BİR MİZAH ANTOLOJİSİ ÖRNEĞİ CEVÂMİ U L HİKÂYÂT — Emin Uz

BİR MİZAH ANTOLOJİSİ ÖRNEĞİ CEVÂMİ U L HİKÂYÂT
Emin UzBursa Akademi
BİR MİZAH ANTOLOJİSİ ÖRNEĞİ CEVÂMİ U L HİKÂYÂT
Emin UzErken dönem mizah ve eğlence edebiyatını içeren kaynaklar doğru analizlerle değerlendirildiğinde toplumların zaman ve mekân farklılığına rağmen gülme paydasında bir araya geldikleri görülmektedir Duygu ve zevklerin evrenselliği prensibi tarih boyunca Türk kültürünü de oldukça etkilemiş ve diğer kültürlerin mizah malzemeleri özgün edebiyatımız içerisinde yoğrularak renkli figürler ortaya çıkarılmıştır Dini coğrafi ve sosyal etkenler göz önünde bulundurulduğunda Türk mizahının en çok etkilendiği kültürlerin Arap ve Fars kültürleri olduğu görülür Bu etkileşimi yakından ilgilendiren Farsî edip Avfî nin ö 629 1232 kendisinden önceki Arap edebiyatı eserlerinden derlemiş olduğu Cevâmiu l Hikâyât ve Levâmi u r Rivâyât isimli eseridir Eser Osmanlı döneminde Kanuni Sultan Süleyman ın emriyle sarayda okutulup dilimize tercüme edilen nadide eserler arasındadır Çalışmamız söz konusu esere kaynaklık eden Arap edebiyatı eserleri ve 15 yüzyılda Osmanlı Türkçesine yapılan tercüme nüshaları da incelenmek suretiyle bu üç kadim medeniyet arasındaki mizah etkileşimi ortaya koymayı amaçlamaktadır
BİR MİZAH ANTOLOJİSİ ÖRNEĞİ CEVÂMİ U L HİKÂYÂT
Emin Uz
Bursa Akademi
Erken dönem mizah ve eğlence edebiyatını içeren kaynaklar doğru analizlerle değerlendirildiğinde toplumların zaman ve mekân farklılığına rağmen gülme paydasında bir araya geldikleri görülmektedir Duygu ve zevklerin evrenselliği prensibi tarih boyunca Türk kültürünü de oldukça etkilemiş ve diğer kültürlerin mizah malzemeleri özgün edebiyatımız içerisinde yoğrularak renkli figürler ortaya çıkarılmıştır Dini coğrafi ve sosyal etkenler göz önünde bulundurulduğunda Türk mizahının en çok etkilendiği kültürlerin Arap ve Fars kültürleri olduğu görülür Bu etkileşimi yakından ilgilendiren Farsî edip Avfî nin ö 629 1232 kendisinden önceki Arap edebiyatı eserlerinden derlemiş olduğu Cevâmiu l Hikâyât ve Levâmi u r Rivâyât isimli eseridir Eser Osmanlı döneminde Kanuni Sultan Süleyman ın emriyle sarayda okutulup dilimize tercüme edilen nadide eserler arasındadır Çalışmamız söz konusu esere kaynaklık eden Arap edebiyatı eserleri ve 15 yüzyılda Osmanlı Türkçesine yapılan tercüme nüshaları da incelenmek suretiyle bu üç kadim medeniyet arasındaki mizah etkileşimi ortaya koymayı amaçlamaktadır