Batı Düşüncesinde Siyaset Felsefeleri — Alasdair Maclntyre

Bu kitap Batı siyasî felsefesi üzerine bir kitap olmadığı gibi Batı siyasî düşüncesi tarihi de değil onbir önemli Batılı siyasî filozof hakkında makalelerden oluşan bir dizi yazıdır Kitaptaki her bölümü ayrı bir yazar yazdı ve hepsi Aquinas bölümünü yazanın dışında akademik çevrelerde sahalarında otorite olarak bilinen kimselerdir Üzerlerinde durdukları filozoflarda birer başlangıç olarak düşünülmesi gereken makalelerin genel okuyucular ve talebeler için olduğu kadar siyasî felsefe hakkında bilgi edinmek isteyen kimseler için de oldukça ilgi çekici olacağını sanıyoruz Kitabı onbir bölümde ele almak benim fikrimdir ve bunun için itirazlar yükseleceğini de biliyorum ilkin almayı düşündüğüm halde çıkardığım bir filozof Jeremy Bentham dır Bentham üzerine otorite sayılacak kimselerle danıştıktan sonra Bentham ın kitap haline getirilmemiş yazılarının incelenerek Londra University College i tarafından hazırlanan eserin Bentham ın yayımlanmış kitap ve yazılarından anlaşılan Bentham dan çok farklı bir Bentham ortaya çıkaracağından onun yeni imajının sunulmasını beklemenin eski imajını pekiştirmeye çalışmaktan daha iyi olacağını düşündüm Bazı okuyucular Burke nin meslekten bir filozof olmamasına rağmen kitaba alındığı ve meslekten bir filozof olmasına rağmen Spinoza nın alınmadığı için beni kınayabilir diğerleri Hıristiyan filozofları arasında Augustine i değil de Aquinas ı almamı yerinde bulmayabilir ve bazıları da hiç şüphe edilemez ki sosyalizmin temsilcisi olarak Marx ı değil de St Simon u veya Fourier i veya Proudhan ı görmek isteyeceklerdir Ben bu hislere saygı duymakla birlikte kendi tercihlerimin diğerleri kadar savunulabileceğini sanıyorum Bir dereceye kadar keyfi tercihin önüne geçilemez Batı siyasî felsefesinin bir özelliği hürriyet ve otorite meselesi üzerinde devamlıca durmuş olmasıdır Yaygın bir düşünceye göre Batılı siyasî filozoflar hürriyet yanlısı ve hürriyet karşıtı diye iki grupta toplanabilir bir tarafta Aristo Aquinas Locke ve Mill öte yanda Plato Machiavelli Hobbes Hegel ve Burke gibi isimler Kanaatimce bu yol siyasî filozofları tehlikeli bir tarzda ayırmaktır ve bundan böyle en alımlı hayal edilen koyunların en alımlı hayal edilen keçilerden ayrılması gibi bir yol takip edilmedi Aristo Aquinas Locke ve Mill hürriyet üzerinde durdukları kadar kanun ve düzen meselesini de incelediler ve onların en liberallerinin de hürriyetin devlet tarafından mükemmelleştirilen bir şey olduğunu söyleyen Hegel ile çelişkiye düştüğü söylenemez Batılı siyasî filozoflar hürriyetin nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde değişik fikirler ileri sürdüler fakat onların Doğulu filozoflardan ayıran bir şey de şu idi hepsi hürriyetin bir kavram ve değer olduğuna derinden inanıyordu Batı hürriyet teorileri arasındaki fark bir kısmının hürriyeti hiç bir engellemeye maruz kalmaksızın istediğini yapabilmesi diye ele alırken diğerlerinin bir kimsenin ne yapması gereken bir şey diye ele almasıdır Aristo Rousseau ve Hegel gibi filozoflar insanın ancak yapması gereken şeyi yaptığı zaman hür olabileceğini söylerken Hobbes Locke ve Mill gibi diğerleri ise insanın önüne hiç bir engelleme çıkarılmadığı takdirde kötü bir insanın iyi bir insan kadar hür olacağını ve hürriyetin de faziletin ilk şartı olduğundan faziletten ayrı olarak ele alınabilecek bir şey olmadığını söylediler Bir kimse çok türde hürriyet tecrübesi edinebilir Hobbes Locke ve Mill her ferdin komşularının ve ülkeyi yönetenlerin müdahalesine maruz kalmaksızın kendi hürriyetini muhafaza etmesi gerektiği üzerinde ısrarlı durdular Onları bilhassa ilgilendiren husus bundan böyle ferdin bağımsızlığı idi Fakat Aristo Rousseau ve Hegel gibi yazarları en çok ilgilendiren şey ise insan hürriyetinin kalitesi idi Onların bu husustaki düşünceleri başlıca ilgileri insan ruhunun yüceltilmesi ve mükemmelleştirilmesi olan dinî yazarların düşüncelerine yakındı Kitab ı Mukaddesle Allah ın hizmetinde bulunmanın mü