Avrupalı Esireler ve Müslüman Efendileri Türk İllerinde Esaret Anlatıları

Avrupa ve Amerika edebiyatlarında esaret anlatıları çok önemli yer tutar O kadar ki roman türünün öncüleri oldukları bile öne sürülmüştür Nitekim Don Quijote den Robinson Crusoe ya erken dönem romanlarının birçoğunda yabancı bir ülkede tutsaklık motifine rastlanır Yayınlandıkları dönemlerde çok popüler olan esaret anlatılarının bazısı gerçek anlamıyla bestseller düzeyine ulaşabilmiştir Sadece Amerika da Mağrip konulu 20 kadar esaret anlatısı yayınlanmış bunlar neredeyse toplam 150 baskı yapmıştır Bu başarının başlıca nedeni anlatıların üretildikleri toplumlarda birçok işlev birden görebilmesiydi Din propagandası savaş çığırtkanlığı toplumsal eleştiri toplumsal cinsiyetin inşası erotizm ve dahası Bu derlemede Avrupalı kadınların Türk olarak nitelendirdikleri düşmanlar tarafından tutsak edilip kurtulduktan sonra kaleme aldıkları ve 1683 1875 yılları arasında yayınlanmış olan 10 ayrı birinci şahıs esaret anlatısı yer almaktadır Gerçi bu anlatıların çoğunun kurgusal olduğunu artık biliyoruz ama yayınlandıkları devirde gerçek oldukları varsayılmış Batı nın Türkiye ye ve daha genelde İslam dünyasına bakışını önemli şekillerde etkilemişlerdir Ve etkilemeye devam etmektedirler İkinci Körfez Savaşı nda 3 Mart 2003 tarihinde birliğiyle beraber pusuya düşürülen yaralı olarak bir Irak hastahanesine kaldırılan ve orada dokuz gün bakım gördükten sonra büyük bir medya olayı haline getirilen bir askeri harekât sonucunda esaretten kurtarılan er Jessica Lynch kamuoyunun gözünde aynen bu kitaptaki esaret anlatılarından birini yaşamış sarı saçlı soluk tenli bir kadının esmer adamlar tarafından esir alındığı ancak Tanrı nın inayeti ve de Amerikan ordusunun üstün becerisi sayesinde özgürlüğüne kavuştuğu birkaç yüzyıllık bir senaryoya yerleştirilmiştir İrvin Cemil Schick İstanbul doğumlu ve Massachusetts Institute of Technology de araştırmacıdır Batı nın Cinsel Kıyısı Başkalıkçı Söylemde Cinsellik ve Mekânsallık Tarih Vakfı 2002 ve Çerkes Güzeli Bir Şarkiyatçı İmgenin Serüveni Oğlak Yayınları 2004 başlıklı kitapları vardır Başlıca ilgi alanları İslam da kadın ve Müslüman kadının temsili İslami kitap sanatları kimlik ve çağdaşlaşmadır