Bilimsel Zihnin Oluşumu — Gaston Bachelard

Bilimsel Zihnin Oluşumu Gaston Bachelard ın opus magnumudur Batıda biçimlenen modern bilimsel zihnin ya da Batı aklının tarihsel oluşumunu böylesine yetkin bir biçimde ele alan başka bir yapıt göstermek zordur Althusser Canguilheim Foucault başta olmak üzere pek çok filozofu derinden etkilemiş ve etkileri halen devam eden bu eserin ülkemizde de dikkatle okunmasının tartışılmasının vaktidir

Bilimsel Zihnin Oluşumu Gaston Bachelard ın opus magnumudur Batıda biçimlenen modern bilimsel zihnin ya da Batı aklının tarihsel oluşumunu böylesine yetkin bir biçimde ele alan başka bir yapıt göstermek zordur Althusser Canguilheim Foucault başta olmak üzre pek çok filozofu derinden etkilemiş ve etkileri halen devam eden bu eserin ülkemizde de dikkatle okunmasının tartışılmasının vaktidir Ahmet Öz Bachelard kuantum mekaniğinin artık olgunlaşmaya başladığı bir dönemde kısaca gözle görünmez parçacıklar fiziği nin felsefe için açtığı alanı düşünmektedir Bilimin ideal bir imgesini değil fiili üretimini kavram ve pratiklerini konu alan Bachelard düşüncesi bu gözle görünmez gerçekliğin aletsiz ve kavramsız saf deneyim betimlemelerinden hareketle anlaşılamayacağını savunur Bachelard ın Bilimsel Zihnin Oluşumu ndaki düşünce hareketi Husserl in Krisis teki hareketinin tam olarak tersidir modern bilimin ürettiği bilginin çeşitliliği karşısında yapılması gereken bir ilk deneyim e dönerek bilgiyi burada mümkün kılmak şeylerin kendisine dönmek değil bilimin kendine özgü üretkenliğinin farkına varmaktır Bachelard a göre modern bilimin varlığını ortaya koyduğu olguların üretimini kavramak için iki temel tutumu benimsemek gerekir 1 bilimsel kavramların incelenmesini ve eleştirilmesini merkeze alan yeni bir akılcılık 2 bu üretimi kolektif ve tarihsel kimliğiyle kabullenecek kısacası bir pratik olarak kavrayacak inşacı bir epistemoloji Bu yaklaşım yani bilimsel üretim bölgelerinin içinden düşünerek bilimsel kavramların tarihsel oluşumunu inceleyen tarihsel epistemoloji özellikle Fransa da hem fenomenolojiye hem de mantıksal pozitivizme alternatif oluşturan ve bugün hâlâ etkinliğini sürdüren bir bilim tarihi geleneğinin merkezinde yer alır Ferhat Taylan