Babürlü Devleti nde Seyahatler — François Bernier

Hindistanı idareleri boyunca Safeviler ve Osmanlılarla çeşitli sahalarda ilişkiler geliştiren Bâbu rlu ler du nyada yaşanan ticaret mu cadelesinin merkezi olmaları hasebiyle çok sayıda Avrupalı devletle özellikle şirketler Vereenigde Oost Indische Compagnie Compagnie française des Indes orientales East India Company Vestindisk kompagni Swedish East India Company Austrian East India Company Companhia do commércio da Índia u zerinden ticari ilişkiye girmiştir Devlet desteğiyle kurulmuş Batılı şirketlerin yegâne amacı Doğu olarak adlandırdıkları Asya nın ticari u ru nlerini hızlı ve gu venli yollarla u lkelerine nakletmek olmuştur Elbette arzularını gerçekleştirmek gayesiyle giriştikleri mu cadele bu yu k bir rekabeti de kaçınılmaz kılmıştır 1659 da Hindistan a gelen ve yaklaşık on yıl bölgede kalan Fransız seyyah François Bernier modern öncesi dönemin en önemli Avrupalı seyyahlarından biri olarak kabul edilir Kişiliği ve dönemiyle özdeşleştirilebilecek bazı emsalsiz özellikleri nedeniyle Bernier in etkisi kendi çağını ve zamanını hayli aşmıştır Bernier seyahatnamesinde Bâbu rlu tarihinin en kuvvetli hu ku mdarlarından Evrengzîb in kardeşleri Dârâ Sultan Şu câ ve Murad Bahşi arasındaki iktidar mu cadelesinin en tafsilatlı ve canlı anlatımlarına yer verir Başta Doğu despotizmi ve mu lkiyet hakkı olmak u zere Bâbu rlu orduları u lkedeki değerli madenlerin Hindistan da kalması gibi son derece dikkat çekici konulara değinen seyyahın mu lkiyet hakkıyla alakalı tespitleri Montesquieu dan Karl Marx a kadar çok sayıda teorisyeni etkilemiş Marx ın Engels e yazdığı mektuplarda doğrudan Bernier in yazdıklarına atıfta bulunulmuştur Yine seyahatnamesinde Hindu dini sosyal yaşam coğrafi durum ve mimariyle alakalı bilgiler paylaşan Bernier bir yandan Kuzey Hindistan ın bu yu k şehirlerini detaylı şekilde tasvir ederken diğer yandan yeryu zu ndeki cennet olarak tarif ettiği Keşmire bizzat Hu ku mdar Evrengzîb ile çıktığı yolculuğun detaylarını da paylaşır