Bir Onbaşının Doğu Cephesi Günlüğü — Ali Rıza Eti

Harb i Umûmide Hatırât ı Askeriyem 15 Kânunuevvel Pazartesi Erkenden çadırın kapısındaki yalvarma ağlama sesleri arasında dışarı çıktım On bir asker can çekişiyor Ah bu soğuk uğursuz soğuk Elimizden bir şey gelmiyor Hepsi de hemşeri Doktor da çıktı baktı baktı da başını yumruklamaya başladı Ağlıyor Ne yapayım oğlum ben de sizin gibiyim Bu halleri düşünmeyip de bu işe teşebbüs edenler kahrolsun diyor Zavallılara hiçbir yardım edilemiyor Çünkü malzeme eksik Birer birer ölüyorlar Bu manzaranın asabımda yaptığı tesirleri tarif edemem Düşündüm ve kararımı verdim Bugün ve yarın olacak olan harbe katılacağım Belki arzu ettiğim ölüme kavuşacağım Belki de hatıram burada bitecek kim bilir dağlar başında binbir güçlükle yazdığım hatıracığımı kim alacak ihtimal çürüyecek Yok yok inşaallah bir ele geçer de okunur Ve benim gibi bedbaht bir askere acırlar Sevgilisinden uzak âşıklar gibi boyunları burulmuş Kafkas doruklarının eteklerinde esaret zincirleri altında inleyen kardeşlerimi görmeden öleceğim Ali Rıza Eti 1887 1950 Erzincan ın Kemaliye ilçesinde doğdu Eğin in tanınmış ailelerinden Hacı Ahigiller dendir Babası 1877 1878 Osmanlı Rus Savaşı na 93 Harbi binbaşı olarak katıldı Ali RızaEfendi rüştiyede okudu Birinci Dünya Savaşı başladığı sırada Eğin de ticaretle uğraşıyordu Sarıkamış Harekâtı na seferberlik emriyle katılarak ağabeyinin orduda sıhhiye müfettişi olması nedeniyle 102 Alay ın İkinci Taburu nun Sıhhiye Bölüğü nde onbaşı olarak görev yaptı 3 Ağustos 1914 18 Şubat 1915 tarihleri arasında tuttuğu günlüğü Eğin den Doğu Cephesi nin Erzurum kesimine uzanan yürüyüşüyle kimi zaman Rus sınırının öte yanına dek uzanan cephe savaşlarına dair ilk elden tanıklıklar sunar Hatıraları cephe gerisindeki gündelik olaylar bakımından da zengin ayrıntılarla örülüdür Sarıkamış tan döndükten sonra İkinci memurluğu yapan Ali Rıza Eti 1939 yılında İstanbul a tayin edildi Vefatına kadar İstanbul da yaşamını sürdürdü