Avrupa Şark ı Bilmez

Mülkiye mezunu Jules Verne çevirmeni Servet i Fünun un kurucusu Ahmet İhsan Tokgöz dergisinde kullanabileceği yeni resimli baskı tekniklerini incelemek amacıyla 1891 de Avrupa yolculuğuna çıkar Paris ve Viyana da matbaacı ve fotoğrafçılarla yaptığı görüşmelerin yanında yıllardır içinde taşıdığı bir özlemi gerçekleştirme güzellik ve düzen örneği saydığı Avrupalıları kendi ortamlarında görerek nasıl çalıştıklarını anlama olanağına da kavuşur böylece Yol masraflarını gezi izlenimlerini yayımlayarak çıkaracaktır Dönüşünde önce Servet i Fünun da tefrika edilen Avrupa da Ne Gördüm kısa süre sonra da kitaplaştırılır Hangi sefarette bulunuyorsunuz Hiçbirinde Ay siz sefaret memuru değil misiniz Hayır ben İstanbul da gazeteci ve matbaacıyım mahzâ görmek için buralara geldim Acaip Memleketiniz halkından birinin gezmek için Avrupa da ihtiyar ı sefer ettiğini ilk defa görüyorum Vakıa şu adamın fikri doğru idi Tuna da Bir Hafta ise 20 yıl sonraki bir Almanya gezisinden dönüş yolculuğunun Tuna üzerindeki bölümünü anlatır Ahmet İhsan Osmanlı yönetimi altından çıkmış ülkelerden geçerek iskele iskele coğrafyanın doğusuna yol alırken zihin haritasındaki Doğu yla karşı karşıya gelir Romanya bandırasını hamil olanlar dahi oldukça güzel ve temiz Diğerleri ise şarka mahsus ihmal ve metrukiyeti ile daima pejmürde bir hâlde idi Bu satırları Bulgar dubalarını tezyif maksadıyla söylemiyorum Zira biliyorum ki meselâ orada bizim dubamız olsaydı manzara i umumiyesi ile belki daha fena bir levha teşkil eylerdik Hem farziyata ne hacet İngiltere den suret i mahsusede mübayaa olunup mükemmeliyet ve ziyneti herkesin mucib i hayreti olmuş olan yeni vapurlarımızın Karadeniz seferlerini icra ederken nasıl fena bir kılıkta bulunduğunu ve yolcuların neler çekmekte olduğunu gazetelerimiz yazmıyor mu