Bay Perşembe — G K Chesterton

Paradoksun Prensi G K Chesterton ın metafizik gerilim türündeki başyapıtı Bay Perşembe Viktorya Dönemi Londra sında isimlerini haftanın günlerinden alan bir grup anarşistin gizli toplantısını ve ardından gelen sürreal olduğu kadar sürükleyici maceralar dizisini konu alıyor İki şairin kapışmasıyla başlayan bu felsefi serüven hem gizem dolu bir dedektiflik öyküsüne hem de nükteli bir alegoriye evriliyor Chesterton ın 1908 tarihli şaheseri okuyuculara gerilim güldürü ve Gotik romantizmin merak uyandırıcı bir harmanını sunuyor Beni dinleyin Size tüm dünyanın sırrını vereceğim Bizler dünyanın yalnız sırtını görüyoruz Her şeyi arkadan görüyoruz ve gördüklerimiz bize kaba saba geliyor Şu gördüğünüz bir ağaç değil ağacın arkası Bu bir bulut değil bulutun sırtı Her şeyin eğilip yüzünü sakladığını göremiyor musunuz Ah bir kez önden bakabilseydik

Paradoksun Prensi G K Chesterton ın metafizik gerilim türündeki başyapıtı Bay Perşembe Viktorya Dönemi Londra sında isimlerini haftanın günlerinden alan bir grup anarşistin gizli toplantısını ve ardından gelen sürreal olduğu kadar sürükleyici maceralar dizisini konu alıyor İki şairin kapışmasıyla başlayan bu felsefi serüven hem gizem dolu bir dedektiflik öyküsüne hem de nükteli bir alegoriye evriliyor Chesterton ın 1908 tarihli şaheseri okuyuculara gerilim güldürü ve Gotik romantizmin merak uyandırıcı bir harmanını sunuyor Beni dinleyin Size tüm dünyanın sırrını vereceğim Bizler dünyanın yalnız sırtını görüyoruz Her şeyi arkadan görüyoruz ve gördüklerimiz bize kaba saba geliyor Şu gördüğünüz bir ağaç değil ağacın arkası Bu bir bulut değil bulutun sırtı Her şeyin eğilip yüzünü sakladığını göremiyor musunuz Ah bir kez önden bakabilseydik

Gilbert K Chesterton gibi iyiliksever ve kibar bir insanın aynı zamanda olayların dehşetini de duyumsayan anlaşılmaz biri olduğunu iddia etmek şaşır tıcı olabilir ama yapıtları kendi istemi dışında da olsa bunu doğrular niteliktedir Yazın sanatı mutluluk biçimlerinden biridir belki de hiç bir yazar bana Chesterton ın yaşattığı kadar mutlu saatler yaşatmamış tır İlahi Komedya ya esin kaynağı olan teolojiyi nasıl paylaşmıyorsam Chesterton ın teolojisini de paylaşmıyorum ama öte yandan bu teo lojilerin o eserlerin yaratılmasının koşulu olduğunu da biliyorum Jorge Luis Borges

20 yüzyıl başlarında İngiltere de toplumsal kargaşayı fırsat bilen bir grup devrimci şehrin izbe yerlerinde toplanılar düzenleyerek teşkilatlanır Amaçları düzensizlikten yararlanıp anarşi yaratmaktır Topluluğun yedi üyesi güvenlik adına haftanın yedi ayrı günü ile anılır Bir tesadüf sonucu aralarına sızan Dedektif Syme Bay Perşembe kod adını kullanarak eylem planlarının yapıldığı toplantılara girer Ancak teşkilattaki bu çatlak bambaşka olaylara gebedir Takma adların ardındaki gerçek kimlikler birer birer ortaya çıktıkça Bay Perşembe kendini paradokslar ve tuzaklarla örülü daha büyük bir kumpasın içinde bulacaktır

İngiliz edebiyatında yazarlığı kadar aykırı düşünceleriyle de kendine sıra dışı bir yer edinen Gilbert Keith Chesterton 1874 yılında Londra da dünyaya geldi 1936 yılındaki ölümüne dek gazeteciliği sanat ve edebiyat eleştirmenliği ile yazarlığının yanı sıra din ve dünya sorunları üzerine keskin kalemiyle yazdığı polemik yazılarıyla da dikkati çekti Yine ünlü bir yazar olan vatandaşı Rudyard Kipling in sömürgeci eğilimlerini ve İngiltere nin dış siyasetini kıyasıya eleştirdi Sanayileşmiş toplumlarda insanî değerlerin hızla yitirildiğini vurgulayarak akla ve bilime dayandırılan dünya görüşlerine karşı sağduyu ve imandan yana tavır aldı Ülkesindeki yaygın Protestan inancına karşın Katolikliği seçen ve Ortaçağ değerlerini savunan yazarın bu eğilimleri edebî eserlerinde de iz bırakmıştır Tanrı nın dedektifi olarak nitelediği Brown Baba karakteri çevresinde gelişen bir dizi eserinde dünya görüşlerini bir polisiye roman örgüsü içine başarıyla yerleştirmiştir Vedat Günyol un yetkin Türkçesiyle sunduğumuz Bay Perşembe ise yazarın polisiye romana olan düşkünlüğünü fantastik ve gizemli bir dünyaya taşır Fantastik edebiyatın en büyük ustalarından bir olan Borges in de hayranlığını kazanmış olan bu roman kuşkusuz türünün eserlerinden biridir