Bilgi Sosyolojisi Ve Problemleri 138 — Osman Özkul

Bilgi Sosyolojisi ve Problemleri adıyla hazırlanmış olan bu kitap bütün tarih boyunca üretilmiş olan bilgi ile toplum ilişkilerine ve sosyoloji biliminin bir alt dalı olan bilgi sosyolojisinin problemlerine dair bir çalışmadır Kitap bilgi ile ilgili kavram ve terimlerin analiz edildiği giriş bölümünden başka dört ayrı bölümden oluşmaktadır Kitabın girişinde tarım ve sanayi toplumları döneminin karakteristik özellikleri incelenmiş bu dönemlerin arasındaki farklar ve ilişkiler bilgi enformasyon bilgi toplumu ağ toplumu bildirişim toplumu kavramları üzerinden analiz edilmiştir Bu bağlamda düşünce tarihi boyunca bilgi ile toplum ilişkisinin geçirmiş olduğu değişim ve dönüşüm açıklanmıştır Kitabın ilk bölümünde bilgi sosyolojisinin önemi bilgini felsefeden farklı olarak inceleniş biçimi ve tartıştığı konuları da ele alınmıştır Bu bölümde ayrıca bilgi sosyolojisinin tarihsel olarak incelenmesini ve kuruluşundan önceki süreç hakkında bilgileri içermektedir Daha sonra ise bilgi sosyolojisi ayrı bir alan olarak kurulmadan önce bilginin toplumsal rolü ve fonksiyonlarına değinen toplum düşüncelerine yer verilmiştir İlkçağdan Ortaçağa Ortaçağdan Yeniçağa Yeniçağdan 20 Yüzyıla kadar bilgi sosyolojisinin kuruluşuna hazırlık oluşturan ve katkıda bulunan fikirler incelenmiştir İkinci bölümde ise bilgi sosyolojisinin kurucularının ve geliştiricilerinin görüşleri anlatılmıştır Bu kısımda özellikle Alman düşünce geleneğinin önemli temsilcilerinin bilgi sosyolojisine yaptıkları katkılar incelenmiştir Bu bağlamda bilgi sosyolojisi terimini ilk kullanan Jarusalem ve Dilthey in düşünceleri anlatılmıştır Diğer alt başlıklarda ise bilgi sosyolojisinin gelişmesinde katkıları olan Mannheim Sorokin ve Gurvitch in düşünceleri ele alınmıştır Kitabın üçüncü bölümü bilgi sosyolojisinin problemlerini incelemeye ayrılmıştır Bu bölümde incelenen en önemli problem bilgi sosyolojisinin yöntemi ve tekniklerinin nasıl olması gerektiğidir Daha sonraki konular da zihniyet ideoloji ve ütopya ile seçkinler hakkındadır Bu konular ele alınırken Batı toplumlarındaki bilgiye yüklenen anlam ve fonksiyon eleştirel bir yaklaşımla tartışılmıştır Özellikle Francis Bacon ın bilgiyi güç aracı olarak gören anlayışının üzerine inşa edilen bilim ve iktidar ilişkisi ortaya konulmuştur Dördüncü ve son bölümde ise bilgi sosyolojisinin özellikle çağımızdaki belli başlı problemlerine yer verilmiştir Bu problemlerden bilginin sosyal gerçeklikle ilişkisi bilgi iktidar ilişkisi bilgi nicelik ilişkisi bilgi hakikat ilişkisi bilgi toplumsal düzen ilişkisi analiz edilmiştir Son olarak ise bilgi toplumundan ağ toplumuna ve ağ toplumundan bildirişim toplumuna yaşanan değişim süreci incelenmiştir Çağımızda yeni bilgi teknolojileri sayesinde bilginin iletişim ve bildirişim imkânının gelişmesiyle kazanmış olduğu değer ve fonksiyonuna vurgu yapılmıştır Bu gelişmelerin özellikle demokratik bilincin ve kültürün yaygınlaşmasına katkı yapacağı beklentisi ve ümidi dile getirilmiştir Osman Özkul Doç Dr 1964 Denizli doğumlu olup ilk ve ortaöğrenimini Denizli de tamamlamıştır İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü nde 1986 yılında lisans eğitimini bitirmiş 1989 yılında yüksek lisansını tamamlamıştır Yine İstanbul Üniversitesinde 1989 1997 yılları arasında ise doktora tez çalışmasını yapmıştır 1998 yılından bu yana akademik çalışmalarını Sakarya Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak sürdürmekte olan yazarın tarih bilgi ve kültür sosyolojisi konularında çok sayıda akademik ve popüler dergilerde yayınlanmış makaleleri vardır Yazarın yayınlanmış olan kitapları şunlardır 1 Gelenek ve Modernite Arasında Osmanlı Uleması 2005 İstanbul 2 Kültür ve Küreselleşme 2013 İstanbul 3 Osmanlı Toplum Yapısı 2019 Sakarya