Bir Dönüşümün Serencamı

Cumhuriyet dönemi dine ve dinî hayata bakışı Osmanlı dan ve Osmanlı yı etkisi altına alan Batı merkezli düşünsel sosyal siyasi ve ekonomik şartlardan bağımsız düşünmek mümkün gözükmemektedir Cumhuriyet in kurulmasına götüren sürecin başlangıcı olarak kabul edilebilecek Osmanlı modernleşmesine 1700 lerin başından itibaren dışsal faktörler olarak askerî yenilgiler ticari faaliyetlerin yön değiştirmesi reform hareketleri aydınlanma ve sanayi inkılabının etkide bulunduğu görülmektedir Osmanlı da Batı karşısında alınan ilk yenilgilerin zorladığı askerî alandaki yeniliklerin Batı bilim teknolojisine ve insan kaynaklarına başvurarak hayata geçirilmeye çalışılması bu kaynakların sadece bilim teknolojiyi değil aynı zamanda 15 yüzyıldan itibaren İstanbul da bulundurulan daimi elçilerin de desteğiyle Batı kültürünü de transfer etme misyonunu üstlenmelerine yol açmıştır Batılı insan kaynaklarının yanında Avrupa başkentlerine gönderilen sefirler ile yine Avrupa merkezlerine eğitim için gönderilen öğrencilerin de kültür taşıyıcısı olarak işlev gördükleri söylenebilir