Bakü Komünü 1917 1918

100 yılını tamamlamış olan Ekim Devrimi üzerine yeni çalışmalar Devrim in bir merkezden başlayarak çevreye yayıldığı şeklindeki geleneksel algıyı önemli ölçüde kırmış bulunuyor Ronald Grigor Suny nin 1972 tarihli Bakü Komünü kitabı bu açıdan öncü bir eser olarak kabul ediliyor Suny Bakü Komünü nde yalnızca çevreden bir bakışla Sovyet Devrimi nin bütünlüğüne katkıda bulunmakla kalmamış aynı zamanda devrim tarihi içinde son derece özgün bir deneyim olan Bakü Komünü nü gölgeden aydınlığa çıkarmıştır Emek tarihi genellikle büyük merkezlerle ilgilidir Suny Bakü nün bütün çelişkileri ve işçi hareketinin kendine has özellikleriyle birlikte işçi hareketi için nasıl önemli bir merkez haline dönüştüğünü gösteriyor Rus Müslüman Ermeni gibi farklı etnik gruplardan emekçilerin bir arada yaşadığı kozmopolit bir petrol ve işçi kenti olan Bakü de Bolşevik önder Isdepan Şahumyan ın önderliğinde Paris Komünü nden esinlenerek ilan edilen Komün ün başardıkları ve karşılaştığı sorunlar toplumsal hareketler açısından çıkarılabilecek pek çok kıssaya zemin oluşturuyor Siyasal tarihte nadir rastlanan bu demokratik ve barışçıl geçişi Suny en ince ayrıntılarıyla resmetmekte Bakü Komünü aynı zamanda Kafkasya nın kavgalı iki halkı Ermeniler ve Azerbaycanlılar arasındaki gerilimlerin tarihsel arkaplanına dikkat çekmesi açısından da ilgiyle okunuyor