Başlangıçtan Günümüze Kara Koyunlular — Mehmet Fatih Bekirhan

Kara Koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenistan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı Ardılı Moğol Devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara Koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlûbiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azamî gayret etmişlerdir Kara Koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1389 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğu da Timur Devleti Güney de ise Memluklular ile komşu olan Kara Koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara Koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timurlular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir

Kara Koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenistan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı Ardılı Moğol Devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara Koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlûbiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azamî gayret etmişlerdir Kara Koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1389 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğu da Timur Devleti Güney de ise Memluklular ile komşu olan Kara Koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara Koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timurlular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir

Hemen hemen Osmanlı Devletiyle çağdaş olan Kara koyunlu Türkmen Devleti kurulduğu tarihten 1351 itibaren kısa sürede sınırlarını Erciş merkez olmak üzere Van Gölü Havzasından Kafkaslara Basra Körfezine Türkistan içlerine kadar uzatır Timur un ardı ardına giriştiği Anadolu seferlerini de son Ankara muharebesine kadar önüne geçer Devletin tamamen dağılma sıyla 1470 bir Kara koyunlu aşiretinin Hindistan da bazı yerleri fethederek burada devlet kurmaları da Türkmen devlet anlayışı nın bir başka numunesi olur Çalışmamıza konu olan Kara koyunlular hakkındaki ki tap gerek Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kurulan Ak koyunlu Artuklu ve üzerlerine gelen Celayirli Timurlu Memluklu ve Gürcüler arasında Devlet olma mücadeleleriyle kendi içlerindeki iktidar kavgalarıyla dönemin gölgede kalmış hadiselerine ışık tutarken diğer yandan henüz oluşum aşamasını tamamlamamış olan Osmanlı Devletine Doğu dan gelen Timur ve ar dıllarına karşı engel teşkil eden Kara koyunlu Türkmen Devleti hakkında ilginç bilgiler sunmaktadır Kara koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenis tan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Kara deniz Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Oğuzların başta Yazır olmak üzere Yıva ve muhtelif boy larına mensup olan Kara Koyunlu Türkmenleri Cengiz Han ın buyruğu altına girmeyi reddederek uzun süren savaşlar sonrasın da göç etmiş otuz bin çadırla başta Erciş Bitlis Erzurum olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Musul ve Azerbaycan a gelmişlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı ardılı Moğol devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlubiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azami gayret etmişlerdir Kara koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1390 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğuda Timur Devleti Güneyde ise Memluklular ile komşu olan Kara koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timur lular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir Kara koyunlular 15 yüzyılın üçüncü çeyreğine gelindiğinde cihan devleti olma yolunda büyük hamleler yaparak 3 milyon km2 topraklara hükmederler Kısa bir süre sonra da ezeli rakipleri olan düşman kardeşleri Ak koyunlular tarafından mağlup edilerek tarih sahnesinden çekilirler

Hemen hemen Osmanlı Devletiyle çağdaş olan Kara ko yunlu Türkmen Devleti kurulduğu tarihten 1351 itibaren kısa sürede sınırlarını Erciş merkez olmak üzere Van Gölü Havzasın dan Kafkaslara Basra Körfezine Türkistan içlerine kadar uzatır Timur un ardı ardına giriştiği Anadolu seferlerini de son Ankara muharebesine kadar önüne geçer Devletin tamamen dağılma sıyla 1470 bir Kara koyunlu aşiretinin Hindistan da bazı yerleri fethederek burada devlet kurmaları da Türkmen devlet anlayışı nın bir başka numunesi olur Çalışmamıza konu olan Kara koyunlular hakkındaki ki tap gerek Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kurulan Ak koyun lu Artuklu ve üzerlerine gelen Celayirli Timurlu Memluklu ve Gürcüler arasında Devlet olma mücadeleleriyle kendi içlerin deki iktidar kavgalarıyla dönemin gölgede kalmış hadiselerine ışık tutarken diğer yandan henüz oluşum aşamasını tamamla mamış olan Osmanlı Devletine Doğu dan gelen Timur ve ar dıllarına karşı engel teşkil eden Kara koyunlu Türkmen Devleti hakkında ilginç bilgiler sunmaktadır Kara koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüz deki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenis tan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Kara deniz Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Oğuzların başta Yazır olmak üzere Yıva ve muhtelif boy larına mensup olan Kara Koyunlu Türkmenleri Cengiz Han ın buyruğu altına girmeyi reddederek uzun süren savaşlar sonrasın da göç etmiş otuz bin çadırla başta Erciş Bitlis Erzurum olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Musul ve Azerbay can a gelmişlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İl hanlı ardılı Moğol devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Su taylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara koyunlular Timur ve oğulları karşı sında uğradıkları mağlubiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azami gayret etmişlerdir Kara koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1390 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğuda Timur Devleti Güneyde ise Memluklular ile komşu olan Kara koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timur lular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir Kara koyunlular 15 yüzyılın üçüncü çeyreğine gelindi ğinde cihan devleti olma yolunda büyük hamleler yaparak 3 milyon km2 topraklara hükmederler Kısa bir süre sonra da ezeli rakipleri olan düşman kardeşleri Ak koyunlular tarafından mağ lup edilerek tarih sahnesinden çekilirler

Hemen hemen Osmanlı Devletiyle çağdaş olan Kara koyunlu Türkmen Devleti kurulduğu tarihten 1351 itibaren kısa sürede sınırlarını Erciş merkez olmak üzere Van Gölü Havzasından Kafkaslara Basra Körfezine Türkistan içlerine kadar uzatır Timur un ardı ardına giriştiği Anadolu seferlerini de son Ankara muharebesine kadar önüne geçer Devletin tamamen dağılma sıyla 1470 bir Kara koyunlu aşiretinin Hindistan da bazı yerleri fethederek burada devlet kurmaları da Türkmen devlet anlayışı nın bir başka numunesi olur Çalışmamıza konu olan Kara koyunlular hakkındaki ki tap gerek Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kurulan Ak koyunlu Artuklu ve üzerlerine gelen Celayirli Timurlu Memluklu ve Gürcüler arasında Devlet olma mücadeleleriyle kendi içlerindeki iktidar kavgalarıyla dönemin gölgede kalmış hadiselerine ışık tutarken diğer yandan henüz oluşum aşamasını tamamlamamış olan Osmanlı Devletine Doğu dan gelen Timur ve ar dıllarına karşı engel teşkil eden Kara koyunlu Türkmen Devleti hakkında ilginç bilgiler sunmaktadır Kara koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenis tan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Kara deniz Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Oğuzların başta Yazır olmak üzere Yıva ve muhtelif boy larına mensup olan Kara Koyunlu Türkmenleri Cengiz Han ın buyruğu altına girmeyi reddederek uzun süren savaşlar sonrasın da göç etmiş otuz bin çadırla başta Erciş Bitlis Erzurum olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Musul ve Azerbaycan a gelmişlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı ardılı Moğol devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlubiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azami gayret etmişlerdir Kara koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1390 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğuda Timur Devleti Güneyde ise Memluklular ile komşu olan Kara koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timur lular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir Kara koyunlular 15 yüzyılın üçüncü çeyreğine gelindiğinde cihan devleti olma yolunda büyük hamleler yaparak 3 milyon km2 topraklara hükmederler Kısa bir süre sonra da ezeli rakipleri olan düşman kardeşleri Ak koyunlular tarafından mağlup edilerek tarih sahnesinden çekilirler

Hemen hemen Osmanlı Devletiyle çağdaş olan Kara koyunlu Türkmen Devleti kurulduğu tarihten 1351 itibaren kısa sürede sınırlarını Erciş merkez olmak üzere Van Gölü Havzasından Kafkaslara Basra Körfezine Türkistan içlerine kadar uzatır Timur un ardı ardına giriştiği Anadolu seferlerini de son Ankara muharebesine kadar önüne geçer Devletin tamamen dağılma sıyla 1470 bir Kara koyunlu aşiretinin Hindistan da bazı yerleri fethederek burada devlet kurmaları da Türkmen devlet anlayışı nın bir başka numunesi olur Çalışmamıza konu olan Kara koyunlular hakkındaki ki tap gerek Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kurulan Ak koyunlu Artuklu ve üzerlerine gelen Celayirli Timurlu Memluklu ve Gürcüler arasında Devlet olma mücadeleleriyle kendi içlerindeki iktidar kavgalarıyla dönemin gölgede kalmış hadiselerine ışık tutarken diğer yandan henüz oluşum aşamasını tamamlamamış olan Osmanlı Devletine Doğu dan gelen Timur ve ar dıllarına karşı engel teşkil eden Kara koyunlu Türkmen Devleti hakkında ilginç bilgiler sunmaktadır Kara koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenis tan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Kara deniz Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Oğuzların başta Yazır olmak üzere Yıva ve muhtelif boy larına mensup olan Kara Koyunlu Türkmenleri Cengiz Han ın buyruğu altına girmeyi reddederek uzun süren savaşlar sonrasın da göç etmiş otuz bin çadırla başta Erciş Bitlis Erzurum olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Musul ve Azerbaycan a gelmişlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı ardılı Moğol devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlubiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya az

Hemen hemen Osmanlı Devletiyle çağdaş olan Kara koyunlu Türkmen Devleti kurulduğu tarihten 1351 itibaren kısa sürede sınırlarını Erciş merkez olmak üzere Van Gölü Havzasından Kafkaslara Basra Körfezine Türkistan içlerine kadar uzatır Timur un ardı ardına giriştiği Anadolu seferlerini de son Ankara muharebesine kadar önüne geçer Devletin tamamen dağılmasıyla 1470 bir Kara koyunlu aşiretinin Hindistan da bazı yerleri fethederek burada devlet kurmaları da Türkmen devlet anlayışı nın bir başka numunesi olur Çalışmamıza konu olan Karakoyunlular hakkındaki kitap gerek Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kurulan Ak koyunlu Artuklu ve üzerlerine gelen Celayirli Timurlu Memluklu ve Gürcüler arasında Devlet olma mücadeleleriyle kendi içlerindeki iktidar kavgalarıyla dönemin gölgede kalmış hadiselerine ışık tutarken diğer yandan henüz oluşum aşamasını tamamlamamış olan Osmanlı Devletine Doğu dan gelen Timur ve ar dıllarına karşı engel teşkil eden Karakoyunlu Türkmen Devleti hakkında ilginç bilgiler sunmaktadır Karakoyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenis tan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Kara deniz Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Oğuzların başta Yazır olmak üzere Yıva ve muhtelif boylarına mensup olan Kara Koyunlu Türkmenleri Cengiz Han ın buyruğu altına girmeyi reddederek uzun süren savaşlar sonrasında göç etmiş otuz bin çadırla başta Erciş Bitlis Erzurum olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Musul ve Azerbaycan a gelmişlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı ardılı Moğol devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlubiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azami gayret etmişlerdir Kara koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1390 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batıda Osmanlı Doğuda Timur Devleti Güneyde ise Memluklular ile komşu olan Kara koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timurlular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir Kara koyunlular 15 yüzyılın üçüncü çeyreğine gelindiğinde cihan devleti olma yolunda büyük hamleler yaparak 3 milyon km2 topraklara hükmederler Kısa bir süre sonra da ezeli rakipleri olan düşman kardeşleri Ak koyunlular tarafından mağlup edilerek tarih sahnesinden çekilirler

Kara Koyunlu Türkmenleri 14 Yüzyılın ortalarında Van Gölü nün kuzeyinde yer alan Erciş i merkez yaparak günümüzdeki sınırlarıyla İran Irak Azerbaycan Gürcistan ve Ermenistan ın tamamının yanı sıra Suriye kuzeydoğusu Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu da da bir asrı aşkın müddet hüküm sürmüşlerdir Van Gölü Havzası nı ellerinde bulunduran Türkleşmiş İlhanlı Ardılı Moğol Devletleri olan Celayirliler Uyratlar ve Sutaylıları saf dışı bırakarak bölgeyi kısa sürede yeniden Türkmen yurdu haline getiren Kara Koyunlular Timur ve oğulları karşısında uğradıkları mağlûbiyetlere rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu yu elde tutmaya azamî gayret etmişlerdir Kara Koyunlular kudretli beyleri Kara Yusuf döneminde 1389 1420 henüz küçük bir beylik iken kısa sürede bölgedeki dengeleri değiştirebilecek güçlü bir devlet haline gelirler Batı da Osmanlı Doğu da Timur Devleti Güney de ise Memluklular ile komşu olan Kara Koyunluların cihan devleti haline gelmesi ise son hükümdarları Cihan Şah 1436 1467 devrine rastlar Bu dönem Kara Koyunlu Türkmenleri nin İran ı da aşarak Timurlular ın başkenti Herat ı ele geçirdikleri dönemdir