Bilge Kağan Köl Tiğin ve Bilge Tonyukuk — İlhami Durmuş

Türk tarihi ve kültürü araştırmalarında Göktürk dönemi özel bir yer tutar Hem öncekidönemlerin aydınlatılması hem de sonraki dönemlerin daha iyi anlaşılabilmesi Göktürk dönemininiyi bilinmesine bağ lıdır Göktürk dönemi denildiğinde ilk akla gelenler Bilge Kağan Köl Tigin veBilge Tonyukuk tur Bilge Kağan Türk milleti için bütün gücüyle çalışmış ve milletinin güveninikazanmış bir model şahsiyettir Bu hususta kendisi Türk milleti için gündüz oturmadım gece uyumadım derken Çin kaynaklarında da Bilge Kağan milletini sever Türkler deondan memnundur sözleri onun şahsiyetini ortaya koymaktadır Köl Tigin ise Bilge Kağanıtahta çıkartan ve hep onun destekçisi olan kahramanlığıyla ön plana çıkmış bir şahsiyettir Mücadele ruhu Bilge Kağan tarafından Hücum ettiğini Türk beyleri hep bilirsiniz sözleriyleaçıklanmaktadır Bilge Tonyukuk zekiliği planlamacı kişiliği ve askeri işlerdeki bilgisiyle önemli birdevlet adamıdır Çin kaynaklarında Tonyukuk otoriter hakim ve kurnazdır denilmek suretiyleonun karakter tahlili yapılmaktadır

TÜRK TARİHİ VE KÜLTÜRÜ araştırmalarında Göktürk dönemi özel bir yer tutar Hem önceki dönemlerin aydınlatılması hem de sonraki dönemlerin daha iyi anlaşılabilmesi Göktürk döneminin iyi bilinmesine bağlıdır Göktürk dönemi denildiğinde ilk akla gelenler Bilge Kağan Köl Tigin ve Bilge Tonyukuk tur Bu hususta kendisi Türk milleti için gündüz oturmadım gece uyumadım derken Çin kaynaklarında da Bilge Kağan milletini sever Türkler de ondan memnundur sözleri onun şahsiyetini ortaya koymaktadır Köl Tigin ise Bilge Kağanı tahta çıkartan ve hep onun destekçisi olan kahramanlığıyla ön plana çıkmış bir şahsiyettir Çin kaynaklarında da Köl Tigin savaş sanatının üstadıdır Ona karşı koymak kolay değildir denilmek suretiyle kahramanlığı belirtilmektedir Burada yaptığımız iş yazılı belgeler ve arkeolojik buluntulardan hareketle millet sevgisiyle devlet yönetmiş Bilge Kağan kahramanlığıyla kendini kanıtlamış Köl Tigin ve devlet adamlığıyla ün kazanmış Bilge Tonyukuk ve onlarla ilgili siyasi ve kültürel gelişmeleri tespit etmek suretiyle ortaya koyma gayretinden ibarettir