Bir Mutasavvıfın Siyasi Hâtıraları — Lamia Levent Abul

Tasavvuf klasikleri arasında önemli bir yere sahip olan İbn Atâullah İskenderî nin Hikem ine yazmış olduğu kapsamlı şerhi ile tanınan Ahmed Mâhir Efendi 1861 1925 XIX yüzyıl Osmanlı ilim ve kültürüne önemli katkılarda bulunmuş bir din âlimi devlet ve siyaset adamıdır Devletin çeşitli kademelerinde önemli vazifelerde bulunduktan sonra 1908 de siyasi hayatı başlamış Meclis i Meb ûsan da yedi yıl Büyük Millet Meclisi ikinci devresinde de iki yıl milletvekilliği yapmıştır Meclis i Meb ûsan da bulunduğu sırada geçici reislik ve birinci reis vekilliği gibi görevlerde bulunmuştur Ahmed Mâhir Efendi siyasi kimliğinin yanı sıra mutasavvıf kimliği ile de temayüz eden çok yönlü bir âlimdir O Hikem i manzum olarak tercüme etmenin yanı sıra çeşitli yerlerde yayınlanmış çoğu gün yüzüne çıkmamış şiirleriyle edebî sahadaki ilgisini de ortaya koymuştur Hâtırat Ahmed Mâhir Efendi nin İstanbul da bulunduğu yıllarda kendi el yazısı ile yazmış olduğu günlüklerden oluşmaktadır Hâtırat ta ayrıntı kabilinden günlük hayatın rutini sayılabilecek olayların yanı sıra döneme damga vuran çok mühim siyasi ve askerî hadiselere de yer verilmiştir Mesela II Meşrutiyet in ilanı II Abdülhamid in tahttan indirilmesi İttihatçıların idareyi ele alması 31 Mart Vakası kurulan ve devrilen hükûmetler II Abdülhamid in sürgünde bulunduğu Selanik ten getirilerek Beylerbeyi Sarayı na yerleştirilmesi Trablusgarp Savaşı I ve II Balkan Savaşları Çanakkale Savaşları I Dünya Savaşı ve sonuçları Kûtü l Amare zaferi Anadolu nun işgali İstanbul un işgali Mustafa Kemal Paşa nın Anadolu da başlattığı Millî Mücadele Kuva yı Milliye Hareketi gibi hadiseler Hâtırat ta geçen başlıca konular arasındadır Ahmed Mâhir Efendi nin Hâtırat ı bir imparatorluğun çöküşü ile yeni bir devletin kuruluşunun en kritik anlarını bir mutasavvıfın gözünden okuma imkânı vermesi açısından önemli bir vesika hükmündedir Hâtırat ın bir başak özelliği de olayların cereyan ettiği esnada yazılmış olmasıdır Dolayısıyla mezkûr dönemi günbegün Ahmed Mâhir Efendi nin kaleminden takip etmek mümkündür