Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçu TCK m 158 1 f — Vedat Temel

Çalışmada toplumsal dinamiklerin ve teknolojik gelişmelerin etkisi ile teoride ve uygulamada ciddi şekilde tartışılan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık 5237 Sayılı TCK m 158 1 f suçu incelenmiştir Bu amaçla birinci bölümünde malvarlığına karşı işlenen suçlar arasında hile unsuru ile ayırt edilen dolandırıcılık suçunun tarihsel arka planı hukuki konusu ve unsurları açıklanarak ikinci ve üçüncü bölümde ayrıntılı olarak incelenecek olan nitelikli halin TCK m 158 1 f alt yapısı oluşturulmuştur İkinci bölümde asıl inceleme konusu olan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun TCK m 158 1 f tanımı unsurları sık görülen işlenme yöntemleri özel görünüş biçimleri teşebbüs iştirak içtima ile cezası şahsi cezasızlık nedenleri ve muhakeme hukukundan kaynaklanan özellikleri açıklanmıştır Ayrıca dolaylı bilişim suçu doğrudan bilişim suçu ayrımı yapılarak TCK m 158 1 f maddesindeki nitelikli halin nihayetinde malvarlığına karşı işlenen bir suç olduğu vurgulanmıştır Üçüncü ve son bölümde ise ilk olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçuna ilişkin uygulamada en sık karşılaşılan tartışmalı hususlar başlıklar altında incelenmiş sonrasında nitelikli halin sıklıkla iç içe geçtiği veya irtibatlı olduğu bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık TCK m 142 2 e başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama TCK m 245 1 ve bilişim sistemlerine hukuka aykırı müdahale suretiyle haksız çıkar sağlama TCK m 244 4 suçları ile ilişkisi irdelenmiştir Son olarak çalışma konusunu oluşturan nitelikli hale ilişkin uygulamada karşılaşılan sorun ve aksaklıklar ile bunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir Çalışmadaki ana gaye bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun yapısından ve işlenme yöntemlerinden kaynaklanan tartışmalı konuların analizidir Bunu yapmak için teorik anlatımın yanı sıra Yargıtayın ve İstinaf Mahkemelerinin getirdiği çözümlerin içtihat değişikliklerinin daireler arasındaki görüş farklılıklarının ve uygulayıcı olarak çözüm önerilerinin açıklanmasına odaklanılmıştır Altı yıllık doktora eğitim süreci aynı zamanda Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin dolandırıcılık suçlarından sorumlu dairesinde üye hakimlik ve Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu Cumhuriyet Savcılığı görevlerini ifa ettiğimden dolayı uygulama ve teorinin kesiştiği bir çalışmanın ortaya çıkarılmasında azami gayret sarf eden yazarın deneyimi ile şekillenen çalışmanın bilişim suçları ve dolandırıcılık suçları ile mesleği gereği karşılaşan uygulayıcılar için faydalı olacağı kanaatindeyiz

Çalışmada toplumsal dinamiklerin ve teknolojik gelişmelerin etkisi ile teoride ve uygulamada ciddi şekilde tartışılan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık 5237 Sayılı TCK m 158 1 f suçu incelenmiştir Bu amaçla birinci bölümünde malvarlığına karşı işlenen suçlar arasında hile unsuru ile ayırt edilen dolandırıcılık suçunun tarihsel arka planı hukuki konusu ve unsurları açıklanarak ikinci ve üçüncü bölümde ayrıntılı olarak incelenecek olan nitelikli halin TCK m 158 1 f alt yapısı oluşturulmuştur İkinci bölümde asıl inceleme konusu olan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun TCK m 158 1 f tanımı unsurları sık görülen işlenme yöntemleri özel görünüş biçimleri teşebbüs iştirak içtima ile cezası şahsi cezasızlık nedenleri ve muhakeme hukukundan kaynaklanan özellikleri açıklanmıştır Ayrıca dolaylı bilişim suçu doğrudan bilişim suçu ayrımı yapılarak TCK m 158 1 f maddesindeki nitelikli halin nihayetinde malvarlığına karşı işlenen bir suç olduğu vurgulanmıştır Üçüncü ve son bölümde ise ilk olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçuna ilişkin uygulamada en sık karşılaşılan tartışmalı hususlar başlıklar altında incelenmiş sonrasında nitelikli halin sıklıkla iç içe geçtiği veya irtibatlı olduğu bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık TCK m 142 2 e başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama TCK m 245 1 ve bilişim sistemlerine hukuka aykırı müdahale suretiyle haksız çıkar sağlama TCK m 244 4 suçları ile ilişkisi irdelenmiştir Son olarak çalışma konusunu oluşturan nitelikli hale ilişkin uygulamada karşılaşılan sorun ve aksaklıklar ile bunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir Çalışmadaki ana gaye bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun yapısından ve işlenme yöntemlerinden kaynaklanan tartışmalı konuların analizidir Bunu yapmak için teorik anlatımın yanı sıra Yargıtay ın ve İstinaf Mahkemelerinin getirdiği çözümlerin içtihat değişikliklerinin daireler arasındaki görüş farklılıklarının ve uygulayıcı olarak çözüm önerilerinin açıklanmasına odaklanılmıştır Altı yıllık doktora eğitim süreci aynı zamanda Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin dolandırıcılık suçlarından sorumlu dairesinde üye hakimlik ve Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu Cumhuriyet Savcılığı görevlerini ifa ettiğimden dolayı uygulama ve teorinin kesiştiği bir çalışmanın ortaya çıkarılmasında azami gayret sarf eden yazarın deneyimi ile şekillenen çalışmanın bilişim suçları ve dolandırıcılık suçları ile mesleği gereği karşılaşan uygulayıcılar için faydalı olacağı kanaatindeyiz

Konu Başlıkları Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri Suçun İşlenme Yöntemleri İrtibatlı Olduğu Suç Tipleri TCK m 142 2 e m 245 1 m 244 4 ile İlişkisi Yargıtay ve İstinaf Mahkemelerinin Emsal Kararları Çalışmada toplumsal dinamiklerin ve teknolojik gelişmelerin etkisi ile teoride ve uygulamada ciddi şekilde tartışılan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık 5237 Sayılı TCK m 158 1 f suçu incelenmiştir Bu amaçla birinci bölümünde malvarlığına karşı işlenen suçlar arasında hile unsuru ile ayırt edilen dolandırıcılık suçunun tarihsel arka planı hukuki konusu ve unsurları açıklanarak ikinci ve üçüncü bölümde ayrıntılı olarak incelenecek olan nitelikli halin TCK m 158 1 f alt yapısı oluşturulmuştur İkinci bölümde asıl inceleme konusu olan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun TCK m 158 1 f tanımı unsurları sık görülen işlenme yöntemleri özel görünüş biçimleri teşebbüs iştirak içtima ile cezası şahsi cezasızlık nedenleri ve muhakeme hukukundan kaynaklanan özellikleri açıklanmıştır Ayrıca dolaylı bilişim suçu doğrudan bilişim suçu ayrımı yapılarak TCK m 158 1 f maddesindeki nitelikli halin nihayetinde malvarlığına karşı işlenen bir suç olduğu vurgulanmıştır Üçüncü ve son bölümde ise ilk olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçuna ilişkin uygulamada en sık karşılaşılan tartışmalı hususlar başlıklar altında incelenmiş sonrasında nitelikli halin sıklıkla iç içe geçtiği veya irtibatlı olduğu bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık TCK m 142 2 e başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama TCK m 245 1 ve bilişim sistemlerine hukuka aykırı müdahale suretiyle haksız çıkar sağlama TCK m 244 4 suçları ile ilişkisi irdelenmiştir Son olarak çalışma konusunu oluşturan nitelikli hale ilişkin uygulamada karşılaşılan sorun ve aksaklıklar ile bunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir Çalışmadaki ana gaye bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun yapısından ve işlenme yöntemlerinden kaynaklanan tartışmalı konuların analizidir Bunu yapmak için teorik anlatımın yanı sıra Yargıtay ın ve İstinaf Mahkemelerinin getirdiği çözümlerin içtihat değişikliklerinin daireler arasındaki görüş farklılıklarının ve uygulayıcı olarak çözüm önerilerinin açıklanmasına odaklanılmıştır Altı yıllık doktora eğitim süreci aynı zamanda Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin dolandırıcılık suçlarından sorumlu dairesinde üye hakimlik ve Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu Cumhuriyet Savcılığı görevlerini ifa ettiğimden dolayı uygulama ve teorinin kesiştiği bir çalışmanın ortaya çıkarılmasında azami gayret sarf eden yazarın deneyimi ile şekillenen çalışmanın bilişim suçları ve dolandırıcılık suçları ile mesleği gereği karşılaşan uygulayıcılar için faydalı olacağı kanaatindeyiz Tanıtım Bülteninden İçindekiler Takdim 7 Önsöz 9 Kısaltmalar 17 Giriş 19 Birinci Bölüm DOLANDIRICILIK SUÇU VE GENEL KAVRAMLAR I DOLANDIRICILIK SUÇUNUN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ 29 II KORUNAN HUKUKİ DEĞER 38 III SUÇUN UNSURLARI 41 A Tipiklik Kanuni Tipe Uygunluk Kanunilik 42 1 Tipikliğin Maddi Objektif Unsurları 44 a Suçun Konusu 46 b Fail 48 c Mağdur 50 d Fiil Hareket 55 aa Genel Olarak 55 bb Hileli Davranışlarda Bulunmak 58 aaa Hile Kavramı 58 bbb Tartışmalı Konular 65 aaaa Hile Davranışların Zamanı 65 bbbb Özel Hukuk Hilesi Ceza Hukuku Hilesi Ayrımı 66 cccc Soyut Yalan Hilenin Aldatmaya Elverişli Olması Basit Yalan Nitelikli Yalan Ölçütleri 68 dddd Hileli Davranışın Gerçekleştiriliş Şekilleri İcrai Davranışla Hile İhmali Davranışla Hile 81 eeee Usul Hilesi Yargılama Dolandırıcılığı 84 ccc Hile Kavramının Değişkenliği ve Sınırlarının Belirsizliği 88 e Netice 90 aa Mağdurda Hataya Sebe