Bağlar Güzeli — R Ertan Anlı

İnsanlık tarihinin en eski ve en kutsal bitkilerinden biri olan üzüm hakkında bugüne dek yayımlanmış en kapsamlı kitaplardan bir yayımlandı Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümünden Doç Dr R Ertan Anlının hazırladığı kitap konuyu bilimselliğin gerektirdiklerinden taviz vermeden rahat anlaşılır bir dil ve üslupla ele alıyor Tadımlık Üzüm doğanın bize sunduğu en önemli meyve Bu kadar iddialı bir giriş yapmam belki yadırganabilir Ancak doğanın bir nimeti olarak karşımıza çıkan bu meyveyi yakından tanıyanlar tarihini gelişimini ürün çeşitliliğini ve dünyadaki diğer meyveler içindeki yerini bilenler sözlerimin abartıdan çok hayranlığın bir sonucu olduğunu anlayacaklardır Üzümü diğer meyvelerden farklı kılan ayrıcalıklar azımsanmayacak kadar fazla Üzüm adeta çok renkli bir tablo ya da her yerde eserler bırakan bir sanatçı Dünyadaki en bereketli meyve Nitekim tarih boyunca sadece açlığı gideren yemek üzerine ağzı tatlandıran bir meyve olarak değer kazanmamış kendisi veya ürünleri farklı toplumların kültürünün ayrılmaz bir parçası olmuştur Üzüm bazen fakir sofrasında bir katık bazen de çok lüks bir sofranın pahalı şarabı kimliğinde karşımıza çıkıyor Adına düzenlenen festivaller yarışmalar yanında değerli ürünlerinden olan şarabın sirkenin pekmezin kültürel geçmişi üzümü diğer meyvelerden çok daha ayrıcalıklı bir konuma getiriyor Üzüm gerçekten bereketli bir meyve Yukarıda da değindiğim gibi birbirinden farklı birçok ürünü oluşturuyor Adeta büyük bir aileye hükmeden bir Osmanlı anası Sadece sofralık üzüm kuru üzüm pekmez pestil şarap sirke gibi çocukları yok rakı konyak armanyak grappa gibi torunları da var Bu saygıdeğer ana herkesin üzerinde bütün aileye sözünü geçiriyor Anadolunun üzümün vatanlarından olarak kabul edilmesi ve 1000den fazla üzüm çeşidiyle dünyanın en büyük asma gen potansiyeline sahip olması bizlere önemli bir sorumluluk yüklüyor Onu daha iyi tanımak anlamak ve anlatmak Anadolu insanı da bunu biliyor ve üzümü günlük yaşamından eksik etmiyor Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A Ş den üzüm konusunda popüler herkesin anlayabileceği dilde bir kitap yazma önerisini aldığımda çok heyecanlandım ve gururlandım Çünkü çok sevdiğim bir ürün üzerine çalışacaktım Ancak bu çok yönlü üzerine ciltlerce kitap yazılabilecek konuyu popüler bir tarzda herkesin sevebileceği anlayabileceği ve faydalanabileceği bir kalıba sokmanın ne denli zor olduğunun da farkındaydım Ürüne olan sevgim ağırlık kazandı ve işe başladım Kısa sayılabilecek bir sürede tamamladığım bu çalışmayı Eksiksiz ve hatasız insan olmaz görüşünü düstur edinmiş bir yazar olarak okuyucularımın engin hoşgörüsüne sunuyorum Kitabın hazırlanışıyla ilgili yaklaşımımı da okuyucularımla paylaşmak isterim Çalışmada üzüm ve üzümden doğan ürünler hem tarihi gelişimleri hem de teknik yönleriyle ele alındı Teknik kısımlar mümkün olduğunca konuyla profesyonel olarak ilgili olmayanlar için de kolay anlaşılır bir dille aktarılmaya çalışıldı Bazı zorunluluklar dışında tekrarlardan kaçınıldı Kitapta üzümün tarihinden ve dünyadaki gelişiminden başlanarak ürünlerine doğru ilerleyen bir yol izlendi Üzümün tarihi ve mitolojisiyle ilgili bölümlerde kaçınılmaz olarak şaraba ağırlık verildi Daha doğrusu şarabın kültürel geçmişi çok zengin bir üzüm ürünü olması üzüm ve şarap tarihinin tarih boyunca birlikte ele alınması bu konuya ağırlık vermeyi gerektirdi Bir kısmı iyi tanınan geri kalanları ise pek bilinmeyen üzüm çeşitleri özelliklerine göre sınıflandırıldı ayrıntılandırılarak açıklandı Özellikle teknik ve ticari konularda çok sayıda bilimsel çalışmadan yararlanıldı bazı önemli bölge üreticileriyle görüşüldü Öte yandan Anadoluya özgü geleneksel üzüm ürünleri olan pekmez pestil köfter vb ele alınırken teknik ve popüler yönleri birlikte işlendi Kuşkusuz konu çok geniş kapsamlı Üzüm ve ürünleri üzerine yazılabilecek daha çok şey var Bu çalışmanın en belirgin özelliği ise üzümü