Başlangıçtan Günümüze Mağrib Tefsir Tarihi — Osman Kara

Mekke Medine Hicaz ve Irak Kûfe ekolleriyle başlayan tefsir hareketi fetihlerin devam etmesiyle birlikte Mısır Maveraünnehir Kuzey Afrika Mağrib Endülüs ve Anadolu bölgelerine doğru kaymaya başlamıştır Tefsir tarihi yazımının yeniden ele alınmasını gerekli gören bazı araştırmacılar ekol ve akım anlamında ciddi gelişmeler gösteren bu bölgelerin gözden uzak tutulmamasına buradaki faaliyetlerin araştırılıp ortaya çıkarılmasına özellikle tefsirin kuruluş dönemi faaliyetlerine eklemlenmesine dikkatimizi çekmektedir Çünkü üç ekolün ortaya koyduğu klasik tefsir yaklaşımı rivâyet ağırlıklı çerçeve içerisinde değerlendirilmektedir Oysa müfessirin yorumunu yaşadığı bölge ilmî ve kültürel çevre hayat tarzından kaynaklanan örf ve adetler bölgede yayılan mezhep ve fırkalar eğitim aldığı hocalar ilim ve medeniyet seviyesindeki farklılıklar ve farklı kültürlerle karşılaşma derinden etkilemektedir Bu sebeple Doğu İslâm dünyası ile Endülüs medeniyeti arasında köprü vazifesi gören her iki medeniyetten etkilendiği gibi aynı zamanda her ikisini etkileyen bu coğrafya Fas Tunus ve Cezayir tefsir çalışmaları kapsamında inceleme ve araştırma konusu yapılmıştır Bir tefsir tarihi çalışması olarak planlanan bu araştırmada sınırları belirlenmiş bölgede Fas Tunus ve Cezayir ilk dönemden itibaren günümüze kadar yapılan tefsir faaliyetleri iki aşamada ele alınmaya çalışılmıştır Birinci aşamada başlangıçtan itibaren XIX yüzyıla kadar geçen süre içerisinde bölgede ortaya konan klasik dönem tefsir çalışmalarını gün yüzüne çıkarmak hedeflenmiştir İkinci aşamada ise modern dönemde Mağrib de yapılan çalışmalar üzerine yoğunlaşılmıştır Bu bölgede yapılan tefsirler ıslahî ictimâî makâsıdî selefî fırka ve tasavvufî işârî şeklinde tasnif edilerek incelenmiştir Tanıtım Bülteninden

Mekke Medine Hicaz ve Irak Kûfe ekolleriyle başlayan tefsir hareketi fetihlerin devam etmesiyle birlikte Mısır Maveraünnehir Kuzey Afrika Mağrib Endülüs ve Anadolu bölgelerine doğru kaymaya başlamıştır Tefsir tarihi yazımının yeniden ele alınmasını gerekli gören bazı araştırmacılar ekol ve akım anlamında ciddi gelişmeler gösteren bu bölgelerin gözden uzak tutulmamasına buradaki faaliyetlerin araştırılıp ortaya çıkarılmasına özellikle tefsirin kuruluş dönemi faaliyetlerine eklemlenmesine dikkatimizi çekmektedir Çünkü üç ekolün ortaya koyduğu klasik tefsir yaklaşımı rivâyet ağırlıklı çerçeve içerisinde değerlendirilmektedir Oysa müfessirin yorumunu yaşadığı bölge ilmî ve kültürel çevre hayat tarzından kaynaklanan örf ve adetler bölgede yayılan mezhep ve fırkalar eğitim aldığı hocalar ilim ve medeniyet seviyesindeki farklılıklar ve farklı kültürlerle karşılaşma derinden etkilemektedir Bu sebeple Doğu İslâm dünyası ile Endülüs medeniyeti arasında köprü vazifesi gören her iki medeniyetten etkilendiği gibi aynı zamanda her ikisini etkileyen bu coğrafya Fas Tunus ve Cezayir tefsir çalışmaları kapsamında inceleme ve araştırma konusu yapılmıştır Bir tefsir tarihi çalışması olarak planlanan bu araştırmada sınırları belirlenmiş bölgede Fas Tunus ve Cezayir ilk dönemden itibaren günümüze kadar yapılan tefsir faaliyetleri iki aşamada ele alınmaya çalışılmıştır Birinci aşamada başlangıçtan itibaren XIX yüzyıla kadar geçen süre içerisinde bölgede ortaya konan klasik dönem tefsir çalışmalarını gün yüzüne çıkarmak hedeflenmiştir İkinci aşamada ise modern dönemde Mağrib de yapılan çalışmalar üzerine yoğunlaşılmıştır Bu bölgede yapılan tefsirler ıslahî ictimâî makâsıdî selefî fırka ve tasavvufî işârî şeklinde tasnif edilerek incelenmiştir

Mekke Medine Hicaz ve Irak Kûfe ekolleriyle başlayan tefsir hareketi fetihlerin devam etmesiyle birlikte Mısır Maveraünnehir Kuzey Afrika Mağrib Endülüs ve Anadolu bölgelerine doğru kaymaya başlamıştır Tefsir tarihi yazımının yeniden ele alınmasını gerekli gören bazı araştırmacılar ekol ve akım anlamında ciddi gelişmeler gösteren bu bölgelerin gözden uzak tutulmamasına buradaki faaliyetlerin araştırılıp ortaya çıkarılmasına özellikle tefsirin kuruluş dönemi faaliyetlerine eklemlenmesine dikkatimizi çekmektedir Çünkü üç ekolün ortaya koyduğu klasik tefsir yaklaşımı rivâyet ağırlıklı çerçeve içerisinde değerlendirilmektedir Oysa müfessirin yorumunu yaşadığı bölge ilmî ve kültürel çevre hayat tarzından kaynaklanan örf ve adetler bölgede yayılan mezhep ve fırkalar eğitim aldığı hocalar ilim ve medeniyet seviyesindeki farklılıklar ve farklı kültürlerle karşılaşma derinden etkilemektedir Bu sebeple Doğu İslâm dünyası ile Endülüs medeniyeti arasında köprü vazifesi gören her iki medeniyetten etkilendiği gibi aynı zamanda her ikisini etkileyen bu coğrafya Fas Tunus ve Cezayir tefsir çalışmaları kapsamında inceleme ve araştırma konusu yapılmıştır Bir tefsir tarihi çalışması olarak planlanan bu araştırmada sınırları belirlenmiş bölgede Fas Tunus ve Cezayir ilk dönemden itibaren günümüze kadar yapılan tefsir faaliyetleri iki aşamada ele alınmaya çalışılmıştır Birinci aşamada başlangıçtan itibaren XIX yüzyıla kadar geçen süre içerisinde bölgede ortaya konan klasik dönem tefsir çalışmalarını gün yüzüne çıkarmak hedeflenmiştir İkinci aşamada ise modern dönemde Mağrib de yapılan çalışmalar üzerine yoğunlaşılmıştır Bu bölgede yapılan tefsirler ıslahî ictimâî makâsıdî selefî fırka ve tasavvufî işârî şeklinde tasnif edilerek incelenmiştir

Mekke Medine Hicaz ve Irak Kûfe ekolleriyle başlayan tefsir hareketi fetihlerin devam etmesiyle birlikte Mısır Maveraünnehir Kuzey Afrika Mağrib Endülüs ve Anadolu bölgelerine doğru kaymaya başlamıştır Tefsir tarihi yazımının yeniden ele alınmasını gerekli gören bazı araştırmacılar ekol ve akım anlamında ciddi gelişmeler gösteren bu bölgelerin gözden uzak tutulmamasına buradaki faaliyetlerin araştırılıp ortaya çıkarılmasına özellikle tefsirin kuruluş dönemi faaliyetlerine eklemlenmesine dikkatimizi çekmektedir Çünkü üç ekolün ortaya koyduğu klasik tefsir yaklaşımı rivâyet ağırlıklı çerçeve içerisinde değerlendirilmektedir Oysa müfessirin yorumunu yaşadığı bölge ilmî ve kültürel çevre hayat tarzından kaynaklanan örf ve adetler bölgede yayılan mezhep ve fırkalar eğitim aldığı hocalar ilim ve medeniyet seviyesindeki farklılıklar ve farklı kültürlerle karşılaşma derinden etkilemektedir Bu sebeple Doğu İslâm dünyası ile Endülüs medeniyeti arasında köprü vazifesi gören her iki medeniyetten etkilendiği gibi aynı zamanda her ikisini etkileyen bu coğrafya Fas Tunus ve Cezayir tefsir çalışmaları kapsamında inceleme ve araştırma konusu yapılmıştır Bir tefsir tarihi çalışması olarak planlanan bu araştırmada sınırları belirlenmiş bölgede Fas Tunus ve Cezayir ilk dönemden itibaren günümüze kadar yapılan tefsir faaliyetleri iki aşamada ele alınmaya çalışılmıştır Birinci aşamada başlangıçtan itibaren XIX yüzyıla kadar geçen süre içerisinde bölgede ortaya konan klasik dönem tefsir çalışmalarını gün yüzüne çıkarmak hedeflenmiştir İkinci aşamada ise modern dönemde Mağrib de yapılan çalışmalar üzerine yoğunlaşılmıştır Bu bölgede yapılan tefsirler ıslahî ictimâî makâsıdî selefî fırka ve tasavvufî işârî şeklinde tasnif edilerek incelenmiştir