Bayezid i Bistami — Osman Nuri Topbaş

Hak dostları tıpkı nûrunu Güneş ten alan Ay gibi ilâhî ve nebevî ahlâkın güzelliklerini yansıtan berrak bir ayna mevkiindedirler Bunun içindir ki onların hâl ve tavırlarını kalbî bir rikkat ve muhabbetle seyredenler onların âleminde İslâm ahlâk ve irfânının en müstesnâ tecellîlerini müşâhede ederler Dolayısıyla Hak dostlarının irşad ve nasihatlerinden hisseler almak hepimiz için büyük bir mânevî kazanç vesîlesidir

Biz âciz kullarını lûtf u keremiyle yoktan var eden varlıklar içinde insan insanlar içinde de ümmet i Muhammed den kılan İslâm îman ve Kur ân nîmetleriyle şereflendiren Allah Teâlâ ya sonsuz hamd ü senâlar olsun Bu dünyada istikâmet rehberimiz kıyâmette ise şefâat melceimiz Sevgili Peygamberimiz Hazret i Muhammed Mustafâ ya O nun mübârek ehl i beytine ve ashâbına sonsuz salât ü selâmlar olsun Ebedî saâdet yolunda ilâhî hakîkatleri öğrenip hayatımıza tatbik edebilmek için vahyin tebliğâtına ve peygamberlerin rehberliğine tâbî olmamız zarurîdir Peygamberlerin fiilen ve zâhiren mevcut olmadığı zamanlarda ise onların mânevî terbiye vazifesini istîdat ve iktidarları nisbetinde devam ettiren Hak dostlarının irşâdına gönül vermek îcâb eder Zira Hak dostları Hazret i Peygamber i ve as hâ bını görme şerefine nâil olamayanlar için örnek alınacak zirve şahsiyetlerdir Onların rahmet lisânıyla gönülleri ihyâ eden irşad ve nasihatleri esâsen nebevî menbâdan süzülüp gelen rûhâniyet şebnemleri mâhiyetindedir Nitekim bir hadîs i şerîfte Âlimler peygamberlerin vârisleridir buyrulmuştur Ebû Dâvûd İlim 1 Burada kastedilen âlimler ise ilmini irfâna yani mârifetullâha bir basamak yapabilmiş olan ârif kullardır Zira onlar Kulları içinden ancak âlimler Allah tan ge re ğince korkar Fâtır 28 âyet i kerîmesi muk te zâ sınca Allah korkusuyla yürekleri titreyen Hakk a yakınlığın gönül hassâsiyeti içinde bir takvâ hayatı yaşayan müttakî kullardır Yani Kur ân ve Sünnet te âlim sayılan zâtlar Allâh ı bilen O nu kalpte tanıyan ve O nu sevip sevdiren kul lardır Bütün bu vasıflar ise Hak dostlarını târif et mek tedir Nitekim Hak dostları Dînin zâhir ve bâtınını lâyıkıyla mezcederek şahsiyetlerine nakşetmiş takvâ yolunda kalben merhaleler katederek davranış mükemmelliğine ve peygamber vârisliği şerefine nâil olmuş idraklerinin ihâtasını her iki cihan ufkuna genişleterek îman lezzetine ve duygu derinliğine kavuşmuş bütün gayretleri insanlığı kötü hâl ve davranışlardan nefs ve şeytanın tuzaklarından kurtararak fazîlet zirvelerine ulaştırmak olan örnek şahsiyetlerdir Bu yüzden o gönül sultanları istifâde etmesini bilenler için büyük bir rahmet vesîlesidirler Nitekim Süfyân bin Uyeyne Hazretleri ve nice büyük âlim Sâlihlerin zikredildiği meclislere rahmet iner buyurmuşlardır Zira Hak dostları anıldığı zaman onların hayatlarındaki ibretli kıssalar ve hikmetli hâtıralar gönülleri ihyâ eder O örnek hâllere karşı rağbet artar ruhlar bu ulvî hâllere meyleder Bu şekilde bir rahmet bereket ve sekînet tecellîsi meydana gelir Allâh ın velî kulları esmâ i ilâhiyye tecellîlerine kâmil mânâda mazhar olup cemâlî sıfatları ahlâka inkılâb ettirdiklerinden etrafındakilere dâimâ Allâh ı hatırlatırlar Nitekim ashâb ı kirâm Allâh ın velî kulları kimlerdir diye sorduklarında Allah Rasûlü r Efendimiz Allâh ın velî kulları yüzlerine bakıldığında Allah Teâlâ yı hatırlatan kimselerdir buyurmuştur Heysemî Mecmau z Zevâid X 78 İbn i Mâce Zühd 4 Hak dostlarının gönül âlemleri nefsin hevâ ve heveslerini bertaraf etmek sûretiyle Hakk a tes lîmiyette âdeta bir ney hâline gelmiştir Bu sebeple onlardan duyulan bütün sadâlar ilâhî nefhanın fey zin den birer akis mesâbesindedir Nitekim ârif zâtlar Sen çıkınca aradan kalır seni Yaratan buyurmuşlardır Yani bir kul nefsinin hevâ heves ve ihtiraslarını bertaraf edip rûhânî istîdatlarını inkişâf ettirdiği zaman Hakk a râm olur ilâhî ahlâk ile ahlâk la nır Cenâb ı Hakk ın dostu olur Bu hâl âdeta Sa kar ya nın Karadeniz e döküldükten sonra artık Sakar ya lı ğının kalmaması gibidir Zira o artık Ka ra deniz de kaybolmuştur Böyle kâmil mü minlerin görüşleri duyuşları düşünüşleri ve ifadeleri hep ilâhî nûrun cereyânı hâlindedir Yine onlar sadece Cenâb ı Hakk ın murâdına muvâfık hâl ve davranışlar sergiler her şeye Rahmânî bir nazarla bakarlar Tasavvufî tâbiriyle fenâfillâh a ererek Hakk ın dostluğuna nâ