslararası düzeyde korunması konularında temel bilgilere sahip olan okuyucular için yararlı olacağını umuyorum