Baki İlk Selam Çerkes Ethem — Emrah Cilasun

img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

Arşiv belgelerinden ve kendi kaleminden Çerkes Ethem Kitabı yazmaya karar vermemde tabii ki Ethem Beyin ailesine mensup olmanın dolayısıyla kendi geçmişimi de araştırmanın rolü vardır Ancak bu esas değil talidir Esas neden bu satırların yazarının resmi tarihten bir hayli rahatsız olmasıdır Devlet arşivlerinin tarih bilimcilerine kapalı ama tarih yazmakla görevlendirilmiş kimilerine açık olduğu bir ülkede sistemin özellikle eğitsel kurumlarında mütemadiyen dile getirilen kahraman ve hain tanımlamalarının neden ve niçinlerini tartışmak elzemdir Özellikle 1919 1921 arası dönemi mercek altına almak son derece önemlidir Zira bu süreçte oluşan antagonizma bugün hâlâ Türkiyenin gündemini meşgul etmektedir Emrah Cilasun Cilasunun büyük bir titizlikle bulduğu ve yayınladığı belgeler Çerkes Edhem isyanının sadece birkaç çete reisinin ihanetine indirgenemiyeceğini Batı Anadoluda sayıları binlere varan Çerkesin kendilerine ihanet eden Ankara hükümetine karşı muhalefete geçtiğini Kemalist iktidarın da Edhem ve kardeşlerinin ötesinde Çerkes cemaatini kitlesel bir şekilde bir tehdit unsuru olarak algıladığını göstermektedir Hamit Bozarslan Gerçek yapıcı hem karartılan gerçeği bulmaya çalışır hem bir inşaat ustası gibi yalana dayanan yapıları yıkıp onun içinden ayıkladığı malzemelerle gerçeğin yapısını kurmaya çalışır hem de karşıtlarının iddiasının aksine yıkıcı değil gerçek yapıcıdır İşte Emrah Cilasun bu zor işe girişme cesaretini gösterenlerden biridir Gün Zileli

Uzun yıllar süren yoğun bir çalışmanın ürünü olan bu kitapta Emrah Cilasun Kurtuluş Savaşı nın üzerindeki tabuların en koyu olanlarından birini Çerkes Ethem hadisesi ni ele almaktadır Kitabı yazmaya karar vermesinde Ethem Bey in ailesine mensup olmanın dolayısıyla kendi geçmişini araştırmanın da rolü olduğunu söyleyen Emrah Cilasun esas nedenini resmi tarihten rahatsız olmasıyla açıklıyor Devlet arşivlerinin tarih bilimcilerine kapalı ama tarih yazmakla görevlendirilmiş kimilerine açık olduğu bir ülkede sistemin özellikle eğitsel kurumlarında mütemadiyen dile getirilen kahraman ve hain tanımlamalarının neden ve niçinlerini tartışmak elzemdir Özellikle 1919 1921 arası dönemi mercek altına almak son derece önemlidir Zira bu süreçte oluşan antagonizma bugün hâlâ Türkiye nin gündemini meşgul etmektedir Kitaba Önsöz yazan Hamit Bozarslan Çerkes Ethem in ilk kez bu kitapta eksiksiz yayımlanan metni için Hiç kuşkusuz Kâzım Karabekir in Nutuk a Cevaplar adlı 12 ciltlik eseriyle birlikte Türkiye nin oluşum yıllarına Kemalist tarihyazımından çok daha değişik bir gözle bakmayı mümkün kılmaktadır değerlendirmesini yapıyor Kitabın tereddütsüz en önemli katkısı bir ihanete sürüklenmenin öyküsünü anlatması Fakat bu öykü sadece bazılarının kazandıkları diğerlerin kaybettikleri bir iktidar öyküsü değil Yoğun bir literatürü dikkatle tarayan Cilasun Birinci Cihan Harbi sonrasında verilen bu iktidar kavgasını sınıf temelinden etnik sorunlara kadar yayılan zayıf ittifaklan ve zayıf muhalefetleri içeren yoğun ve karmaşık bir ilişkiler yumağı içinde ele almakta kazananların ve kaybedenlerin aynı zamanda kendi şahıslarını ve dönemlerini aşan dinamiklere damgalarını bastıklarını göstermekte

Kitabı yazmaya karar vermemde tabii ki Ethem Bey in ailesine mensup olmanın dolayısıyla kendi geçmişimi de araştırmanın rolü vardır Ancak bu esas değil talidir Esas neden bu satırların yazarının resmi tarihten bir hayli rahatsız olmasıdır Devlet arşivlerinin tarih bilimcilerine kapalı ama tarih yazmakla görevlendirilmiş kimilerine açık olduğu bir ülkede sistemin özellikle eğitsel kurumlarında mütemadiyen dile getirilen kahraman ve hain tanımlamalarının neden ve niçinlerini tartışmak elzemdir Özellikle 1919 1921 arası dönemi mercek altına almak son derece önemlidir Zira bu süreçte oluşan antagonizma bugün hâlâ Türkiye nin gündemini meşgul etmektedir Emrah Cilasun Cilasun un büyük bir titizlikle bulduğu ve yayınladığı belgeler Çerkes Edhem isyanının sadece birkaç çete reisinin ihanet ine indirgenemiyeceğini Batı Anadolu da sayıları binlere varan Çerkesin kendilerine ihanet eden Ankara hükümetine karşı muhalefete geçtiğini Kemalist iktidarın da Edhem ve kardeşlerinin ötesinde Çerkes cemaatini kitlesel bir şekilde bir tehdit unsuru olarak algıladığını göstermektedir Hamit Bozarslan Gerçek yapıcı hem karartılan gerçeği bulmaya çalışır hem bir inşaat ustası gibi yalana dayanan yapıları yıkıp onun içinden ayıkladığı malzemelerle gerçeğin yapısını kurmaya çalışır hem de karşıtlarının iddiasının aksine yıkıcı değil gerçek yapıcı dır İşte Emrah Cilasun bu zor işe girişme cesaretini gösterenlerden biridir Gün Zileli

Elinizdeki kitabın yayınlanışından daha sonra yürüttüğü araştırmalara dayanarak kaleme aldığı Mustafa Suphi yle Yoldaşlarının Öldürülmesi adlı çalışmasıyla da tanınan Emrah Cilasun un Bâki İlk Selam Çerkes Ethem başlıklı biyografisi Türkiye nin yakın tarihine ve Çerkes Ethem meselesi ne Marksist bir açıdan bakmayı amaçlar Dolayısıyla bu bakış açısına uygun bir analize girişir ve Ocak 1921 de gerek Ethem Bey ile onun kumandasındaki güçlerin gerekse Mustafa Suphi ve yoldaşlarının tasfiye edilmelerinin niçin aynı dönemde yani Şubat 1921 de yapılacak olan konferans öncesinde gerçekleştiğini sorgular Keza halihazırda yürütülmekte olan çoğu yüzeysel tartışmalara karşı 1919 1923 yılları arasındaki dönem esasen bir iç savaştı Ankara hükümeti anti emperyalist değildi temsil ettiği sınıflar gereği emperyalist kapitalist dünyanın bir parçası olmaya çalışıyordu gibi ve benzeri içerikteki önermelerden yola çıkar

Kitabı yazmaya karar vermemde tabii ki Ethem Bey in ailesine mensup olmanın dolayısıyla kendi geçmişini de araştırmanın rolü vardır Ancak bu esas değil talidir Esas neden bu satırların yazarının resmi tarihten bir hayli rahatsız olmasıdır Devlet arşivlerinin tarih bilimcilerine kapalı ama tarih yazmakla görevlendirilmiş kimilerine açık olduğu bir ülkede sistemin özellikle eğitimsel kurumlarında mütemadiyen dile getirilen kahraman ve hain tanımlamalarının neden ve niçinlerini tartışmak elzemdir Özellikle 1919 1921 arası dönemi mercek altına almak son derece önemlidir Zira bu süreçte oluşan antagonizma bugün hala Türkiye nin gündemini meşgul etmektedir